Onderzoek Moving - lectoraat Transformaties in de Zorg voor Jeugd

MOVING-onderzoek

De overgang van de basisschool naar het middelbaar onderwijs is voor veel jongeren vaak een grote stap. Ze moeten wennen aan een nieuwe school die groter is dan de basisschool, waarin ze te maken krijgen met veel en onbekende leerlingen en docenten, lesroosters, wisselende klaslokalen en huiswerk. Voor jongeren die moeite hebben met sociale communicatie en veranderingen, is deze overgang vaak extra moeilijk. 

Het onderzoek MOVING is een grootschalig onderzoek naar ondersteuning bij de overstap van het basisonderwijs naar het voorgezet onderwijs  voor deze leerlingen. Het is een praktijkgericht quasi-experimenteel onderzoek naar de effectiviteit van de STAP-methode, een bewezen methode in Engeland.

Voor wie is het onderzoek bedoeld?

In MOVING wordt onderzocht of de STAP-methode effectief is in het Nederlands regulier onderwijs, voor leerlingen bij wie sprake is van:   

  • moeite heeft met sociale communicatie, zoals sociaal onhandig zijn of niet goed kunnen communiceren 
  • moeite heeft met flexibiliteit, zoals niet goed kunnen omgaan met veranderingen of met schakelen tussen activiteiten 
  • behoefte heeft aan ondersteuning bij de overstap naar de middelbare school  

Waarom is het onderzoek belangrijk?

Voor deze groep jongeren betekent de overgang naar het middelbaar onderwijs dat zij vaak extra moeite moeten doen om in contact te komen met nieuwe, onbekende leerlingen en docenten. Ook hebben zij vaak moeite om in een nieuwe omgeving vertrouwd te raken. Door de wisselingen in docenten en klaslokalen en de vele nieuwe leerlingen per klas, lopen deze jongeren risico dat zij zich terugtrekken, gepest worden of dat hun leerprestaties verslechteren.  

Ook docenten op middelbare scholen geven aan dat zij het moeilijk vinden om de juiste aandacht aan deze groep jongeren te geven. Ze geven aan dat ze nog onvoldoende handvatten hebben om deze jongeren op een gestructureerde en efficiënte manier te helpen.  

Wat is STAP-methode?

Het doel van het onderzoek is om na te gaan of STAP, in Nederland goed bruikbaar en effectief is. Met deze interventie wordt op de basis- en middelbare scholen geprobeerd om de overgang voor jongeren die moeite hebben met sociale communicatie zo soepel mogelijk te laten verlopen. Uit een pilotstudie in Alphen aan den Rijn afgelopen zomer (2017) kwamen de eerste positieve reacties naar voren.  

De STAP methode bestaat uit drie verschillende onderdelen: 

 

 

STAP-methode in beeld

Hoe gaat het onderzoek er in Nederland uitzien?

De STAP methode is vertaald en aangepast aan het  Nederlandse onderwijssysteem. Begin 2018 zal het onderzoek naar de bruikbaarheid en effectiviteit starten. In de regio’s Rotterdam, Alphen aan den Rijn, Gouda en Leiden wordt het onderzoek afgenomen en de methode ingezet op basisscholen en daarna middelbare scholen in deze regio’s. Via de samenwerkingsverbanden van de basis- en middelbare scholen verbonden aan het MOVING-onderzoek, worden de scholen benaderd en gevraagd of zij aan het onderzoek willen meedoen. Vervolgens worden de ouders en desbetreffende leerling geïnformeerd en gevraagd om deel te nemen aan het project.  

afbeelding planning

Alle leerlingen, ouders en leerkrachten van groep 8 en docenten van de middelbare school zullen telkens worden gevraagd om schriftelijk toestemming te geven als ze mee willen doen. Iedereen krijgt bij deelname een kleine attentie! 

We verwachten dat uiteindelijk 200 jongeren en hun ouders aan het onderzoek mee zullen doen, waarvan 100 de overgang naar het middelbaar onderwijs aan de hand van de STAP-methode zullen maken. Bij de andere 100 leerlingen wordt de overstap naar het voorgezet onderwijs gevolgd, zoals deze gewoonlijk ook plaatsvindt. Rond 2018-2019 verwachten we te weten wat de uitkomsten zijn ten aanzien van de bruikbaarheid en effectiviteit van STAP in het Nederlands onderwijssysteem. 

Samenwerkingen

Het onderzoek is met vier verschillende samenwerkingsverbanden van basisscholen en middelbare scholen uit de regio’s Rotterdam en Alphen aan den Rijn opgezet en heeft in 2015 van SIA een RAAK-Pro subsidie gekregen. Het onderzoek wordt uitgevoerd op Hogeschool Leiden (Expertisecentrum Jeugd) en Hogeschool Rotterdam (Kenniscentrum Zorginnovatie). 

Er wordt in het onderzoek nauw samengewerkt met de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie van het ErasmusMC, de faculteit Sociale Wetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam, de divisie autisme van het Yulius en de academische werkplaats Samen Doen! Verder is er nauw contact met de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie van University College London (Social Communication Disorders Clinic). Ook is er contact met de Inspectie van het Onderwijs en de gemeente Rotterdam. 

Het onderzoek heeft medisch-ethische goedkeuring bij de METC van het ErasmusMC verkregen. 

Logo's samenwerkingspartners MOVING-onderzoek

Meer informatie

Wilt u meer informatie over het MOVING-onderzoek? Neem dan contact op via: moving@hr.nl of download de infographic!