Kenniscentrum Professionaliseren door Onderwijs-pedagogisch Praktijkonderzoek
Ons kenniscentrum Professionaliseren door Onderwijspedagogisch Praktijkonderzoek (POP) zet in op kennisontwikkeling en professionalisering van zorgvuldig pedagogisch handelen in opvoedings- en onderwijspraktijken. POP is het centrum voor vernieuwend educatieonderzoek, waarbij onderzoek altijd in samenwerking met de praktijk wordt gedaan en professionalisering op basis van wetenschappelijk onderzoek wordt vormgegeven.
Onze onderzoeksgroepen
De betrokken onderzoeksgroepen vinden elkaar in een gezamenlijke visie om een zodanige samenwerking tussen wetenschap, praktijk en opleiden te realiseren, dat professionals gaandeweg meer eigenaarschap ervaren over de kwaliteit van hun huidige werk en handvatten krijgen aangereikt om deze kwaliteit te verstevigen.
- Natuur en Ontwikkeling Kind; onderzoekt de pedagogische waarde van natuur ten behoeve van de ontwikkeling van het kind.
- Muziek in Onderwijs; verdiept zich in de kunstzinnige dimensie van onderwijs met innovatie van muziek in onderwijs.
- Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs; richt zich op het versterken van de doelen waar het vrijeschoolonderwijs voor staat.
Onze onderzoeksprojecten
-
De onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind doet onderzoek naar het toegankelijk en inclusief vormgeven van leerecosystemen, gericht op natuur en wetenschap. Hierbij staat de verbinding tussen binnen- en buitenschools leren centraal. Hoofdonderzoeker op dit thema is Sofia van Santen, die hiervoor nauw samenwerkt met Naturalis Biodiversity Center.
-
Hoe kunnen we het onderwijs zo organiseren dat goed onderwijs mogelijk blijft, ondanks het afnemende aantal leraren? In het project ‘Goed onderwijs met minder leerkrachten’ bogen zes basisscholen van Onderwijsregio Haaglanden zich met onderzoeker Karlijn de Jong van Hogeschool Leiden over deze vraag.
-
Hoofd, schouders, knie en TAAL
(afgerond)In hoeverre is natuur van belang voor de taalontwikkeling bij jonge kinderen? De onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind onderzocht dit in het project Hoofd, schouders, knie en TAAL, in samenwerking met verschillende partners uit het werkveld. -
In hoeverre kan een groene, natuurlijk ingerichte buitenruimte bijdragen aan de pedagogische kwaliteit van de kinderopvang voor nul- tot vierjarigen? Wat is hiervoor nodig? Binnen het onderzoek Versterken van de kwaliteit van groene kinderopvang werkte de onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind samen met verschillende onderzoekspartners en partners uit het werkveld om hier inzicht in te verkrijgen.
-
De onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind doet samen met branchevereniging maatschappelijke opvang Valente onderzoek naar de werking van natuurinterventies in de vrouwenopvang en in de maatschappelijke opvang.
Nieuws
Kinderen hebben emotionele band met dieren, maar komen ze weinig tegen op het schoolplein
Toekomstbestendige scholen: project ‘School Greenovation’ van start
Wouter Modderkolk nieuwe lector Waarde(n) van vrijeschoolonderwijs
Samenwerken?
Samen met het werk- en opleidingsveld vormen we leergemeenschappen. Hier zetten onderzoekers, opleiders en praktijkprofessionals hun expertise in om te komen tot kennisontwikkeling en professionalisering van kwalitatief pedagogisch werk. Wij kijken altijd uit naar nieuwe partners en samenwerkingsverbanden. Interesse? Dat horen we graag!
Jarla Geerts
Rol en impact
Onderwijs
Onze onderzoeksgroepen staan voortdurend in verbinding met het onderwijs en leveren een actieve bijdrage aan de kennisontwikkeling van studenten en onderwijzend personeel.
De lectoren en de onderzoekers uit hun kenniskring zijn betrokken bij verschillende onderwijsmodules, minoren en nascholingen. We werken daarnaast steeds meer samen rond curriculumontwikkeling in de diverse lerarenopleidingen.
In de praktijk
Onze onderzoeksgroepen werken aan het verbinden van opvoeding, onderwijs en onderzoek. Zij vormen leergemeenschappen met het werk- en opleidingsveld . Zo komen we met opleiders en praktijkprofessionals tot kwalitatief pedagogisch werk en verbetering van de beroepspraktijk.
De samenwerking levert betekenisvolle inzichten op die praktijkprofessionals verwerken in hun handelen en onderzoekers gebruiken in volgend onderzoek en publieksgerichte en wetenschappelijke publicaties. Zo draagt het onderzoek bij aan opbouw en verspreiding van kennis op diverse gebieden.
Gezamenlijk ontwerpen en uitvoeren van ontwikkeltrajecten geeft professionals eigenaarschap en handelingskracht, en zorgt voor een duurzame verankering in de organisatie.
Onze onderzoeksmethodieken
Deze onderzoeksmethodieken zijn bij uitstek geschikt binnen ons kenniscentrum:
- design-based research (ontwerpgericht onderzoek)
- action-research (handelingsonderzoek)
- evaluatieonderzoek
- case studies
Het verzamelen, analyseren en interpreteren van zowel kwalitatieve als kwantitatieve data staat bij ons altijd ten dienste van het ondersteunen en versterken van het handelen van de betrokken professionals.
Onze resultaten en publicaties
-
Auteur(s): Marijn Ruhaak, Wouter Modderkolk, Sita de Kam, Kirsten KoppelDatum: 2025
-
Auteur(s): Marieke van der SandenDatum: 2025
-
Auteur(s): Harmen Schaap, Helma Oolbekking-Marchand, Paulien Meijer
-
Auteur(s): Nicole van den Bogerd, Elise Peters, Dieuwke Hovinga & Jolanda MaasDatum: Augustus 2025
Thema's van POP
Onderwijs
Op innovatieve wijze richt kenniscentrum POP zich op de fundamenten van onderwijs en pedagogie, ten behoeve van een meer duurzame samenleving. Zij sluit daarbij aan op de maatschappelijke vraag naar breed vormend onderwijs en moedigt het onderwijs vanuit onderbelichte invalshoeken, zoals muziek en natuur, met stevige wetenschappelijke onderbouwing aan om zich te verbreden en verdiepen.
Gezondheid en Welzijn
Zowel de fysieke gezondheid als het mentale welzijn krijgen bij POP de nodige aandacht. De onderzoeksresultaten pleiten voor meer buiten, meer lichamelijk, muzikaal en zintuiglijk leren. Daarnaast richt POP zich op het welzijn van leerlingen die iets anders van ons huidige onderwijs verlangen, zoals hoogbegaafde leerlingen en kinderen die opgroeien in een achterstandspositie.
Duurzaamheid
Het goed zorg leren dragen voor de aarde is een belangrijke pijler van ons kenniscentrum. "Hoe kunnen we natuur meer integreren in het onderwijs?" is een centrale vraag van onderzoeksgroep Natuur & Ontwikkeling Kind. Maar ook naar de duurzaamheid van het onderwijssysteem zelf wordt kritisch gekeken - welke rol spelen bijvoorbeeld de huidige toetscultuur, (het gebrek aan) kunstzinnige uitingen, of de uitdagingen voor kansengelijkheid en inclusiviteit in ons onderwijs?
Ons netwerk
Wij werken samen met partners uit de betrokken werkvelden en met wetenschappelijke en maatschappelijke instellingen. Met een aantal hebben we een duurzame samenwerkingsrelatie ontwikkeld: NIVOZ, Vereniging van Vrije Scholen, SLO, Naturalis, NatuurWijs, Diverse universiteiten (zoals de RUG, UvA, VU en de Erasmus Universiteit), Thomas More Hogeschool (Rotterdam), IONA stichting, BVS-schooladvies.
Uitgelicht
Presentatie mini-documentaire 'Buitenbaby's'
Een duurzame toekomst vraagt om duurzaam onderwijs. Daarom ontwikkelde Hogeschool Leiden in het kenniscentrum van de faculteit Educatie de nieuwe Master Duurzaam Onderwijs.
Lees meer over deze opleidingTaal leren in de natuur: een inspirerend praktijkboek