Studeren bij de opleiding Bio-Informatica.

Bio-informatica

  • Voltijd
  • Nederlandstalig
  • 4 jaar
  • Bachelor of Science

Introductie

Puzzelen achter de computer met gegevens over plant, mens en dier. Dat is de kern van de Bio-informatica. Als Bio-informaticus help je wetenschappelijk onderzoekers bij onderzoek naar erfelijk materiaal (DNA), de oorzaak van erfelijke ziekten, het vinden van nieuwe medicijnen of het verbeteren van voedsel. Vind jij biologie interessant en lijkt het je uitdagend om zelf computerprogramma’s te schrijven? Onderzoek of Bio-informatica de opleiding voor jou is.

Jouw toekomst

Biologisch onderzoek gebeurt steeds vaker automatisch. Dagelijks komen er duizenden metingen uit het laboratorium. Om al die metingen te begrijpen en om er bruikbare informatie uit te halen, zijn bio-informatici hard nodig. Zo wordt steeds vaker het hele genoom bestudeerd in het onderzoek naar en de diagnose van ziekten als kanker en chronisch ontstekingen. Maar ook in forensische labs, bij de tuinbouw of in de voedselindustrie hebben ze bio-informatici nodig om met de computer biologische vragen op te lossen.

Het werkveld van een bio-informaticus is breed. Veel bio-informatici gaan aan de slag in grote medische centra, zoals het LUMC of het AMC. Ook kunnen ze terecht komen bij universiteiten of bij onderzoeksinstellingen. Denk aan TNO en NKI. Bio-informatici zijn echter ook erg gewild bij farmaceutische bedrijven en kleinere technologische bedrijven. Voorbeelden hiervan zijn Genomescan of Baseclear. Ook bedrijven zoals Unilever in de voedingsmiddelenindustrie hebben voldoende werk voor bio-informatici. Daarnaast staan grote gewasproducenten, onder andere Keygene en Enza Zaden, ook te springen om bio-informatici.

Als bio-informaticus breng je een groot deel van je tijd door achter de computer, waar je biologische data analyseert, of applicaties bouwt om deze analyses te automatiseren. Je zorgt ervoor dat de data en conclusies daaruit inzichtelijk worden. Alles wat een bio-informaticus doet, komt vanuit een biologische vraag. Die vraag kan met allerlei soorten data worden beantwoord: DNA, RNA, eiwit, symptomen, etc. In dit doolhof van gegevens leg jij de juiste verbanden en bedenk je oplossingen waar anderen nooit aan hadden gedacht. Een bio-informaticus werkt samen met artsen, onderzoekers en informatici.

Als bio-informaticus kom je te werken in een veld waarbinnen de ontwikkelingen elkaar razend snel opvolgen. Dit betekent dat je als bio-informaticus ook voortdurend moet blijven bijleren: wat zijn de state-of-the-art technieken en welke (nieuwe) bio-informatica is hiervoor nodig? Door het lezen van vakliteratuur en het bijwonen van (internationale) congressen blijf je jezelf ontwikkelen.

Doorstromen naar de universiteit

Bio-informatica is een van de weinige hbo-opleidingen waarmee je direct, zonder pre-master, door kunt stromen naar een universitaire master. Een flink aantal van onze afgestudeerden kiest er dan ook voor door te studeren. De opleiding Bio-informatica van Hogeschool Leiden sluit aan op de masteropleiding bio-informatica (en systeembiologie) ​van het LIACS (Universiteit Leiden en TU Delft), Wageningen Universiteit en de Vrije Universiteit Amsterdam. Je kunt in twee jaar de mastertitel verwerven. Als je het wetenschappelijk onderzoek in wilt, dan kun je hierna gaan promoveren. 

Hulp bij jouw studiekeuze

Hoe kom je erachter of de opleiding Bio-informatica echt bij je past? Er zijn verschillende mogelijkheden om dat te ontdekken. Bezoek de Open Dag en maak persoonlijk kennis met onze studenten en docenten, woon presentaties bij en bekijk de lokalen en andere faciliteiten van dichtbij. Wil je, na het bezoeken van een Open Dag, meer weten over de inhoud van de opleiding? Kom een dag Proefstuderen.

Ben je je nog aan het oriënteren op een studie zoals Bio-informatica? Download de nieuwe landelijke studiekeuze-app Prapp! en onderzoek met behulp van verschillende interactieve games welke opleidingen en toekomstmogelijkheden er in Nederland zijn op het gebied van Life Science. Je kunt de app gratis downloaden via de Play Store en de App Store.

Hoe ga jij jezelf oriënteren en welke mogelijkheden heb je daarbij? Wij maken je graag wegwijs met behulp van onze checklist Studiekeuze.

Hogeschool Leiden

Voor cijfers over het arbeidsmarktperspectief, maar ook over studenttevredenheid en studiesucces kun je terecht op de website van  Studiekeuze123.

Is Bio-informatica iets voor jou?

Ben je nieuwsgierig naar biologie en laat je computers graag voor je werken? Vind je het leuk om puzzels op te lossen? Wil je werken in een innovatief vakgebied en ben je op zoek naar een brede opleiding?
Als bio-informaticus ben je creatief, nieuwsgierig aangelegd, goed in samenwerken en een doorzetter.

Jij vindt het uitdagend om nieuwe biologische data met bestaande kennis en informatie te combineren. Uiteraard heb je plezier in vakken als biologie en scheikunde. Alles wat een bio-informaticus doet, komt namelijk vanuit een biologische vraag. Ook ben jij niet bang om achter de computer te kruipen en zelf programma’s te schrijven waarbij je statistiek gebruikt om zo betrouwbaar mogelijk te werken. Tijdens de opleiding werk je veel samen in groepjes ter voorbereiding op de praktijk, dus dat moet je liggen.

Twijfel je nog tussen het hbo en de universiteit? Omdat Bio-informatica een hbo+-opleiding is, kun je direct na de opleiding doorstromen naar een universitaire masteropleiding Bio-informatica. Meer hierover lees je onder Jouw toekomst bij het onderdeel Blijven leren, ook na je studie. De combinatie tussen beroepspraktijk en wetenschap kan je later in je werk behoorlijk goed van pas komen.

Vergelijkbare opleidingen Bio-informatica

Twijfel je over Bio-informatica? Oriënteer je ook bij vergelijkbare opleidingen. Werk je graag met de computer, maar heb je weinig met biologie? Misschien past de opleiding Informatica dan beter bij je. Vind je biologie juist interessant en wil je zelf onderzoek doen in het laboratorium? Kijk dan eens bij Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek. Of je staat graag in het lab, maar scheikunde spreekt jou het meeste aan. Wie weet is de opleiding Chemie dan een goede match.

Studieopbouw

Ontdek hoe de levende cellen werken, leer virtueel kijken naar eiwitten, analyseer DNA en onderzoek hoe je om kunt gaan met grote hoeveelheden data. Bio-informatica is dus eigenlijk bio-onderzoek vanuit je ‘luie stoel’. Dat betekent niet dat je lekker achterover kunt blijven zitten. Het vakgebied staat namelijk nooit stil. Dat vraagt van jou dat je continue op de hoogte blijft van de nieuwste ontwikkelingen en hier zelf ook aan bijdraagt. De opleiding Bio-informatica van Hogeschool Leiden bereidt jou hier optimaal op voor.

Bio-informatica is een opleiding waarin je vooral leert door te doen. Zo is er binnen de programmeerlessen veel aandacht voor het zelf oefenen van de lesstof en ook thuis ga je aan de slag met huiswerkopdrachten. Ook tijdens de projecten pas je, samen met je studiegenoten, de geleerde theorie toe in de praktijk. In het begin vooral onder de begeleiding van docenten maar vanaf het derde jaar werk je aan vragen van bedrijven, universiteiten of lectoraten; midden in het werkveld dus!

Op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen

Omdat bio-informatica een vrij nieuw vakgebied is waar nog veel in wordt ontdekt, is er in het onderwijsprogramma veel aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in het werkveld. Je krijgt lessen van gastsprekers, lectoren en andere professionals uit het onderzoeksveld en bedrijfsleven.

Afstuderen in de praktijk

Als afsluiting van je studie ga je het volledige vierde jaar een afstudeerstage doen onder leiding van een afgestudeerd bio-informaticus. Dit kan op één van de nabij gelegen bedrijven op het BioScience park, bij een academisch ziekenhuis of universiteit. Of misschien wil je wel naar het buitenland: dat kan ook heel goed met een bio-informatica studie.

 

De studie is verdeeld over vier jaar. Ieder jaar is opgedeeld in vier periodes van tien weken. Tijdens elke periode heb je hoorcolleges, werkcolleges en een project. Meestal ben je elke dag een paar uur op school en de rest van de week besteed je aan zelfstudie of het project. Het onderwerp van het project past bij de andere vakken die je volgt in die periode. Zo kun je wat je geleerd hebt meteen in praktijk brengen. Ook volg je altijd biologische vakken naast programmeervakken. Na zeven lesweken is het projectweek en maak je het project af met een verslag en een presentatie. Daarna zijn er een paar dagen geen lessen, zodat jij je goed kan voorbereiden op je toetsen aan het einde van de periode.

Samenwerken met biologen, artsen, of klanten is essentieel voor bio-informatici. Daarom werk je meteen vanaf het begin van de studie in groepjes van vier of vijf studenten. Elke week vergader je met je begeleider om vragen te stellen en het probleem gezamenlijk zo efficiënt mogelijk op te lossen.

Tijdens het eerste jaar, de propedeuse, leggen we de basis en maak je kennis met het vakgebied bio-informatica. Het eerste half jaar besteden we veel aandacht aan het zelf leren programmeren in Python, want dat is nieuw voor de meeste studenten. Daarnaast werk je aan projecten en leer je omgaan met bestaande bio-informaticaprogramma’s. Als 'meesterproef' programmeren we een spelletje, zoals galgje of mastermind.

Ondertussen leer alles over de opbouw en werking van DNA, en leer je omgaan met bestaande bio-informatica databases en programma’s. Dan kunnen we in de tweede helft van het jaar als bio-informatici aan de slag: in het project Annotatie bijvoorbeeld krijg je honderden stukjes DNA van 10.000 letters lang, en moet je op zoek naar de overlap tussen die stukjes. Zo ontdek je van welke bacterie het DNA kwam en welke eiwitten erop worden gecodeerd.  

Bindend studieadvies
Aan het eind van het eerste jaar krijg je een bindend studieadvies. Heb je tussen de 45 en 60  European Credits (studiepunten ofwel EC) waarvan 6 van de 15 EC uit het programmeerdomein behaald, dan krijg je een positief studieadvies waarmee je kunt doorstromen naar de hoofdfase van de opleiding. 1 EC staat hierbij voor +/- 28 studiebelastingsuren. Bij een afwijzend advies kun je de opleiding aan Hogeschool Leiden niet voortzetten. Als blijkt dat Bio-Informatica toch niet de juiste opleiding voor je is, dan kunnen we helpen om een alternatief te vinden.

In het tweede jaar ga je biologie en informatica echt met elkaar combineren. Je gaat op zoek naar mutaties in menselijk DNA, je bekijkt de 3D-structuur van eiwitmoleculen en je leert machine learning met grote hoeveelheden data. Ook ga je in jaar twee en drie dieper in op jouw toekomstige werkgebied. In de eerste helft van jaar drie volg je dan ook verschillende vakken waarin nieuwe ontwikkelingen binnen het vakgebied aan bod komen. Daarna is er ruimte voor de minor (keuzevak), die je zelf uitkiest. Het laatste jaar ga je op afstudeerstage, om echt mee te maken hoe een baan als bio-informaticus voelt.

Tijdens de opleiding krijg je voldoende mogelijkheid om je te specialiseren in de onderdelen die jij interessants vindt. Zo is er in het derde jaar een half jaar de ruimte voor een minor (keuzevak). Je kunt dan bij een hele andere opleiding lessen volgen, om je kennis te verbreden. Maar als je liever verdieping zoekt, dan biedt de opleiding bijvoorbeeld ook een minor Systeembiologie aan. 

Verder loop je tijdens het laatste jaar van je studie een afstudeerstage bij een bedrijf of instelling met een afdeling bio-informatica. Zo kun je ervaren hoe het is om als bio-informaticus aan het werk te zijn. Er zijn meer dan genoeg plekken voor een interessante afstudeerplek, zoals academische ziekenhuizen, universiteiten of bedrijven in het Bio Science Park. Je kan ook in het buitenland afstuderen. Nieuw-Zeeland, België, Engeland, Spanje en zelfs in Ethiopië: allemaal landen waar studenten van onze opleiding eerder stageliepen. Je afstudeerstage is de ultieme kans om nog een keer je eigen richting of specialisatie te kiezen in de opleiding. 

 

 

Bij Hogeschool Leiden willen we je inspireren, stimuleren en ondersteunen om het maximale uit je studie te halen. Door te kiezen voor de opleiding Bio-informatica, maak jij dus ook de keuze om écht te studeren: actief en voltijds. Tijdens de opleiding krijg je begeleiding van een vast team van enthousiaste, vakkundige docenten.

Studieloopbaanbegeleiding

Elke student heeft een docent als studieloopbaanbegeleider (slb'er). Hij of zij is jouw eerste aanspreekpunt bij vragen, en later ook bij het kiezen van keuzevakken en stages. Jullie kennen elkaar, dus de drempel om bij je slb'er binnen te stappen is laag.

Studeren met een functiebeperking

Voor studenten die een functiebeperking hebben, is er extra begeleiding mogelijk door de coördinator Studeren met een functiebeperking. Denk hier bijvoorbeeld aan een motorische of zintuiglijke handicap, psychische belemmeringen, spraakstoornis, dyslexie/dyscalculie, autismespectrumstoornis of AD(H)D. Hogeschool Leiden biedt voorzieningen die je ondersteunen bij het volgen van de studie, zoals tentamentijdverlenging.

Meer weten? Bekijk de informatie van de studentendecanen

Word ook Bio-informaticus

Heb jij nu een goed beeld van de opleiding en kun je niet wachten om zelf aan de slag te gaan?

Bio-Informatica in Leiden

Op onze hogeschool kun je meer dan alleen je studie volgen. Wij geloven in individuele talentontwikkeling en bieden je, naast het reguliere programma, een Honoursprogramma aan, zijn er faciliteiten voor topsporters en is er extra ruimte voor ondernemerschap in de vorm van de Topondernemersregeling. Tijdens je opleiding is er ook de mogelijkheid om ervaring op te doen in het buitenland. Zowel de opleiding als het International Office van Hogeschool Leiden kunnen je hierbij helpen. Wil je graag een bijdrage leveren aan de kwaliteit van het onderwijs dan kan je lid worden van je opleidingscommissie of de Studentenraad. Ook kun je lid worden van EXON, de studievereniging voor bio-informaticastudenten. Zij nodigen interessante deskundigen uit om gastcolleges te geven, organiseren studiereizen en excursies bij bedrijven uit het werkveld. En ze zijn er ook natuurlijk ook voor gezelligheid: feestjes, borrels en LAN-parties. Meer weten? Bekijk de website van EXON.

Praktische zaken

Voordat je aan je opleiding bij Hogeschool Leiden kunt beginnen is het belangrijk om een aantal praktische zaken te regelen.