Onderzoeksgroep Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs

Onderzoeksgroep Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs onderzoekt hoe onderwijsprofessionals pedagogische intenties kunnen verbinden met hun (pedagogisch-didactisch) handelen. Hiermee willen we bijdragen aan betekenisvol (vrijeschool)onderwijs: onderwijs dat niet enkel aanzet tot leren, maar dat toerust, oriëntatie biedt en werkt aan het ‘volwassen willen zijn’ van leerlingen.

Basisschoolleerlingen in de klas in vrijeschoolonderwijs

Met ons onderzoek brengen we in beeld wat er gebeurt in de praktijk van breed-vormend onderwijs, met de vrijeschool als vertrekpunt. Dit doen we vanuit een interpretatief en kritisch-emancipatoir onderzoeksparadigma: We willen de praktijk begrijpen en van daaruit leraren ondersteunen in hun professionele oordeel en handelen.

Elke onderzoeker onderzoekt een vraag die is voortgekomen uit de onderwijspraktijk. Dit zijn vragen over bestaande en innovatieve praktijken binnen het onderwijs. Eens in de zes weken komt de kenniskring samen en bestuderen we bepaalde thema's en bevragen we elkaar op onze onderzoeken.

Wij willen bijdragen aan pedagogisch-didactisch sterk onderwijs, met de vrijeschool als vertrekpunt en met betekenis voor het onderwijs als geheel. In een tijd waarin onderwijs steeds sterker wordt gestuurd door protocollering, meetbaarheid en basisvaardigheden, staan wij voor een breed-vormende benadering. Onze kennis werkt door in het werkveld, in de opleidingen van Hogeschool Leiden en in het wetenschappelijk gesprek over goed onderwijs.

Wij zijn onderdeel van het kenniscentrum POP. Samen met de onderzoeksgroepen Natuur en Ontwikkeling Kind en Muziek in Onderwijs, leveren we een krachtige bijdrage aan de kwaliteit van onderwijs en aan het wetenschappelijk discours over deze vakgebieden.

Om kennis te delen en elkaar te inspireren, organiseren wij ontmoetingen tussen reguliere scholen, vrijescholen en andere onderwijsvormen. Daarnaast willen we kennis over wetenschappelijk onderzoek verder integreren in het lesaanbod van de Vrijeschool Pabo en de reguliere pabo van Hogeschool Leiden. Onze kennis opgedaan in onderzoeken wordt gedeeld en teruggekoppeld richting het onderwijs en het werkveld.

Onze onderzoeksprojecten

verschillende afbeeldingen van kinderen in de klas

Onze leden onderzoeken ieder een vraag vanuit eigen ervaring in de onderwijspraktijk. Dat zijn vragen over bestaande, innovatieve praktijken binnen het vrijeschoolonderwijs;

Handelen vanuit de bedoeling in het onderwijs: een studie naar intentioneel pedagogisch-didactisch handelen en de rol van professionele ruimte en leiderschap. (Wouter Modderkolk);
Kansengelijkheid in het onderwijs: een studie naar sociaal-culturele diversiteit in het Nederlandse en Braziliaanse vrijeschoolonderwijs. (Marieke van der Sanden);
De actieve elementen van subjectiverend onderwijs - een waarderend onderzoek op het Marecollege om meer grip te krijgen op hoe subjectiverend onderwijs in de praktijk tot stand kan komen. (Kirsten Koppel);
Diep luisteren en oordeelsvorming: Hoe vind je hier als leerkracht (PO/VO) de balans tussen? (Kirsten Koppel);
Teacher artistry: Lesgeven is geen technische aangelegenheid vol trucjes, maar een kunst en daarmee een kunstzinnig proces. Hoe kunnen leerkrachten hun kunstenaarschap ontwikkelen? (Sita de Kam).

Inclusiviteit en diversiteit (afgerond)

Onderzoeksgroep Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs vormt met dit onderzoeksproject een aanzet om de dialoog over inclusiviteit en diversiteit te bevorderen binnen vrijescholen, antroposofisch georiënteerde organisaties en andere organisaties en scholen waarbinnen dit vraagstuk speelt.

Hoogbegaafdheid en motivatie van leerlingen in het vrijeschoolonderwijs (afgerond)

Saskia Snikkers deed onderzoek naar hoogbegaafdheid en motivatie van leerlingen in het vrijeschoolonderwijs. In 2025 promoveerde zij op het onderwerp Het bevorderen en vasthouden van engagement voor het leren op school bij hoogbegaafde kinderen.

Podcastserie 'AI, het pedagogisch appel' (afgerond)

De ontwikkelingen rond generatieve AI gaan razendsnel, en het onderwijs kan er niet omheen. Maar welke verantwoordelijkheid vraagt dat van de leraar en van het onderwijs zelf? In een reeks vertragende gesprekken verkennen Rob Kickert, Eva Vesseur, Wouter Modderkolk en Jan Jaap Hubeek samen met Stichting NIVOZ hoe technologie het leren kan ondersteunen zonder het over te nemen. De volledige serie is te volgen via Spotify en de podcast-feed op het NIVOZ-platform.

Wouter Modderkolk

Lector Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs

Kirsten Koppel

Docent-onderzoeker Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs

Marieke van der Sanden

Docent-onderzoeker Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs

Sita de Kam

Onderzoeker Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs

Samen onderzoeken?

Wouter Modderkolk

Lector Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs

[email protected]

Sinds 15 maart 2026 is Wouter Modderkolk lector Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs bij Hogeschool Leiden. Samen met de onderzoeksgroep, de faculteit en het werkveld werkt hij aan de richting van de onderzoeksagenda voor de komende jaren. In het najaar van 2027 spreekt hij zijn lectorale rede uit.

Meer weten over lector Wouter Modderkolk?

Wouter Modderkolk nieuwe lector Waarde(n) van vrijeschoolonderwijs

16 maart 2026 | Algemeen

Wouter Modderkolk leidt per 15 maart 2026 de onderzoeksgroep Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs van het kenniscentrum Professionaliseren door Onderwijs-pedagogisch Praktijkonderzoek (POP) van Hogeschool Leiden.

Lees meer

Doe wat je belangrijk vindt - De lemniscaat als instrument

11 april 2025 | Publicatie

Doe wat je belangrijk vindt. Doen wij dit eigenlijk wel in ons beroep als leraar/ onderwijsprofessionals?

Lees meer

100 jaar vrijeschoolonderwijs in Nederland, maar wat is het eigenlijk?

10 juni 2024 | Publicatie

Vrijeschoolonderwijs groeit in Nederland. Het was tijd voor een gedegen en kritische beschrijving over hoe er tegen vrijeschoolonderwijs wordt aangekeken.

Lees meer

Ons netwerk

vrijeschool-pabo_kinderen_met_leerkracht

Onderzoeksgroep Waarde(n) in Vrijeschoolonderwijs maakt deel uit van het kenniscentrum Professionaliseren door Onderwijspedagogisch Praktijkonderzoek (POP) van de Faculteit Educatie. Hier vallen ook de onderzoeksgroepen Muziek in Onderwijs en het Natuur in Ontwikkeling Kind onder.

Wij werken nauw samen met het onderwijsveld van vrijescholen, zowel voor primair onderwijs als voortgezet onderwijs en BVS-Schooladvies, onderwijsadviesdienst.