Hogeschool Leiden

Kunstzinnige Therapie

  • Voltijd
  • Nederlandstalig
  • 4 jaar
  • Bachelor of Arts

Introductie

Als kunstzinnig therapeut maak je mensen sterker. Beeldende kunst, muziek of spraak en drama zijn daarbij je gereedschap. Direct bij de start van de opleiding kies je voor één van deze drie richtingen. Bij Beeldend werk je met kleur en vorm in schilderingen, tekeningen of boetseerwerken. Kies je voor Muziektherapie dan leer je klank, ritme, en harmonie in te zetten bij de therapie. Bij Spraak & drama staan woord, gebaar en beweging centraal. 

Je doel?

Via kunstzinnige middelen ontdek je samen wat er bij een cliënt leeft. Met de oefeningen die je aanbiedt, leer je iemand hoe je dit kunt uiten (expressie). Ook laat je hem of haar de gezondmakende werking van kleur, vorm, klank of beweging ervaren (impressie). Je hebt heel diverse cliënten: mensen met een eetstoornis of depressie, ouderen of juist kinderen. Na je studie kun je op verschillende plaatsen werken, bijvoorbeeld op een school, bij een kliniek, als zelfstandige of je start met een eigen praktijk.

Jouw toekomst

Het beroep van kunstzinnig therapeut is volop in ontwikkeling. Er zijn verschillende manieren om werk te vinden of werk te creëren. Een actieve profilering van jezelf en inzicht in de mogelijkheden van het beroep zijn daarom onmisbaar. Het is ook goed om je te beseffen dat er weinig fulltime banen zijn in de kunstzinnige therapie, waardoor de meeste therapeuten naast een parttime functie binnen het vakgebied nog een andere invulling zoeken. Sommige kunstzinnig therapeuten werken bij bedrijven als loopbaanbegeleider, of doen re-integratie en teambuildingstrainingen. Je kunt er ook voor kiezen om je als zelfstandig therapeut te vestigen. Dan ga je actief op zoek naar cliënten en werk je samen met anderen in de gezondheidszorg. Bekijk ook eens de website van de Nederlandse Vereniging van Kunstzinnige Therapeuten.

Je kunt als kunstzinnig therapeut werken in de reguliere of antroposofische gezondheidszorg. Bijvoorbeeld in gezondheidscentra, de psychiatrie of verpleeghuizen. Maar je kunt ook gaan werken in het (speciaal) onderwijs. Daar help je kinderen hun 'ik' te versterken. Hierdoor kunnen ze beter leren, socialer omgaan met anderen en zijn ze emotioneel stabieler. Er zijn diverse werkgebieden te onderscheiden:

  • Psychiatrische instellingen en centra voor ambulante geestelijke gezondheidszorg of verslavingsproblematiek
  • Zorgcentra voor mensen met een (verstandelijke) beperking
  • Ouderenzorg, zowel in dagopvang en in wijkcentra als in verpleeg- of verzorgingstehuizen
  • (Passend) onderwijs en jeugdzorg
  • Ondersteuning en begeleiding van mensen met ernstige ziekten
  • Arbeid en organisatie, b.v. bij loopbaanbegeleiding, teambuilding en (preventie van) burn-out
  • Gezondheidscentra/therapeutica of een zelfstandige praktijk

Aan de basis van ieder behandeltraject ligt een hulpvraag. In overleg stel je als kunstzinnig therapeut een behandeldoel vast en je maakt een therapieplan. Hierbij horen oefeningen die zijn afgestemd op de vraag en/of de klacht van de cliënt.

De kunstzinnige therapeut biedt ondersteuning bij:

  • lichamelijke of psychische klachten/problemen
  • ontwikkelingsvragen en verwerkingsprocessen
  • werkgerelateerde vraagstukken

Naast individuele therapieën kunnen kunstzinnig therapeuten ook groepstrainingen geven, die meestal meer op ontwikkeling en begeleiding gericht zijn.

Met de titel Bachelor of Arts kun je in het hoger beroepsonderwijs of in het wetenschappelijk onderwijs verder studeren voor een mastergraad. Voor veel hbo-masters dien je wel al enige jaren werkervaring te hebben. Als afgestudeerd therapeut beschik je over de competenties van een beginnend beroepsbeoefenaar. In sommige werkvelden kun je daarmee direct zelfstandig aan de slag, in andere werkvelden doe je eerst onder begeleiding meer werkervaring op. Ook als meer ervaren beroepsbeoefenaar blijf je aan jezelf werken middels nascholingen en intervisie.

Hulp bij jouw studiekeuze

Hoe kom je erachter of de opleiding Kunstzinnige Therapie echt bij je past? Er zijn verschillende mogelijkheden om dat te ontdekken. Bezoek de Open Dag en maak persoonlijk kennis met onze studenten en docenten, woon presentaties bij en bekijk de lokalen en andere faciliteiten van dichtbij. Wil je, na het bezoeken van een Open Dag, meer proeven van de sfeer en de inhoud van de opleiding zelf? Kom een dag Proefstuderen.

Hoe ga jij jezelf oriënteren en welke mogelijkheden heb je daarbij? Wij maken je graag wegwijs met behulp van onze checklist Studiekeuze.

Hogeschool Leiden

Voor cijfers over het arbeidsmarktperspectief, maar ook over studenttevredenheid en studiesucces kun je terecht op de website van  Studiekeuze123.

Is Kunstzinnige Therapie iets voor jou?

Je houdt van creatief bezig zijn, je hebt er ook talent voor. Beeldende kunst, muziek of toch liever spraak & drama. Waar jouw passie ook ligt, in de zorg werken met mensen spreekt jou aan. Heb je hier nog weinig ervaring mee? Verdiep je dan vooraf in het terrein van de zorg en hulpverlening. Praat eens met een therapeut, een huisarts of iemand die in een ziekenhuis werkt.

Binnen het vakgebied liggen de banen niet voor het oprapen. Afgestudeerde kunstzinnig therapeuten moeten doorgaans veel moeite doen om zich een plaats te veroveren op de arbeidsmarkt. Dat vraagt om flexibiliteit, het nemen van initiatief en uithoudingsvermogen. Als kunstzinnig therapeut heb je daarom doorzettingsvermogen nodig om zelf een succesvolle carrière te creeëren. Je bent ondernemend, je ziet kansen niet alleen maar je gaat er ook achteraan.

Antroposofische visie
Verder is het belangrijk dat je affiniteit hebt met het antroposofische mensbeeld. De mens wordt daarin benaderd vanuit een samenhangende visie op zijn levensgeschiedenis, persoonlijkheid en mogelijkheden. In de wereld van zorg en hulpverlening wordt deze aanpak steeds meer gewaardeerd. Denk bijvoorbeeld aan het onderverdelen van de psychische activiteiten van de mens in: denken, voelen en willen.

Vergelijkbare opleidingen

Twijfel je of Kunstzinnige Therapie en één van de drie richtingen bij jou passen? Oriënteer je dan ook bij vergelijkbare opleidingen van Hogeschool Leiden. Klinkt het antroposofische mensbeeld interessant en werk je graag met kinderen? Neem dan eens een kijkje bij Vrijeschool Pabo. Geïnteresseerd in de hulpverlening, maar spreekt de antroposofische invalshoek je minder aan? Misschien voel je je dan meer thuis bij Sociaal Werk.

Studieopbouw

Nog voordat je begint aan de studie Kunstzinnige Therapie kies je jouw richting. Wordt het Beeldend, Muziek of toch Spraak & drama? Wat je ook kiest, je werkt aan therapeutische methodiek, aan je ontwikkeling als professional en je verdiept je in menskunde. Je krijgt verschillende onderwijsvormen zoals groepsopdrachten, colleges, kunstzinnige vaardigheden, atelierwerk, trainingen en zelfstudie. Daarnaast loop je natuurlijk stage, want in de praktijk leer je het meest. De antroposofische visie van de opleiding vind je terug in alle studieprogramma’s.

Je gaat veel interactief aan de slag. Je hebt voornamelijk werkcolleges, waarbij je in kleinere groepen met medestudenten samenwerkt. Een deel van de opdrachten werk je uit buiten de school in contact met doelgroepen die je tegen kan komen in je toekomstige beroep. Een flink deel van de opleiding bestaat uit zelfstudie. Dan leer je zelfstandig, oefen je kunstzinnige vaardigheden en maak je verslagen of werkstukken.

Bij je aanmelding voor Kunstzinnige Therapie kies je al voor een van de drie studierichtingen. Deze keuze bepaalt voor een groot gedeelte wat je gaat doen, zowel tijdens als na je opleiding.

Let op: iedere richting kent zijn eigen aanmeldprocedure en Studiekeuzecheck. Lees meer hierover op de pagina Inschrijving en toelating.

Spraak & drama
Je houdt van verhalen vertellen, gedichten, beweging en toneelspelen. Je bent benieuwd hoe je met deze middelen mensen in een therapeutische proces kunt begeleiden. Bij Spraak & drama ligt het accent op de kunstzinnige vorming via stem en spreken, gebaar en fysieke expressie. Je hoeft geen podiumkunstenaar te zijn om te worden toegelaten, maar je bent wel bereid je ook buiten de opleiding je verder te scholen in toneel en/of spreekkunst. Je onderzoekt de werking van spraak en gebaar, spel en improvisatie op (geestelijke) gezondheid en leert hoe je oefeningen kunt inzetten in de therapie.

Muziektherapie
Hou je van zingen en muziek maken en wil je je muzikale vermogen inzetten bij het werken met anderen? Dan is muziektherapie wellicht iets voor jou. Je leert hoe je muziek kunt gebruiken bij verschillende hulpvragen en werkt met snaar-, blaas- en percussie-instrumenten, zoals gitaar, fluit en djembé, zang en beweging. Je onderzoekt tijdens je studie de samenhang tussen psychische en vitale processen enerzijds en muzikale processen anderzijds. Je kiest naast de verschillende instrumenten waarmee je tijdens de opleiding kennismaakt, voor een eigen hoofdinstrument. Als het nodig is volg je privélessen los van de opleiding. Je vaardigheid op dit instrument wordt wel tijdens de opleiding getoetst.

Beeldende therapie
Bij beeldende kunstzinnige therapie ligt de nadruk op schilderen, tekenen en boetseren, vormen, kleuren en materiaal. Jij hebt artistieke aanleg en je vindt het leuk om zelf beeldend te werken. Ook ben je geïnteresseerd in beeldend werk van anderen. Je hoeft geen volleerd kunstenaar te zijn, maar je kunt uit de voeten met basistechnieken en je wilt je hierin verder scholen.

Tijdens het eerste jaar (de propedeuse) oriënteer je je vooral op het beroep van kunstzinnig therapeut en op je eigen vaardigheden. Je stelt jezelf de vraag "Is dit wat ik wil en kan ik het?". In dit jaar leg je de basis voor de rest van je opleiding.

Je gaat aan de slag in de kunstvorm die je hebt gekozen en volgt vakken en trainingen in therapeutische methodiek. Je begint je ontwikkeling als professional, onder andere door studieloopbaanbegeleiding en beroepsoriëntatie. Daarnaast staat menskunde op het programma. Je gaat in op menskunde thema’s zoals gezondheids- en ziekteleer, ontwikkelingspsychologie en geestelijke gezondheidszorg. Je leert medische, psychologische en pedagogische kennis en de antroposofische visie daarop. Ook leer je hoe je kunstzinnige activiteiten kunt inzetten voor individuele loopbaanbegeleiding of groepsactiviteiten zoals teambuilding.

Bindend studieadvies

Aan het eind van het eerste jaar krijg je een bindend studieadvies. Heb je tussen de 46 en 60 EC behaald én alle essentiële studieonderdelen succesvol afgerond, dan krijg je een positief studieadvies waarmee je kunt doorstromen naar de hoofdfase van de opleiding. Bij een afwijzend advies kun je de opleiding aan Hogeschool Leiden niet voortzetten. Als blijkt dat Kunstzinnige Therapie toch niet de juiste opleiding voor je is, dan helpen we je om een alternatief te vinden.

Na je propedeuse start je in de hoofdfase van de opleiding. Hierin ontwikkel je jezelf verder als professional. Je verdiept je kennis en vaardigheden, loopt stage en werkt toe naar het afstuderen.

Jaar 2
Na de propedeuse begint de hoofdfase. Je gaat dieper in op de oorzaken en behandeling van stoornissen en je werkt hierbij met realistische voorbeelden uit de beroepspraktijk. Vooral de therapeutische methodiek krijgt veel aandacht, omdat hierin alles wat je nodig hebt aan bod komt: kennis, vaardigheden en beroepshouding. Je maakt ook kennis met de grondbeginselen van praktijkgericht onderzoek.

Jaar 3
In het derde jaar ga je drie dagen per week op stage. Je bent dus het hele jaar bezig in de praktijk. Je oefent je hierbij in het begeleidend en therapeutisch uitvoeren van kunstzinnige activiteiten. Verder is er aandacht voor cliëntbesprekingen en krijg je twee dagen per week aanvullend onderwijs op school. Je wisselt ervaringen uit met andere studenten en docenten. Dit gebeurt onder andere in kleine groepjes onder begeleiding van een supervisor. Daarnaast oefen je jouw onderzoekende vaardigheden door het opstellen van een doelgroepanalyse en de gedetailleerde beschrijving van één van de behandelingstrajecten die je op je stage uitvoert.

Jaar 4

In het vierde jaar besteed je het eerste halfjaar aan één of meer keuzevak(ken) (minors). Wil je meer weten over een bepaald aspect van je toekomstige beroep, dan kies je voor een specialisatieminor. Heb je juist behoefte aan een bredere blik en wil je over de grenzen van je beroep heen kijken? Ook dat kan. En wil je een tijdje naar het buitenland? Geen probleem, volg dan de vrije variant die je zelf samenstelt. Er is heel veel mogelijk, zolang je keuze maar bijdraagt aan je beroepsontwikkeling. Het tweede halfjaar rond je je studie af met een combinatie van kunstzinnig therapeutisch werken, stage en praktijkgericht onderzoek.

Tijdens de opleiding krijg je begeleiding van een studieloopbaanbegeleider. Bij hem of haar kun je met vragen terecht. Met behulp van opdrachten en gesprekken ga je op zoek: waar ben je goed in, wat zijn je interesses, eigenschappen en resultaten? Met je studieloopbaanbegeleider bespreek je je vooruitgang, je sterke en zwakke punten, je stageplaats en keuzevakken.

Word ook kunstzinnig therapeut

Heb jij nu een goed beeld van de opleiding en kijk je ernaar uit om zelf aan de slag te gaan?

Kunstzinnige Therapie in Leiden

Op onze hogeschool kun je meer dan alleen je studie volgen. Wij geloven in individuele talentontwikkeling naast het reguliere programma. Zo bieden we een Honoursprogramma aan, faciliteiten voor topsporters en extra ruimte voor ondernemerschap in de vorm van de Topondernemersregeling. Ook kun je een bijdrage leveren aan de kwaliteit van het onderwijs door lid te worden van je opleidingscommissie of de Studentenraad. Vrijwel alle opleidingen hebben een studievereniging, die leuke evenementen en studiegerelateerde activiteiten organiseert.
Bij de opleiding Kunstzinnige Therapie is een actieve studievereniging, Artemisia. Deze organiseert wekelijkse koorzang en geregeld bijeenkomsten zoals lezingen en workshops.

Praktische zaken

Voordat je aan je opleiding bij Hogeschool Leiden kunt beginnen is het belangrijk om een aantal praktische zaken te regelen. Je moet je om te beginnen inschrijven. Onze opleidingen kennen verschillende toelatingseisen. Controleer of jij de juiste vooropleiding hebt.