Van mbo naar hbo: jij kunt het
Mbo-diploma bijna binnen? Dan is het tijd om na te denken over je volgende stap. Wil je aan het werk, doorleren of wordt het een combinatie? Je hebt volop keuze. Ook qua lengte van je vervolgopleiding. Ga je voor twee of vier jaar? Deeltijd of voltijd? Op deze pagina lees je alles over het verschil tussen mbo en hbo.
Onderwerpen op deze pagina
Inhoud
Mbo vs hbo: de verschillen
Het verschil tussen mbo en hbo? Dat zit ‘m vooral in praktijk vs theorie. In de afgelopen jaren heb je op jouw mbo vooral veel praktische opdrachten uitgevoerd met daarnaast een aantal uren per week theorie. Als je voor het hbo kiest, is dat omgedraaid. Waar je nu gewend bent aan veel uitleg en ondersteuning, moet je straks zelfstandiger zijn. Het tempo waarmee de studiestof wordt behandeld, wordt ook hoger.
Studievaardigheden
Op het hbo moet je verbanden leggen en structuren herkennen om vraagstukken op te lossen. Abstract denken dus. Dat betekent dat je theoretisch meer moet leren dan dat je op het mbo deed.
Maak een hulpverleningsplan voor een fictieve cliënt met complexe problemen zoals een verstoorde gezinssituatie, verslaving of schulden. Dit is een voorbeeld van een opdracht uit de opleiding Social Work. Bij stap 1 voer je op het mbo een intakegesprek, dan volgt de hulpvraag, stel je de doelen en verwijs je door. Op het hbo is er geen stappenplan. En ook niet slechts één juiste oplossing. Aan de hand van theoretische modellen, je eigen interpretatie, waarden en inschattingen komt je tot conclusies.
Samenwerken met andere studenten
Ook goed om te weten: tijdens je studie werk je veel in projectgroepen. Bijvoorbeeld aan een casus waarin een organisatie met communicatieproblemen zit. Als groep hebben jullie de opdracht om het probleem vanuit verschillende theorieën te analyseren, taken te verdelen, meerdere keren te overleggen om uiteindelijk een adviesrapport te presenteren. Na afloop reflecteren jullie over de samenwerking in jullie projectgroep.
Stage tijdens de hbo-opleiding
Tijdens je hbo-opleiding zul je minder stagelopen dan tijdens je mbo. Bij de meeste opleidingen loop je in vier jaar tijd zes maanden stage. Ook doe je meer zelfstandige werkzaamheden.
Voorbereiden op een les: mbo
De docent vertelt je precies welke opdrachten je moet maken of welke hoofdstukken je moet lezen om goed voorbereid aan de volgende les te beginnen. Deze kennis vormt dan de basis voor het praktijkgedeelte. Voorbeeld: Maak opdracht 4 t/m 6 uit je werkboek zodat we morgen de sollicitatiegesprekken kunnen oefenen.
Voorbereiden op een les: hbo
Dit doe je helemaal zelf. Dat betekent dat je actief met de leerstof aan de slag moet en ook zelf moet bedenken welke onderdelen het zwaarst wegen. Je moet je inlezen, analyses maken en bijvoorbeeld discussies voorbereiden. De theorie alleen kennen, is niet genoeg. Het is de bedoeling dat je het ook leert toepassen in complexe situaties en casussen. Voorbeeld: Lees hoofdstuk 7 over de systeemtheorie en pas dit toe op de casus van cliënt X. Zorg dat je een onderbouwde mening kunt formuleren voor een goede aanpak.
De overstap van mbo naar hbo was uitdagend door het hogere tempo en de grotere zelfstandigheid. Toch maakte de persoonlijke begeleiding veel goed. Ik voelde me snel zekerder, leerde beter plannen en kon de toegenomen hoeveelheid leerstof beter verwerken.
De overstap van mbo naar hbo: kan ik het wel?
De stap van mbo naar hbo kan nogal een omschakeling zijn. Precies om die reden is het belangrijk om je te beseffen: misschien kan ik het nu nog niet, maar ik ben hier om dat te leren.
Je doet er goed aan om te bedenken dat jij als mbo’er over vaardigheden beschikt die je enorm gaan helpen, zoals jouw praktijkervaring. Maar ook jouw studievaardigheden zoals inschattingen maken en je eigen waarden toepassen, geven jou een streepje voor. Het feit dat je ervoor kiest om door te leren zegt bovendien dat je ambitieus en leergierig bent.
Ondersteuning
Wat als het je toch niet lukt om aan te haken op de manier van studeren op een hbo? Onthoud dan dat er veel mogelijkheden zijn om je te ondersteunen. Je moet alleen zélf aangeven wat je nodig hebt. We verwachten dat je proactief bent in het organiseren van je studie. Vragen om hulp hoort daar ook bij. Hieronder vind je de mogelijkheden die Student Support jou biedt.
- Mentor
- Studieloopbaanbegeleider (SLB’er) / studiecoach / studentcoach
- Studiekeuzeadviseur voor hulp bij twijfel over studiekeuze of minorkeuze
- Studentenpsycholoog voor mentale steun
- Vertrouwenspersoon voor het melden van ongewenst gedrag
- Taalondersteuning
Kom eerst eens proefstuderen
Proefstuderen is ook een interessante manier om te ontdekken hoe een opleiding eruitziet en hoe het is om als hbo-student te studeren. Je woont één of meerdere lessen bij, ontmoet docenten en studenten en krijgt een eerste indruk van de lesstof. Zo kun je beter inschatten of het niveau en de manier van leren bij jou passen. Meestal is er ook volop gelegenheid om vragen te stellen over de studie, het rooster en opdrachten. Hier vind je meer informatie over proefstuderen.
Hbo-opleidingen die aansluiten op het mbo
Zodra je je mbo-4-diploma in the pocket hebt, ben je klaar voor het hbo. De vraag is alleen: kies je voor een Associate degree (Ad), heb je liever meteen een volledige bachelor (B) (voltijd/deeltijd) of biedt een duale opleiding Ad of B de uitkomst? En hoeveel jaar wil je eigenlijk voor je studie uittrekken? Bekijk hier de opties.
Associate degree
- Duurt meestal twee jaar, sommige opleidingen kunnen na een assessment in één jaar (Leraar Gezondheidszorg en Welzijn, Leraar Omgangskunde, Management in de Zorg)
- Onderwijsniveau 5 (tussen mbo-4 en hbo-bachelor)
- Je gaat gelijk aan de slag met vraagstukken uit de praktijk
- Je bent dan de schakel tussen uitvoering en strategie
- Nog niet uitgestudeerd? Dan kun je een bachelor volgen die op jouw Ad aansluit. Het kan zijn dat je vrijstellingen krijgt
- Toelatingseisen: mbo-4, havo, vwo
Bachelor
- Een beroepsgerichte opleiding die vier jaar duurt (240 ECTS) (1 ECTS staat voor 28 uur)
- Onderwijsniveau 6
- Kan voltijd, deeltijd of duaal
- Je ontvangt een erkend hbo-diploma en kunt dus gelijk aan het werk. Doorstuderen voor een mastertitel kan natuurlijk ook
- Toelatingseisen: mbo-4, havo, vwo
Duaal studeren
Werken en leren combineren, dat is duaal studeren. Het is de bedoeling dat je een baan hebt die direct aansluit bij je opleiding. Je bent doorgaans één dag per week op school en de overige dagen bij je werkgever; leren doe je vooral in de praktijk. De opleiding en je werkgever formuleren samen jouw leerdoelen. Hetzelfde geldt voor begeleiding en beoordeling tijdens je studie. Met een duale studie kun je binnen twee of vier jaar je diploma behalen.
Deeltijdstudie
Dit is een is een hbo-opleiding die je naast je werk en/of andere verplichtingen volgt. Je hebt meestal één dag per week les en bepaalt grotendeels zelf het tempo. Zo kun je werk, studie en privé goed combineren. Na afronding ontvang je een erkend hbo-diploma, net als bij voltijd of duaal studeren.
De overstap van mbo Doktersassistente naar hbo Chemie leek me groot, maar met de juiste inzet blijkt het echt mogelijk. Je staat er nooit alleen voor; docenten nemen de tijd voor je vragen.Lees hier het hele verhaal van Pearl
Van mbo-3 naar hbo, kan dat?
Kort gezegd: nee. Met een mbo-3 diploma kun je niet direct instromen naar het hbo. Normaal gesproken heb je daarvoor een mbo-4, havo- of vwo-diploma nodig. Als je 21 jaar of ouder bent, mag je het 21+ toelatingsonderzoek doen. Ook zijn er mogelijk extra eisen voor de vakken wiskunde en Engels.
Mhbo als stevige basis
Wanneer je je na een mbo 3-opleiding optimaal wilt voorbereiden op het hbo, kun je ook voor een mhbo kiezen. Slim als je praktisch wilt leren en serieuze hbo‑ambities hebt. Je combineert het praktijkgerichte karakter van mbo met meer theorie, onderzoekend vermogen en studievaardigheden op hbo-niveau. Het tempo ligt hoger en er is veel aandacht voor projecten, taal en rekenen en Engels. Zo leer je alvast werken en denken op het niveau dat straks van je gevraagd wordt. Bovendien werk je vaak samen met hbo-docenten en gebruik je faciliteiten van de hogeschool.
Wat is mhbo?
Mhbo is geen officieel apart opleidingsniveau, maar een mbo-4 programma met hbo-focus. Het maakt de stap van mbo naar hbo kleiner, vergroot je kans op succes in het eerste jaar en levert soms vrijstellingen of versnelde instroom op. Na afronding behaal je een erkend mbo-4 diploma. In deze blog lees je meer over het mhbo.
Aanmelden en toelatingseisen
Heb je de opleiding gevonden die goed bij je past? Fijn! Dan kun je je aanmelden via Studielink. Maak een account aan met je DigiD, kies je opleiding en vul je vooropleiding in. Controleer goed voor wanneer je je kunt inschrijven, meestal moet dit vóór 1 mei gebeurd zijn.
Let op: je kunt niet zomaar aan iedere opleiding deelnemen. Soms zijn er wat extra eisen. Bijvoorbeeld dat je een mbo-diploma niveau 4 hebt in hetzelfde vakgebied als de hbo-opleiding die je wilt doen. Of dat je wiskunde-niveau van havo-niveau is om straks goed mee te kunnen doen.
Alles over inschrijvenNumerus fixus
De opleidingen Toegepaste Psychologie en Fysiotherapie werken met een numerus fixus. Dit betekent dat er maar plek is voor een maximaal aantal nieuwe studenten. Omdat dit een iets langer traject is, moet je je dus ook vroeger aanmelden voor zo’n toelatingstest of een motivatiegesprek.
Studiefinanciering, ook na het mbo
Maak je de overstap van het mbo naar hbo? Dan heb je recht op de studiefinanciering voor het hoger onderwijs. Dit kun je aanvragen bij DUO en bestaat uit de basisbeurs, een inkomensafhankelijke aanvullende beurs, het studentenreisproduct (OV) en een lening. Let op: doe je deeltijd, dan krijg je geen basisbeurs en OV. Meer informatie over studiefinanciering en de voorwaarden vind je op DUO.nl.
Kies je ervoor om na het mbo over te stappen naar het hbo, dan tellen de maanden studiefinanciering die je hebt gehad voor je mbo-opleiding niet mee voor het hbo. Ook gaat de diplomatermijn van tien jaar opnieuw in.
Goed om te weten: Mbo-studenten (niveau 3 en 4) die voor het eerst een hbo-opleiding doen, krijgen één jaar de tijd om de studie uit te proberen. Stop je binnen dat eerste jaar, dan hoef je de basisbeurs, aanvullende beurs en het studentenreisproduct niet terug te betalen. Op DUO.nl lees je hier meer over.
Laatste stap: de studiekeuzecheck
Om erachter te komen of een opleiding écht bij jou past, is er de studiekeuzecheck. Zodra je je hebt aangemeld voor je studie, krijg je hier bericht over. Het kan zijn dat je een online vragenlijst moet invullen of een gesprek met een docent gaat voeren. Zo weet je zeker dat je de juiste keuze maakt en dus geen studietijd verliest. Voor ons is dit fijn om uitstroom te voorkomen van studenten die er toch achter komen dat zij niet de juiste studie volgen. Op de verschillende opleidingspagina’s vind je meer informatie over de check en toelatingseisen. Kijk hier voor het overzicht van onze opleidingen.
De mogelijkheden ná het hbo
Nog even dit
Uitgeleerd na het afronden van een hbo-opleiding of associate degree? Dat hoeft natuurlijk niet. Je professionele ontwikkeling stopt nooit en daar zijn volop doorstroommogelijkheden voor. Natuurlijk heb je de optie om te gaan werken in jouw vakgebied, maar met bijvoorbeeld een associate degree kun je ook kiezen voor een verdiepende hbo-bachelor. Handig: je krijgt soms vrijstellingen voor een aantal vakken zodat je je studie sneller kunt afronden. Daarnaast zijn er nog post-hbo-opleidingen en korte cursussen. Kijk hier voor alle informatie over jouw mogelijkheden na jouw hbo-studie.
Zo help je je kind bij het maken van de juiste studiekeuze
Ouder/verzorger
Als ouder/verzorger wil je natuurlijk dat je kind de juiste studiekeuze maakt. Iets dat je bereikt door met je kind over diens interesses en vaardigheden te praten. Of samen een open dag te bezoeken. Op deze pagina lees je een aantal tips die kunnen helpen bij het maken van de juiste keuze.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de grootste verschillen tussen mbo en hbo?
Bij hbo-opleidingen gaat het veel meer om theorie en zelfstandig werken. Over het algemeen ligt het studietempo een stukje hoger, moet je meer abstract denken en verbanden zien te leggen. Je bent verantwoordelijk voor je eigen voortgang en dat vraagt dan ook om zelfinitiatief.
Kan ik met een mbo-3 diploma naar het hbo?
Nee, met een mbo-3 diploma kun je niet naar het hbo. Je hebt een mbo-4 diploma nodig, of een havo- of vwo-diploma. Als je 21 jaar of ouder bent, kun je het 21+ toelatingsonderzoek doen.
Hoe bereid ik me voor op de overstap van mbo naar hbo?
Het is slim om studievaardigheden zoals plannen, zelfstandig werken en abstract denken alvast onder de knie te krijgen. Goed om te weten: tijdens je studie kun je ook altijd om hulp vragen bij mentoren en studieloopbaanbegeleiders.
Hoe kan ik mezelf aanmelden voor een hbo-opleiding?
Aanmelden doe je via Studielink. Zorg dat je dit op tijd doet; meestal moet het voor 1 mei gebeurd zijn. Check de specifieke eisen en deadlines van de opleiding waarin je geïnteresseerd bent.
Heb ik recht op studiefinanciering als ik van mbo naar hbo ga?
Ja, en bij DUO kun je je studiefinanciering aanvragen. Deze bestaat uit een basisbeurs, aanvullende beurs, studentenreisproduct (OV) en een lening. Doe je deeltijd? Dan heb je geen recht op de basisbeurs en het reisproduct.
Wat is mhbo?
Dit is geen officieel opleidingsniveau, maar een mbo-4 programma met de focus op hbo-vaardigheden zoals theorie, onderzoek en projecten. Met een mhbo-diploma op zak is de stap naar het hbo kleiner en vergroot je de kans op succes in het eerste jaar.