Het verschil tussen de middelbare school en hbo
De overstap van de middelbare school naar het hbo is voor veel studenten een spannende nieuwe fase. Je laat een vertrouwde omgeving achter en begint aan een opleiding met meer vrijheid en verantwoordelijkheid. Hoe anders is het hbo eigenlijk? Wat wordt er van je verwacht? En hoe ziet een gemiddelde week eruit? Op deze pagina staan de belangrijkste verschillen, zodat jij straks precies weet wat je kunt verwachten.
Onderwerpen op deze pagina
Inhoud
Van havo/vwo naar hbo: dit verandert er voor jou
Een nieuwe stap
- Op het hbo ben je zelf verantwoordelijk voor je aanwezigheid en deadlines. Er is veel minder toezicht van docenten.
- De manier van lesgeven: je volgt hoor- en werkcolleges en doet projecten.
- Samenwerken met medestudenten speelt een grotere rol.
- De begeleiding is minder intensief. Wel is er een studieloopbaanbegeleider.
- Je wordt beoordeeld op grotere opdrachten, verslagen, presentaties, portfolio’s en natuurlijk tentamens.
Hoe ziet het leven op het hbo eruit?
Het is eindelijk zo ver: je gaat van de havo of het vwo naar het hbo. Het echte studentenleven gaat beginnen! Je gaat aan de slag met de specialisatie die je zelf hebt gekozen. Je komt terecht in een nieuwe omgeving, leert veel nieuwe mensen kennen en volgt onderwijs op een heel andere manier. In de les zit je met studenten van verschillende leeftijden en achtergronden, wat zorgt voor nieuwe perspectieven. Je rooster ziet er anders uit, er zijn minder contacturen met docenten, je krijgt meer vrijheid en er wordt meer van jouw inzet verwacht.
Meer zelfstandigheid
Waar op de middelbare school alles strak werd gecontroleerd, krijg je op het hoger beroepsonderwijs veel meer vrijheid. Docenten kijken niet dagelijks of je aanwezig bent en controleren niet of je je huiswerk hebt gemaakt. Dat betekent dat je zelf verantwoordelijk bent voor de voortgang van je opleiding. Deadline gemist? Dan krijg je daar niet zomaar een tweede kans voor.
Die vrijheid kan even wennen zijn en vraagt om doorzettingsvermogen, maar is ook leerzaam. Door zelfstandig te moeten werken, leer je plannen, prioriteiten stellen en omgaan met verantwoordelijkheden. Dit zijn vaardigheden waar je tijdens je opleiding, maar ook later in je werk veel aan zult hebben.
Hoorcolleges en projectonderwijs: havo/vwo versus hbo
Op het hbo ziet onderwijs er anders uit dan op de havo of het vwo. Je volgt hoorcolleges, werkcolleges en projectonderwijs. Tijdens een hoorcollege deelt een docent in korte tijd veel theorie met een grote groep studenten. Er is minder ruimte voor vragen, waardoor het belangrijk is om actief mee te schrijven en zelfstandig de stof bij te houden. Wees actief in de les, dat helpt je later bij tentamens en andere beoordelingen.
Naast theorie speelt praktijk een grote rol. In projecten werk je samen met medestudenten aan realistische opdrachten, zoals een case of een opdracht voor een echt bedrijf. Helder communiceren en plannen worden daardoor minstens zo belangrijk als leren uit een boek. Het is daarnaast een goede manier om andere studenten te leren kennen. En wie weet? Misschien ontstaan er mooie vriendschappen.
Klasgenoten met praktijkervaring
Op het hbo kom je in de klas met studenten van verschillende leeftijden en achtergronden. Zo zijn mbo'ers vaak wat ouder en hebben zij ook al praktijkervaring opgedaan. Ze zijn het gewend om zelfstandig te werken. Jij komt meestal rechtstreeks van de middelbare school en bent gewend aan meer begeleiding. Door deze mix leer je veel van elkaar en ontdek je nieuwe manieren van aanpakken.
Veel mbo’ers hebben al een duidelijke richting gekozen door hun eerdere studie. Jij wilt misschien nog verschillende vakgebieden verkennen. Profiteer van hun praktijkkennis door ze op te zoeken en ermee samen te werken. Zo vind je sneller en met een zelfverzekerd gevoel je plek op het hbo.
Wat verandert er in begeleiding en toetsing?
Minder intensieve begeleiding, wel persoonlijke aandacht
De begeleiding op het hbo is minder intensief dan op de havo of het vwo. Toch sta je er zeker niet alleen voor. Je hebt minder vaste contactmomenten met docenten, maar je kunt altijd hulp vragen als je ergens vastloopt. Zo is er de studieloopbaanbegeleider (SLB’er), die met je meekijkt naar je opleiding, planning en persoonlijke ontwikkeling.
Voor algemene vragen en ondersteuning bij studeren kun je natuurlijk ook altijd terecht bij Hogeschool Leiden. Zo is er onder andere een studentendecaan, een studentenpsycholoog, taalcoach, vertrouwenspersoon, studiekeuzeadviseur en een budgetcoach. Meer weten? Bekijk dan deze pagina.
Ook de toetsing verloopt anders. In plaats van veel korte toetsen werk je vaker toe naar grotere opdrachten of eindproducten. Dat betekent dat je langer aan één opdracht werkt en zelf verantwoordelijk bent voor de inhoud, kwaliteit en het eindresultaat.
Minder toetsen, meer opdrachten en verslagen
Op het hbo ligt de nadruk minder op het maken van toetsen en meer op het uitvoeren van opdrachten. In plaats van stampen voor een proefwerk laat je met verslagen, presentaties, projecten of een portfolio zien welke kennis je hebt opgedaan. Deze opdrachten tellen vaak zwaar mee voor je eindcijfer. Soms rond je een periode zelfs af met één grote eindopdracht in plaats van toetsen.
Deze manier van beoordelen vraagt om een andere aanpak. Je leert niet alleen de theorie, maar ook hoe je die toepast, onderbouwt en presenteert. Zo ontwikkel je vaardigheden zoals analyseren, rapporteren en samenwerken. Je wordt stap voor stap voorbereid op het werkveld.
De overgang van havo/vwo naar hbo: zo bereid je je voor
Een goede voorbereiding helpt om met meer vertrouwen aan het hbo te beginnen. Door je vooraf te verdiepen in de opleiding en de manier van studeren, weet je beter wat je kunt verwachten. Gelukkig zijn er verschillende manieren om alvast kennis te maken met het hbo en te ontdekken of een opleiding echt bij je past. De mogelijkheden lees je hieronder.
Open dag
Een open dag is vaak het eerste moment waarop je kennismaakt met een opleiding of hogeschool. Tijdens een open dag krijg je voorlichting over de inhoud van de opleiding, de toelatingseisen en de toekomstmogelijkheden. Je kunt praten met docenten en studenten, rondkijken in het gebouw en de sfeer proeven. Een open dag helpt je om opleidingen met elkaar te vergelijken en een weloverwogen keuze te maken.
Proefstuderen
Proefstuderen is een laagdrempelige manier om te ervaren hoe een opleiding is, maar zeker ook hoe het is om hbo-student te zijn. Je volgt één of meerdere lessen, maakt kennis met docenten en studenten en krijgt een indruk van de lesstof. Zo ontdek je of de manier van leren en het niveau van de opleiding bij jou passen. Daarnaast is er vaak ruimte om vragen te stellen over de studie, het rooster en de opdrachten.
Meelopen
Bij meelopen volg je een dag(deel) een student. Je proeft vooral de sfeer, maar volgt ook colleges en werkt mee aan projecten. Dit geeft een realistisch beeld van de studie én het studentenleven. Bovendien kun je al je vragen stellen aan studenten en docenten.
Check onze socials
Benieuwd hoe het echte studentenleven op Hogeschool Leiden eruitziet? Volg onze socials en kijk mee achter de schermen van de hogeschool. Van colleges en projecten tot gezellige momenten met medestudenten: zo krijg je alvast een voorproefje van jouw toekomstige studietijd!
Bekijk onze hbo-opleidingen
Weet je al welke opleiding je wilt gaan doen? Of ben je je nog aan het oriënteren? Bekijk het complete aanbod aan opleidingen van Hogeschool Leiden. Zo kom je alles te weten over de startmomenten en bijvoorbeeld de duur van de opleidingen.
Zo help je je kind bij het maken van een studiekeuze
Ouder/verzorger?
Als ouder/verzorger wil je natuurlijk dat je kind de juiste studiekeuze maakt. Iets dat je bereikt door met je kind over diens interesses en vaardigheden te praten. Of samen een open dag te bezoeken. Op deze pagina lees je een aantal tips die kunnen helpen bij het maken van de juiste keuze.
Veelgestelde vragen
Is het hbo moeilijker dan de havo?
Op het hbo ligt het studietempo een stuk hoger dan op de havo. Het verschil havo en hbo onderwijs Nederland zit vooral in de manier van leren: waar je op de havo ruim de tijd krijgt om een hoofdstuk te behandelen, werk je op het hbo vaak in acht weken een heel boek door. Daarnaast vraagt het hbo meer zelfstandigheid en eigen verantwoordelijkheid. Je plant zelf je studie, houdt deadlines bij en krijgt minder begeleiding. Gelukkig sluiten de vakken op het hbo vaak goed op elkaar aan, waardoor je de stof beter kunt koppelen en toepassen.
Welk jaar van het hbo is het moeilijkst?
Het eerste jaar van het hbo wordt vaak als het moeilijkst ervaren, omdat je moet wennen aan een hoger studietempo, meer zelfstandigheid en grotere opdrachten. In de latere jaren ben je beter gewend aan plannen en leren. Toch kan de stof dan complexer zijn, terwijl stages of specialisaties het nog steeds uitdagend maken.
Heeft het hbo dezelfde vakanties als de middelbare school?
Het hbo heeft niet dezelfde vakanties als de middelbare school. Hogescholen bepalen hun eigen rooster, wat vaak leidt tot minder vakantiedagen met alleen een kerstvakantie naast de zomervakantie. Op de middelbare school is dat met de herfst- en voorjaarsvakantie wel anders.
Welke vooropleiding heb je nodig voor het hbo?
Om je aan te melden voor een hbo-opleiding, moet je doorgaans een havo-, vwo- of mbo-4-diploma hebben. Soms vraagt een opleiding om aanvullende eisen. Denk aan bepaalde vakken of een toelatingstest.
EL CID: deze mag je niet missen
Introductieweek
Weleens gehoord van EL CID, de introductieweek? Daar moet verandering in komen zodra je bent aangemeld voor een studie. In no time leer je je medestudenten kennen, ontdek je Leiden op z’n leukst en voel je je extra snel thuis op de hogeschool. Je krijgt handige tips en praktische info, maakt kennis met studieverenigingen, sport en cultuur en proeft direct van het échte studentenleven. In een paar dagen bouw je een gezellig netwerk op en begin je met nóg meer zin aan je studie.
Meer weten? Check elcidweek.nl.