Kansrijk om de hoek
Leerkansen zijn ongelijk verdeeld, en dat is iets wat scholen niet alleen kunnen oplossen. Dit vraagt om een bredere aanpak. Het onderzoeksproject Kansrijk om de hoek kijkt naar mogelijkheden om binnen- en buitenschoolse leermogelijkheden kansrijker te maken door samen te werken aan duurzame, sociaal rechtvaardige leerecosystemen.
Het project is een samenwerking tussen Hogeschool Leiden, Universiteit van Amsterdam en Naturalis Biodiversity Center.
Leerecosystemen in de praktijk
Een leerecosysteem is een bewust samengebracht netwerk van mensen, organisaties en plekken die samen bijdragen aan de groei van kinderen rondom een specifiek onderwerp, zoals natuur.
Leren vindt niet alleen in de klas plaats, maar ook thuis, op straat, in het park of in het museum. Door deze werelden bewust te verbinden, kun je leerkansen verrijken, eerlijker verdelen en beter laten aansluiten bij de leefwereld van kinderen. Sociale rechtvaardigheid is daarbij het kompas om bij te dragen aan kansengelijkheid.
Vanuit het onderzoeksproject Kansrijk om de hoek zijn twee praktijkpublicaties ontwikkeld:
- het werkboek Kansrijk om de hoek. Samenwerken aan duurzame, sociaal rechtvaardige leerecosystemen
- het beleidsrapport Van losse initiatieven naar een leerecosysteem. Een integrale gemeentelijke strategie voor kansengelijkheid en brede ontwikkeling
- Scroll down for English -
Werkboek Kansrijk om de hoek
Samenwerken aan duurzame, sociaal rechtvaardige leerecosystemen
In dit werkboek combineer je theorie, praktijkvoorbeelden en opdrachten. Je brengt stap voor stap het leerecosysteem waar je deel van uitmaakt in kaart, evalueert wat al werkt en ontdekt waar kansen blijven liggen. In vier stappen werk je toe naar een concreet actieplan om het geheel kansrijker te maken.
Het werkboek is bedoeld voor iedereen die onderdeel is van een leerecosysteem of er een wil ontwikkelen: leerkrachten, schoolleiders, welzijnswerkers, educatieve aanbieders en andere lokale initiatiefnemers. Voor iedereen die samen mét kinderen kansrijke leerroutes wil creëren, gewoon om de hoek.
Wat biedt dit werkboek?
- Uitleg over kansrijke leerecosystemen en sociale rechtvaardigheid
- Opdrachten om je eigen context te verkennen en analyseren
- Werkbladen die je stap voor stap invult, individueel of met je team
- Handvatten om samenwerkingen te verdiepen én het systeem kritisch te bekijken
Een leerecosysteem benadering gaat verder dan “beter samenwerken”: het vraagt dat je zowel het systeem als je eigen werkwijze kritisch onderzoekt en aanpast. Dit werkboek helpt je om die stap gericht en onderbouwd te zetten.
Ga naar het werkboekBeleidsadvies: Van losse initiatieven naar een leerecosysteem
Een integrale gemeentelijke strategie voor kansengelijkheid en brede ontwikkeling
Dit beleidsadvies geeft gemeenten handvatten om sociaal rechtvaardige leerecosystemen mogelijk te maken, met een expliciete plek voor natuur en groene leeromgevingen. Het laat zien hoe losse initiatieven verbonden kunnen worden tot een samenhangend geheel, zodat kinderen – juist in aandachtswijken – toegang krijgen tot rijke leerervaringen binnen én buiten school.
Aan concrete stappen beschrijft het advies wat een gemeente morgen al kan doen: van het verbinden van beleidsdomeinen en partners tot het inrichten van structurele financiering en kwaliteitsmonitoring met behulp van het bloemmodel voor sociaal rechtvaardige leerecosystemen.
Het bevat praktijkvoorbeelden die laten zien hoe leerecosystemen in de Nederlandse context werken.
Het beleidsadvies is bedoeld voor gemeenten die kansengelijkheid en brede ontwikkeling willen versterken, en voor lokale partijen die hun netwerk willen organiseren of de gemeente willen betrekken bij bestaande initiatieven.
Wat biedt dit beleidsadvies?
- Een toelichting op leerecosystemen als strategie tegen kansenongelijkheid
- Inzicht in de rol van gemeenten als systeemspeler en verbinder
- Vijf stappen om lokale leerecosystemen te ontwikkelen en te verduurzamen
- Voorbeelden uit de praktijk van natuurrijke leerecosystemen in aandachtswijken
- Een model en handvatten voor het monitoren van sociale rechtvaardigheid
Information in English
Learning ecosystems for more equal opportunities
Learning opportunities for children are shaped by persistent and systemic inequalities. This calls for an approach that powerfully connects the different learning worlds they move through.
A learning ecosystem is a deliberately assembled network of people, organizations and places that together contribute to children’s development around a specific theme, such as nature.
Learning does not only happen in the classroom, but also at home, on the street, in the park or in the museum. By intentionally connecting these worlds, learning opportunities can be enriched, more fairly distributed and better aligned with children’s lived experiences. Social justice is the compass that guides these efforts.
Workbook: Just around the corner. Collaborating on sustainable, socially just learning ecosystems
In this workbook, theory, practice examples and assignments come together. Step by step, you map out the learning ecosystem you are part of, assess what is already working and discover where opportunities are still being missed. In four steps, you work towards a concrete action plan to improve the whole ecosystem in terms of social justice.
The workbook is intended for anyone who is part of a learning ecosystem or wants to develop one: teachers, school leaders, social workers, educational providers and other local initiators. For everyone who wants to co-create learning pathways with children, right around the corner.
What does this workbook offer?
- An introduction to learning ecosystems and social justice
- Assignments to explore and analyze your own context
- Worksheets you can complete step by step, individually or with your team
- Tools to deepen collaborations and critically examine the system itself
A learning ecosystem approach goes beyond “working together more effectively”: it asks you to critically examine and adapt both the system and your own practices. This workbook supports you in taking that step in a focused and well-founded way.
Just around the corner
Neem contact op
Vragen of samenwerken?
Sofia van Santen
Onderzoeker
