Onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind

De natuur heeft kinderen veel te bieden. Naar buiten gaan heeft aantoonbaar positieve effecten op de ontwikkeling van kinderen. Toch is natuur steeds minder zichtbaar in kinderlevens. De Onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind wil laten zien dat een omgeving vol natuur méér is dan een decor: het is een rijke, pedagogische ruimte waarin kinderen groeien, leren en spelen en verbonden raken met de wereld om hen heen.

close up gezicht kindje die rood herfstblad voor rechteroog houdt

We brengen de kracht van natuur in beeld via onderzoek, onderwijs en professionalisering. Hierin laten we zien hoe natuurrijke omgevingen bijdragen aan betere kwaliteit in onderwijs, kinderopvang en zorg.

Onze projecten worden uitgevoerd door een betrokken team van onderzoekers, docenten en professionals uit het werkveld. We werken nauw samen met de faculteit, maatschappelijke partners en andere kennisinstellingen.

Meisje met blaadjes en besjes op bosgrond

Met ons onderzoek willen we bijdragen aan goed onderwijs dat de transitie van de maatschappij naar een duurzame samenleving helpt ondersteunen. We willen (toekomstige) leraren, pedagogisch medewerkers en sociaal-maatschappelijke professionals inzichten, tools en inspiratie bieden om de verbinding met de natuur actief op te zoeken en te versterken in hun werk met kinderen.

Voor de professionals die zich (verder) willen verdiepen in het werken met natuur, hebben we de Outdoor Living and Learning Academy (OLLA) opgericht. In samenwerking met het Centrum Onderwijs & Innovatie Leiden (COIL) bieden we trainingen, maatwerktrajecten en advies rondom het betrekken van natuur bij onderwijs, opvang en zorg.

Lees meer over de Outdoor Living and Learning Academy

Onze onderzoeksresultaten vormen de basis voor concrete onderwijstrajecten, zoals de minor OnderwijsBuiten en de nieuwe masteropleiding Duurzaam Onderwijs, die in september 2025 van start is gegaan.

In deze minor en master, maar ook in andere onderwijstrajecten, verzorgen onze onderzoekers diverse hoorcolleges en onderwijsactiviteiten. Ook begeleiden wij regelmatig stagiairs en afstudeerders.

Daarnaast betrekken we studenten in het eerste jaar van de pabo bij een onderzoeksproject over de band tussen kinderen en hun natuurlijke omgeving. De studenten draaien mee als onderzoeker en maken zo kennis met de theorie én de praktijk van kwalitatief onderzoek doen.

Onze onderzoeken richten zich op twee hoofdthema's:

Natuurinclusief onderwijs en Natuur en kwaliteit van opvang en onderwijs.

Een aantal projecten die binnen deze onderzoekslijnen zijn uitgevoerd:

Onderzoeksgroep Natuur en ontwikkeling Kind voert praktijkonderzoek uit in kas

Kansengelijkheid

De onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind doet onderzoek naar het toegankelijk en inclusief vormgeven van leerecosystemen, gericht op natuur en wetenschap. Hierbij staat de verbinding tussen binnen- en buitenschools leren centraal. Hoofdonderzoeker op dit thema is Sofia van Santen, die hiervoor nauw samenwerkt met Naturalis Biodiversity Center.
Goed onderwijs met minder leerkrachten

Hoe kunnen we het onderwijs zo organiseren dat goed onderwijs mogelijk blijft, ondanks het afnemende aantal leraren? In het project ‘Goed onderwijs met minder leerkrachten’ bogen zes basisscholen van Onderwijsregio Haaglanden zich met onderzoeker Karlijn de Jong van Hogeschool Leiden over deze vraag.
Hoofd, schouders, knie en TAAL
(afgerond)

In hoeverre is natuur van belang voor de taalontwikkeling bij jonge kinderen? De onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind onderzocht dit in het project Hoofd, schouders, knie en TAAL, in samenwerking met verschillende partners uit het werkveld.
Versterken van de kwaliteit van groene kinderopvang
(afgerond)

In hoeverre kan een groene, natuurlijk ingerichte buitenruimte bijdragen aan de pedagogische kwaliteit van de kinderopvang voor nul- tot vierjarigen? Wat is hiervoor nodig? Binnen het onderzoek Versterken van de kwaliteit van groene kinderopvang werkte de onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind samen met verschillende onderzoekspartners en partners uit het werkveld om hier inzicht in te verkrijgen.
Natuur in de vrouwen- en maatschappelijke opvang
(afgerond)

De onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind doet samen met branchevereniging maatschappelijke opvang Valente onderzoek naar de werking van natuurinterventies in de vrouwenopvang en in de maatschappelijke opvang.

Bekijk alle projecten van de onderzoeksgroep Natuur & Ontwikkeling Kind