Portaal Werkveld Fysiotherapie

Datum:  7 juli (online) en 10 juli (fysiek)                                   

1. Werkveldportaal en contact

Het werkveldportaal is inmiddels live en vormt de centrale informatieplek voor het werkveld. Hier staan onder andere informatie over stages en stagebegeleiding, links naar het curriculum, veelgestelde vragen, informatie over cursussen en geplande bijeenkomsten. Ook de notulen en gedeelde informatie van deze bijeenkomst worden op het portaal geplaatst.
 

2. Stageadressen en stagebegeleiding

De opleiding ontvangt steeds meer aanvragen van praktijken die stageadres willen worden. Omdat er momenteel voldoende stageadressen zijn, wordt terughoudend omgegaan met nieuwe toelatingen. De opleiding wil de samenwerking met de bestaande adressen beschermen.
Nieuwe stageadressen melden zich aan via het werkveldportaal en doorlopen de kwaliteitsprocedure. Daarbij wordt onder andere verwacht dat zij:
•    bij voorkeur eerst studenten uit jaar 1 of 2 begeleiden; 
•    deelnemen aan werkveldbijeenkomsten; 
•    de stagebegeleidingscursus periodiek volgen; 
•    minimaal twee mogelijke hoofdbegeleiders hebben. 
 

Een uitzondering kan worden gemaakt voor een praktijk met specifieke deskundigheid of wanneer een student een bijzondere leerwens heeft.
De opleiding heeft vooral behoefte aan stageplaatsen voor studenten uit jaar 1 en 2. Het werkveld geeft aan dat aanvragen voor deze studenten vaak later binnenkomen dan aanvragen voor seniorstages, waardoor de beschikbare capaciteit al is ingevuld. Stageadressen wordt gevraagd bij iedere aanvraag opnieuw te bekijken wat mogelijk is.
 

Vanuit het werkveld wordt voorgesteld korte praktijkperiodes weer in enkele losse dagen te organiseren. De opleiding licht toe dat bewust is gekozen voor contact over een langere periode, zodat de student meer gelegenheid heeft om zich te ontwikkelen. Er wordt geen wijziging afgesproken.
Contact tussen praktijkbegeleider en opleiding: De ervaringen met het contact verschilden. Bij eerstejaarsstages blijkt het contact vanuit de opleiding soms beperkt of afwezig. Dit is benoemd als aandachtspunt.
 

3. Stagebegeleidingscursus

De opleiding adviseert deze cursus periodiek, bij voorkeur ongeveer eens per vijf jaar, opnieuw te volgen. Binnen een grotere organisatie is het voldoende wanneer één of twee medewerkers deelnemen, mits de kennis intern wordt gedeeld en bij een wisseling van begeleider een goede overdracht plaatsvindt. Zie https://www.hsleiden.nl/cursus/stagebegeleiding-fysiotherapie

Er werd gevraagd of er veel verschil is tussen de cursus praktijkbegeleiding van drie jaar geleden en de huidige cursus. Hierop werd aangegeven dat de huidige cursus veel aandacht besteedt aan de manier van feedback geven. Daarbij kwamen de begrippen feed-up, feedback en feedforward naar voren. Deze manier van feedback geven sluit aan bij het ontwikkelingsgerichte curriculum van de opleiding Fysiotherapie.

4. Wijzigingen in het curriculum in relatie tot stages

Programmaleider Volcmar Visser licht de curriculumwijzigingen toe. De inhoud van de opleiding blijft grotendeels gelijk, maar de didactiek en toetsing veranderen.

Studenten worden niet langer hoofdzakelijk op één toetsmoment beoordeeld. Gedurende een semester verzamelen zij meerdere bewijzen van hun ontwikkeling, zoals feedback, reflecties en voorbeelden van hun handelen. Deze worden opgenomen in een portfolio.

Het onderwijs blijft casusgericht. Studenten krijgen een actievere rol en moeten zelf kennis ophalen, keuzes onderbouwen, feedback verwerken en laten zien hoe zij zich ontwikkelen.

De bestaande theorietoets blijft voorlopig bestaan. Daarnaast maken studenten de landelijke voortgangstoets. De opleiding wil deze landelijke toets mogelijk op termijn een grotere rol geven, maar de toets dekt op dit moment nog niet aantoonbaar alle benodigde kennis.

Vanuit het werkveld wordt zorg uitgesproken over de basiskennis van studenten, met name op het gebied van anatomie, fysiologie en de toepassing daarvan. De opleiding herkent het belang hiervan en wil in het vernieuwde onderwijs sterker sturen op het toepassen van theoretische kennis in patiëntsituaties.
De opleiding gaat werken met drie docententeams die studenten gedurende meerdere studiejaren volgen. De leeruitkomsten, inhoud en het vereiste niveau zijn voor alle teams gelijk. De onderwijsinhoud wordt teamoverstijgend ontwikkeld en afgestemd.
 

5. Minor Ziekenhuisfysiotherapie

Vanuit het werkveld was expliciet gevraagd welke kennis en vaardigheden studenten tijdens de eerste onderwijsweken opdoen. In deze periode staat iedere week een ander onderdeel van de ziekenhuisfysiotherapie centraal. Aan bod komen onder andere:
•    neurologie; 
•    cardiologie; 
•    intensive care; 
•    transfers en mobiliseren; 
•    het gebruik van hulpmiddelen; 
•    werken met patiëntinformatie en systemen binnen het ziekenhuis; 
•    klinisch redeneren; 
•    het herkennen van urgentie en prioriteiten. 
 

Theorie wordt gecombineerd met praktisch onderwijs. De complexiteit wordt geleidelijk opgebouwd, tot en met zorg voor invasief beademde patiënten op de intensive care. Hierdoor weten stagebegeleiders beter met welke basis studenten aan het praktijkgedeelte beginnen. Een uitgebreidere onderwijsplanning is beschikbaar.

De stageperiode is korter dan binnen de minor Sportrevalidatie. Dit komt doordat meer tijd wordt besteed aan het opbouwen van specifieke ziekenhuiskennis en -vaardigheden en doordat het aantal beschikbare ziekenhuisstageplaatsen beperkt is.

Een student kan op één afdeling of op meerdere afdelingen stage lopen. Dit is afhankelijk van de mogelijkheden van het ziekenhuis en van wat bij de student past; rotatie over alle specialismen kan niet worden gegarandeerd.

De minor trekt studenten uit heel Nederland. Het vinden van passende stageplaatsen in hun eigen regio is daardoor een grote puzzel. Het werkveld wordt gevraagd mogelijke contacten binnen ziekenhuizen door te geven. Een eerste introductie is al behulpzaam. Stageplaatsen voor de minor mogen niet ten koste gaan van reguliere bachelor- en seniorstageplaatsen.
Contactgegevens voor de minor Ziekenhuisfysiotherapie: [email protected].

5.1 Uitwisseling opleiding en ziekenhuispraktijk

Er is een uitwisseling gestart tussen de opleiding en het LUMC. Een ziekenhuisfysiotherapeut draait gedurende een periode mee in het onderwijs om het curriculum beter te leren kennen. Andersom krijgen docenten de gelegenheid actuele praktijkervaring in het ziekenhuis op te doen.

Voor vragen of aanmelding rondom de minor Ziekenhuisfysiotherapie werd verwezen naar [email protected].
 

6. Minor Sportrevalidatie

Minorleider Ruben ’t Hart licht de doorontwikkeling van de minor toe. De minor wordt beter aangesloten op de leeruitkomsten van de bacheloropleiding en op de praktijk van de sportrevalidatie.

De minor duurt twintig weken en omvat dertig EC. In de eerste vijf weken krijgen studenten onderwijs over sportfysiotherapeutisch handelen en sportgerelateerde hulpvragen. Vanaf week 6 lopen zij vijftien weken stage, gedurende 24 uur per week. De stage omvat vijftien EC.

De beoordeling bestaat onder andere uit:
•    een individueel portfolio met feedback en reflecties; 
•    een case report dat in tweetallen wordt uitgewerkt; 
•    een video en presentatie over de professionele ontwikkeling; 
•    beoordeling van het handelen tijdens de stage. 

Een praktijkbegeleider hoeft geen master Sportfysiotherapie te hebben. De praktijk moet wel voldoende patiënten behandelen met een sport- of hoog-activiteitsgerelateerde hulpvraag. Dit kunnen ook oudere patiënten zijn die willen blijven sporten of actief functioneren. Een substantieel deel van de patiënten die de student ziet, moet bij het domein van de minor passen.

Studenten kunnen de minor in het derde of vierde studiejaar volgen. Hun eerdere stage-ervaring kan daardoor verschillen.

Vanuit het werkveld wordt benadrukt dat studenten al bij de start van de stage moeten nadenken over een passende patiënt en vraagstelling voor het case report. Wanneer dit pas enkele weken later gebeurt, blijft onvoldoende tijd over om de patiënt te volgen en het verslag uit te werken.

Een praktijk heeft aangegeven dat sportfysiotherapie vaak plaatsvindt tijdens trainingsavonden en wedstrijden. De vraag was of studenten vanuit de opleiding voldoende meekrijgen dat aanwezigheid in de avonduren en weekenden binnen deze context verwacht kan worden.

Praktijken kunnen zich aanmelden voor de minor Sportrevalidatie via Ruben 't Hart ([email protected]).
Afspraak: de minor coördinator bekijkt of de opdracht en voorbereidende informatie eerder met de studenten kunnen worden gedeeld.
 

7. Beroepsproducten gen gebruik van AI

Vanuit het werkveld wordt zorg uitgesproken over beroepsproducten die mogelijk grotendeels met generatieve AI zijn gemaakt.
De opleiding heeft een richtlijn opgesteld waarin staat welk gebruik van AI wel en niet is toegestaan. Ondersteunend gebruik is mogelijk, maar studenten mogen geen volledig beroepsproduct laten genereren. Zij blijven verantwoordelijk voor de inhoud en moeten kritisch kunnen beoordelen of de informatie klopt.

Bij de vernieuwde beroepsproducten ligt meer nadruk op het leer- en redeneerproces. De student:
•    kiest rond week 4 samen met de praktijkbegeleider een passende casus; 
•    volgt deze patiënt gedurende minimaal vijf behandelafspraken; 
•    maakt gemaakte keuzes, gebruikte informatie en ontvangen feedback inzichtelijk; 
•    laat zien hoe feedback in het verdere handelen is verwerkt. 

Meerdere producten worden rond dezelfde patiënt opgebouwd. Het case report, het preventieplan en het interdisciplinaire plan blijven onderdeel van de opdrachten.
Praktijkbegeleiders wordt gevraagd vooraf met de student af te spreken welke casus en producten worden gebruikt en wanneer feedback kan worden gegeven. Bij de tussen- en eindevaluatie controleert de opleiding of de praktijkbegeleider de patiënt en de beschreven situatie herkent. Hiervoor is een handleiding voor praktijkbegeleiders opgesteld.

Vanuit het werkveld wordt voorgesteld de praktijkbegeleider het product te laten ondertekenen. De opleiding geeft aan dat een handtekening alleen bevestigt dat de casus bestaat en niets zegt over de kwaliteit van het product. De voorkeur blijft daarom uitgaan naar controle tijdens het contact met de praktijkbegeleider.
 

8. Mogelijke verplichte stagevergoeding

Vanuit het werkveld wordt gevraagd naar de berichtgeving over een mogelijke verplichte stagevergoeding.
De opleiding geeft aan dat hierover nog geen definitief besluit is genomen en dat de Tweede Kamer er nog niet over heeft gestemd. Ook de hoogte en financiering van een eventuele vergoeding zijn nog niet vastgesteld. De voorstellen kunnen nog wijzigen.
De opleiding heeft geadviseerd een verplichte vergoeding niet in de huidige vorm in te voeren. Wanneer er toch een regeling komt, wordt gepleit voor een gefaseerde invoering en het delen of compenseren van de kosten.
Vanuit het werkveld worden verschillende perspectieven ingebracht. Goede begeleiding vraagt tijd en investering, maar studenten kunnen in sommige situaties ook waarde toevoegen aan een organisatie. De opleiding benadrukt dat studenten boventallig moeten blijven en niet als goedkope arbeidskracht mogen worden ingezet.
Afspraak: de opleiding volgt de landelijke ontwikkelingen en informeert het werkveld zodra concrete en betrouwbare informatie beschikbaar is.
 

9. Actiepunten

• De notulen en informatie van de bijeenkomst worden op het werkveldportaal geplaatst.  
• De opleiding stelt de handleiding bij de vernieuwde beroepsproducten beschikbaar. 
• Studenten en praktijkbegeleiders spreken tijdig af welke casus en producten worden gebruikt en wanneer feedback wordt gegeven. 
• Stageadressen bekijken waar mogelijk ook de plaatsing van studenten uit jaar 1 en 2. 
• De minorleiding Sportrevalidatie bekijkt of de informatie over het case report eerder kan worden gedeeld. 
• Werkveldpartners geven mogelijke contacten voor ziekenhuisstageplaatsen door. 
• De opleiding volgt de ontwikkelingen rond de mogelijke stagevergoeding en informeert het werkveld. 
• Informatie over stagesubsidie en relevante websites beschikbaar stellen.
• Evaluatie van de FBH-lijst meenemen, inclusief toegankelijkheid na verzenden en gebruik in evaluatiegesprekken.
• Verduidelijken hoe het contact tussen praktijkbegeleider, student en stagedocent gedurende de stage is ingericht.
• Verduidelijken welke eisen gelden voor stageadressen binnen de minor Sportrevalidatie.
• Verduidelijken welke eisen gelden voor eerste- en tweedelijns instellingen.
• Herkansingsregeling van de minor Ziekenhuisfysiotherapie explicieter toelichten.
• Verwachtingen rondom aanwezigheid bij sportstages in avonden en weekenden duidelijk communiceren richting studenten.
• Signaal over hoge opdrachtendruk bij stagiaires meenemen in curriculum- en stage-evaluatie.
• Vraag rondom het verhogen van het niveau van klinisch redeneren meenemen in de curriculumontwikkeling.
• Verkennen of student en praktijkbegeleider de FBH-lijst apart kunnen invullen en naast elkaar kunnen leggen tijdens evaluatiemomenten.