Hogeschool Leiden

Levensvaardigheden (PO)

Vanaf jongs af aan leren kinderen. Zij leren steeds meer over wie zij zijn, wat ze willen, kunnen en hoe ze met anderen om willen en kunnen gaan. Hiervoor hebben zij levensvaardigheden nodig; vaardigheden die hen helpen om te gaan met uitdagingen in het dagelijks leven. Deze vaardigheden zorgen er bijvoorbeeld voor dat kinderen in staat zijn om vriendjes te maken, zichzelf te presenteren en met verschillen om te gaan. Kinderen oefenen deze vaardigheden gedurende hun leven in contact met andere kinderen, ouders, leerkrachten, familie en mensen uit de wijk.

Levensvaardigheden zijn: zelfbewustzijn, zelfmanagement, sociaal bewustzijn, relatievaardigheden en verantwoordelijke besluitvorming.

Hogeschool Leiden

Wat vinden ouder, kind en (onderwijs) professionals?

Kinderen blijken thuis, op school en in de wijk soms onvoldoende vaardig te zijn om met uitdagingen in hun leven om te kunnen gaan. Om deze reden ontwikkelt het lectoraat in samenwerking met de praktijk een aanbod om de levensvaardigheden van leerlingen (PO) te versterken. Hiervoor zijn allereerst gesprekken gevoerd met ouders, kinderen en (onderwijs)professionals over lastige situaties, welke levensvaardigheden nodig zijn om hiermee om te gaan en wat voor ondersteuning helpend zou zijn. Veelgenoemde situaties zijn het niet vertellen aan de leerkracht of ouders als er nare dingen gebeuren, veel ruzies en pestgedrag onderling, niet voor zichzelf kunnen opkomen en het negatief uiten van heftige emoties.

Behoeften van kinderen zijn onder andere meer begeleiding van ouders of leerkrachten bij deze situaties, meer bewegen op school, beter leren opkomen voor jezelf en elkaar en elkaar complimenten geven. Ouders geven aan dat zij graag van andere ouders horen hoe zij omgaan met moeilijke situaties thuis of handvatten meekrijgen (bijv. omgaan met emoties van hun kind, motiveren van hun kind voor huiswerk en meer weten over de belevingswereld van hun kind). Ook willen zij meer informatie krijgen over de ‘normale’ ontwikkeling van kinderen. Daarnaast hebben (onderwijs)professionals behoefte aan meer gemeenschappelijke afspraken over omgangsvormen en meer onderling contact over manieren waarop levensvaardigheden thuis, school en in de wijk worden gestimuleerd.

Levensvaardighedenpaspoort Ouder & Kind

Op basis van het onderzoek is een aanbod ontwikkeld voor thuis, het onderwijs en de omgeving van het kind. Voor het aanbod thuis wordt gebruik gemaakt van een Levensvaardighedenpaspoort. In dit paspoort staan verschillende oefeningen die ouder en kind samen thuis kunnen doen. Deze oefeningen richten zich op thema’s als omgaan met teleurstellingen, grenzen aangeven en vriendschappen.

Ook wordt bij sommige oefeningen gevraagd of kinderen de vaardigheid met opa’s, klasgenootjes of de sportcoach willen bespreken en/of oefenen. Daarnaast staat er informatie in het paspoort voor ouders over de ontwikkeling van kinderen, hoe andere ouders bepaalde situaties oplossen en wat hierbij helpend kan zijn. 

Toolkit voor Onderwijs & Omgeving

De toolkit voor Onderwijs & Omgeving bevat informatie en activiteiten die in de klas en in de wijk gedaan kunnen worden. Dit kan voor sommige kinderen of gezinnen extra helpend zijn. In de toolkits wordt het paspoort uitgelegd en aangegeven hoe dit ingezet kan worden in onderwijs en omgeving. Voor onderwijs bevat de toolkit daarnaast actieve en creatieve tools om vaardigheden in groepsverband te oefenen. Voor de omgeving gaat dit om wijkgerichte manieren om kinderen vaardig te maken en ouders bij elkaar te brengen.

Voor meer informatie over het onderzoek en aanbod, kunt u mailen naar levensvaardigheden@hsleiden.nl