Overslaan en naar de inhoud gaan Overslaan en naar de footer gaan Overslaan en naar de navigatie gaan
Zoeken

Kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart

Wij verbinden onderwijs, onderzoek en praktijk om toegepaste brede welvaart concreet te maken. Met onze focus op een inclusieve samenleving en een gezonde leefomgeving werken we samen aan duurzame oplossingen voor echte maatschappelijke vraagstukken.

houten huisje in hal met uitleg duurzaam organiseren

Onze onderzoekslijnen

Brede welvaart is ons kompas: we vernieuwen onderwijs, ontwikkelen praktische inzichten en creëren impact – lokaal én wereldwijd. Door disciplines te verbinden en samen te werken, bouwen we aan een toekomst die waardevol is voor mens, samenleving en leefomgeving. 

Kansengelijkheid in Leren en Werken: kwaliteit van werk

Hoe kunnen onderwijsinstellingen, bedrijven, overheden en andere betrokkenen samenwerken om een toegankelijke arbeidsmarkt en inclusief onderwijs te bevorderen, zodat iedereen gelijke kansen heeft op leren en werken?

Circulaire Economie: Gedrag en Samenleving

De focus in deze onderzoekslijn ligt op de wijze waarop organisaties circulaire keuzes aantrekkelijker, haalbaarder en vanzelfsprekender kunnen maken voor medewerkers, klanten en bewoners. Hierbij staan de volgende vragen centraal: 

  • Welke gedragsmatige mechanismen spelen een rol bij circulaire keuzes?
  • Op welke manier kunnen we bewoners beter betrekken bij circulaire initiatieven, en hoe helpt het brede-welvaartsperspectief om die participatie eerlijk, betekenisvol en inclusief vorm te geven? 
  • En welke rol spelen sociale aspecten -zoals inclusie, participatie en een eerlijke verdeling van lusten en lasten- bij het versnellen van de circulaire transitie?

Samen Leven in de Wijk: werken met waarden

De wijk is de plek waar allerlei maatschappelijke vraagstukken tastbaar worden, zoals veiligheid, een schone leefomgeving, wonen en toegang tot zorg, onderwijs en vervoer. Het is ook de plek waar binnen formele en informele netwerken hard gewerkt wordt aan de uitvoering van oplossingen voor deze vraagstukken. 

In deze praktijk wordt gehandeld op basis van normen en waarden, maar dat gebeurt meestal impliciet in plaats van expliciet. En het afwegen van allerlei verschillende waarden (een belangrijk aspect van het toepassen van brede welvaart) zorgt voor ingewikkelde keuzes die door hbo-professionals in de praktijk gemaakt dienen te worden: wie een woning of een baan krijgt; welke bestemming bepaalde ruimte krijgt; welke mensen of ondernemingen ondersteunt of bestraft worden.

Onderzoek naar kansengelijkheid draagt bij aan brede welvaart in de regio

Het project Kansen in de Keten: van gemiste naar vervulde kansen in de GZW-studieloopbaan voor een inclusieve arbeidsmarkt in Zuid-Holland is onlangs gehonoreerd door het ZHIA Impactfonds. Op advies van de ZHIA Impactfonds Adviescommissie is een subsidie van 50.000 euro toegekend aan dit samenwerkingsproject. 

Met Kansen in de Keten bundelen drie hogescholen in Zuid-Holland — De Haagse Hogeschool, Hogeschool Inholland en Hogeschool Leiden — hun krachten om de kansengelijkheid in de studieloopbaan van studenten richting de sector Gezondheid, Zorg en Welzijn (GZW) te vergroten. Samen met gemeenten, zorginstellingen en andere partners bouwen zij aan een duurzaam consortium waarin kennis, onderzoek en praktijk samenkomen. 

De urgentie is groot: de instroom van studenten in de zorgsector daalt, terwijl de behoefte aan goed opgeleid personeel toeneemt. Studenten uit ondervertegenwoordigde groepen lopen bovendien vaker tegen obstakels aan, zoals stagediscriminatie, uitval of studievertraging. Daarmee gaat waardevol talent verloren dat hard nodig is voor de toekomst van de zorg. 

Het project richt zich op het systematisch in kaart brengen van belemmeringen in de studieloopbaan, het ontwikkelen en testen van interventies en het versterken van kansengelijkheid binnen het regionale zorg- en onderwijssysteem. 

Namens Hogeschool Leiden is Christine Carabain, lector Brede Welvaart, betrokken bij dit project. Vanuit het Kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart draagt zij samen met collega’s bij aan de onderzoeksontwikkeling rondom kansengelijkheid in werken en leren — een van de vier onderzoekslijnen binnen het kenniscentrum.

True pricing opschalen voor een duurzamer en eerlijker voedselsysteem

Het project Opschaling True Pricing is gehonoreerd binnen de thematische regeling Praktijkkennis voor Voedsel en Groen van Regieorgaan SIA. Voor het project is een subsidie van 750.000 euro voor 4 jaar toegekend om te onderzoeken hoe de toepassing en impact van true pricing binnen het voedselsysteem kunnen worden opgeschaald.

Bij true pricing worden naast de financiële kosten ook de verborgen sociale en milieukosten én baten van producten in kaart gebracht. Zo wordt zichtbaar welke gevolgen voedselproductie en -consumptie hebben voor mens en milieu. True pricing kan daarmee bijdragen aan gezondere en duurzamere keuzes en een eerlijkere verdeling van kosten en baten. De uitdaging is om de stap te maken van losse initiatieven en experimenten naar toepassing op grotere schaal. Opschaling True Pricing onderzoekt daarom welke factoren de toepassing van true pricing stimuleren of juist belemmeren en welke handelingsmogelijkheden verschillende partijen in het voedselsysteem hebben. Daarbij wordt gekeken naar consumenten, agrariërs, bedrijven en overheden en naar de wisselwerking tussen deze partijen.

In praktijkexperimenten wordt onderzocht hoe true pricing kan bijdragen aan verduurzaming van voedselketens, meer plantaardige voedingspatronen en natuurinclusievere landbouw. Zo wordt onder meer gekeken naar waardeproposities voor true pricing in voedselketens en naar de manier waarop prijs en communicatie het gedrag van consumenten kunnen beïnvloeden. Daarnaast worden scenario's ontwikkeld voor de rol die beleid kan spelen bij verdere opschaling van true pricing.

In dit project werken zes hogescholen, onder penvoering van de HAS Green Academy, samen met beleids- en praktijkpartners. Sjoukje Goldman, lector Circulaire Economie: Gedrag & Samenleving, blijft vanuit Hogeschool Leiden betrokken bij Opschaling True Pricing. Binnen het project brengt zij haar expertise op het gebied van true pricing, consumentengedrag en duurzame marketing in. Vanuit het Kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart draagt zij daarmee bij aan onderzoek naar hoe true pricing kan worden ingezet om maatschappelijke kosten te verminderen, maatschappelijke baten te vergroten en de transitie naar een duurzamer en eerlijker economisch systeem te ondersteunen.

Wie wil(d) groeit

Het project Wie wil(d) groeit is onlangs gehonoreerd met een KIEM-MV subsidie van Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA. .

In dit verkennende actieonderzoek staat de vraag centraal hoe ontwerp- en verbeeldingskracht kunnen bijdragen aan mensgerichte systeemverandering binnen ecologisch groenbeheer. Gemeenten willen vergroenen en biodiversiteit versterken, maar merken dat bewoners ecologisch beheer – zoals bloemrijke bermen – niet altijd herkennen of waarderen. Daardoor blijven kansen voor betrokkenheid en gedeeld eigenaarschap onbenut.

Samen met bewoners, social designers, groenbeheerders en beleidsmakers wordt in een experimenteeromgeving in de gemeente Alphen aan den Rijn gewerkt aan nieuwe manieren om het gesprek over groen te voeren. Door creatieve interventies en co-creatie worden abstracte thema’s als biodiversiteit en klimaatadaptatie tastbaar en betekenisvol gemaakt voor de leefwereld van bewoners.

Het project levert praktische inzichten, tools en samenwerkingsvormen op die gemeenten helpen om ecologisch groenbeheer niet alleen duurzamer, maar ook socialer en inclusiever te maken. De opgedane lessen worden gedeeld via praktijkworkshops en het onderwijs, en dragen zo bij aan toekomstbestendig stedelijk groenbeheer.

R³CIRCLE: consumentengedrag als motor voor een circulaire textieleconomie

Het onderzoeksproject R³CIRCLE is gehonoreerd binnen de NWO KIC-call Circulair Consumentengedrag. Voor het zesjarige project is 2,25 miljoen euro toegekend. Drie universiteiten en acht hogescholen werken hierin samen onder penvoering van de Universiteit van Amsterdam en Hogeschool Rotterdam met een consortium van circa dertig partners uit het bedrijfsleven en de publieke sector.

De textielsector heeft een grote impact op het milieu. De overgang naar een circulaire textieleconomie vraagt daarom niet alleen om technologische innovaties en andere manieren van produceren, maar ook om veranderingen in de manier waarop we kleding kopen, gebruiken en hergebruiken. R³CIRCLE richt zich op drie circulaire strategieën: Refuse, Rethink en Reuse. Centraal staat de vraag hoe circulair consumentengedrag kan worden gestimuleerd én in hoeverre dit daadwerkelijk leidt tot vermindering van de ecologische impact.

In drie living labs – Refuse fast fashion, Rethink sports clothing en Reuse wardrobe – worden samen met consumenten en praktijkpartners interventies ontwikkeld en getest. Daarbij worden gedragswetenschappelijke kennis, co-creatie en onderzoek naar ecologische impact gecombineerd. Het doel is om te achterhalen welke interventies niet alleen tot ander consumentengedrag leiden, maar ook aantoonbare milieuwinst opleveren en vervolgens kunnen worden opgeschaald.

De kracht van R³CIRCLE ligt in de samenwerking tussen wetenschap en praktijk. Universiteiten, hogescholen, bedrijven en publieke organisaties brengen verschillende vormen van kennis en expertise samen om bij te dragen aan structurele verandering in de textielsector.

Sjoukje Goldman, lector Circulaire Economie: Gedrag & Samenleving, blijft vanuit Hogeschool Leiden betrokken bij R³CIRCLE. Binnen het project richt zij zich op consumentengedrag en de ontwikkeling en opschaling van interventies die circulair gedrag stimuleren. Vanuit het Kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart draagt zij zo bij aan kennis over de rol van gedrag en maatschappelijke verandering in de transitie van een lineaire naar een circulaire economie.

Sociale aspecten in toekomstbestendige bouw- en gebiedsontwikkeling

Het Kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart voert in opdracht van Cirkelstad en het Convenant Toekomstbestendig Bouwen het verkennende onderzoek Sociale aspecten in toekomstbestendige bouw- en gebiedsontwikkeling uit. Binnen dit netwerk werken publieke en private partijen aan duurzaam en circulair bouwen, met duidelijke indicatoren voor energie, circulariteit en gezondheid. Sociale thema’s zoals leefbaarheid, inclusie en sociale cohesie blijven daarbij vaak onderbelicht, terwijl juist deze bepalend zijn voor de kwaliteit van leven.

Vanuit het perspectief van brede welvaart brengt het project bestaande sociale kaders, indicatoren en praktijkervaringen samen en onderzoekt het hoe deze toepasbaar kunnen worden gemaakt binnen ontwerp- en besluitvormingsprocessen. Het doel is niet een nieuw meetinstrument te ontwikkelen, maar te komen tot een gedeelde taal en concrete handvatten voor gemeenten, ontwikkelaars en bouwpartners.

De inzichten worden vertaald naar praktische aanbevelingen voor het convenant en gedeeld met praktijk en het onderwijs. Daarnaast worden er nieuwe vraagstukken opgehaald voor vervolgonderzoek. Zo draagt het project bij aan bouw- en gebiedsontwikkeling die niet alleen ecologisch en economisch, maar ook sociaal toekomstbestendig is.

Wat is het precies?

Toegepaste Brede Welvaart

De mens centraal

Toegepaste brede welvaart is een manier om naar succes of ontwikkeling te kijken. Bij welvaart zijn we gefocust op materiële welvaart. Zodra het bruto binnenlands product omhoog is gegaan, zeggen we dat het goed gaat met het land. Deze tijd vraagt om een bredere blik. Brede welvaart stelt mensen in al zijn aspecten centraal: economische, maar ook het milieu en sociale aspecten. De nauwe economische bril laat je dus los en je kijkt met een veel bredere blik naar ontwikkeling en succes, zowel bij complexe maatschappelijke vraagstukken als bij organisatorische. 

In praktijk

Brede welvaart bestaat uit heel veel verschillende aspecten. Daarom is het moeilijk om er in de praktijk mee aan de slag te gaan. Brede welvaart is de bril die wezenlijke vragen in de samenleving en organisaties naar boven haalt. Het legt dilemma's bloot en de brede impact van je keuzes liggen op tafel. Het gaat hier ook om het kunnen toepassen van brede welvaart. Dus hoe kom je van een abstract begrip tot iets wat je in de praktijk kunt gebruiken? Daar gaan we binnen ons kenniscentrum mee aan de slag. 

Samenwerken?

We voeren onze onderzoeken uit in opdracht van – én in nauwe samenwerking met - partners uit de beroepspraktijk; van overheid tot bedrijfsleven. Onze onderzoekers en studenten bundelen hun expertise om concrete, waardevolle oplossingen te creëren die echt impact maken en zich richten op het versterken van de samenleving.  Benieuwd naar onze aanpak of samenwerken? Neem dan contact met ons op: [email protected]

Rol en impact

Producten met oude huisstijl worden hergebruikt, zoals een notitieboekje

Het onderzoek vindt zijn doorwerking in het onderwijs, de praktijk en in de samenleving. 
Een aantal voorbeelden;

  • De quickscan Diversiteit & Inclusie die studenten Commerciële Economie in hun stagebedrijf doen.
  • Workshops Diversiteit & Inclusie voor studenten HBO-Rechten.
  • Departementen van de rijksoverheid maken gebruik van het format Diversiteit & Inclusie.
  • Er is input geleverd voor het SER-rapport ‘Tijd voor versnelling’.

 

Onze resultaten en publicaties

Bekijk alle publicaties
doorloop in hogeschool, link lopen studenten, rechts zitten studenten achter computer

Kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart

Duurzaamheid

Duurzaamheid is voor het kenniscentrum een rode draad. De thema’s inclusie en rechtvaardigheid vallen onder de SDG’s.

Gezondheid en welzijn

We vinden het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen vitaal blijven en worden, zodat zij actief kunnen deelnemen in de samenleving. 

Hogeschool Leiden heeft sinds haar oprichting en mede vanwege haar ligging op het Leiden Bio Science Park een sterke positie in de zorg en in het sociaal domein.

Veiligheid

Toegankelijkheid, gelijkheid en rechtvaardigheid zijn onderwerpen waar de lector Recht & Rechtvaardigheid in thuis is. De lector Diversiteit en Inclusie werkt veel samen met de Politie.

Ons team

Annoek Jansen

Docent Commerciële Economie
Annoek Jansen

Christine Carabain

Lector brede welvaart
Christine Carabain

Dina Zbeidy

Docent HBO-Rechten
Foto van Dina Zbeidy

Jacqueline van Oijen

Docent Management in de Zorg
foto van Jacqueline van Oijen

Kaylee Holt

Projectmedewerker
Kaylee Holt

Kimberley Aarts

Docent Commerciële Economie
Kimberley Aarts

Manon Eikelenboom

Onderzoeker
Manon Eikelenboom

Robin Philips

Onderzoeker
Robin Philips

Roel Bottema

Onderzoeker
Roel Bottema

Sjoukje Goldman

Lector Circulaire Economie: Gedrag & Samenleving
Sjoukje Goldman

Stefan Kok

Docent HBO-Rechten
Foto van Stefan Kok

Titia Verdenius

Adviseur kwaliteitszorg
Titia

Nieuws

Sjoukje Goldman nieuwe lector Circulaire Economie

17 augustus 2026 | Onderzoek
Sjoukje Goldman is per 17 augustus 2026 de nieuwe lector van het kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart van Hogeschool Leiden. Sjoukje gaat de onderzoeksgroep ‘Circulaire Economie: Gedrag en Samenleving’ leiden en verder uitbouwen.
Lees meerover Sjoukje Goldman nieuwe lector Circulaire Economie
Portretfoto van lector Sjoukje Goldman

Toolbox helpt gemeenten werk te maken van diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid

7 juli 2026 | Onderzoek
Het beleid en de medewerkers van een gemeente moeten een afspiegeling zijn van de diversiteit van de inwoners die zij vertegenwoordigen. Hogeschool Leiden ontwikkelde daarom samen met drie gemeenten een toolbox om diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid te verankeren in de gemeentelijke organisatie.
Lees meerover Toolbox helpt gemeenten werk te maken van diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid
Mensen met diverse achtergronden leggen hun handen op elkaar

‘Sturen op alleen economische groei past niet meer bij deze tijd’

19 januari 2026 | Onderzoek
Het is een illusie om te denken dat er simpele oplossingen zijn voor de complexe opgaven waar Nederland en de wereld voor staan. Deze tijd vraagt om een brede integrale kijk op ontwikkeling en succes, stelt lector Toegepaste Brede Welvaart Christine Carabain. Op 16 januari sprak ze haar lectorale rede uit.
Lees meerover ‘Sturen op alleen economische groei past niet meer bij deze tijd’
Christine Carabain spreekt haar lectorale rede uit
Meer nieuws