Overslaan en naar de inhoud gaan Overslaan en naar de footer gaan Overslaan en naar de navigatie gaan
Zoeken

Natuur in de vrouwen- en maatschappelijke opvang (afgerond)

De onderzoeksgroep Natuur en Ontwikkeling Kind doet samen met branchevereniging maatschappelijke opvang Valente onderzoek naar de werking van natuurinterventies in de vrouwenopvang en in de maatschappelijke opvang.

Vader en kind in moestuin

Doel van het project

Met behulp van dit onderzoek wilden we manieren ontwikkelen om natuur in te zetten in het dagelijkse werken met kinderen en hun ouders in de opvang.

Achtergrond

Elk jaar komen er veel gezinnen met kinderen na een stressvolle periode terecht in de vrouwen- of maatschappelijke opvang. Daar kan het gezinsleven onder druk komen te staan omdat de opvang meestal niet is ingericht voor kinderen: opvangplekken zijn klein, de kamers zijn gehorig, er is vaak onrust en rommel en er zijn weinig plekken waar kinderen kunnen spelen. Zij missen vaak hun school, vriendjes, huisdieren en vertrouwde omgeving. 

Spelen, natuur en dieren hebben een bewezen positief effect op deze kinderen en hun ouders. Het vermindert stress en maakt dat ze beter kunnen omgaan met hun problemen. Daarom besloten branchevereniging voor opvang Valente, IVN en Stichting Kinderpostzegels Nederland om deze gezinnen te ondersteunen met het project 'Huisje Boompje Beestje'. Hierin zijn op 21 opvanglocaties natuurrijke plekken aangelegd, zoals een kinderboerderij, een natuurrijke speelplek of een moestuin. 

De onderzoeksgroep Natuur & Ontwikkeling Kind deed met de Vrije Universiteit onderzoek naar het effect van de groene interventies. 

Onderzoeksprojecten

De werking van natuur in de vrouwenopvang (pilot)

In de pilotstudie onderzochten we wat volgens opvangprofessionals de waarde van natuur is voor gezinnen. Dat onderzochten we met actieonderzoek, waarbij opvangprofessionals en onderzoekers samen onderzoek deden.

Medewerkers experimenteerden met het gebruik van de natuur in hun dagelijkse werk met gezinnen, en schreven hun ervaringen op. Vervolgens deelden zij hun ervaringen in bijeenkomsten met praktijkcollega’s en onderzoekers. Collega’s leerden zo van elkaar en deden nieuwe ideeën op. De onderzoekers verzamelden op die manier praktijkverhalen die lieten zien hoe professionals natuur gebruikten en welke werking zij daarvan zagen. De uitkomsten van dit onderzoek lees je in deze wetenschappelijke publicatie en dit boekje voor praktijk (pdf).

Professionals vertelden onder andere dat natuur ouders ondersteunt in het ouderschap. Daar hadden we nog veel vragen over, want hoe helpt de natuur bij de relatie tussen het kind en zijn ouders? En hoe zouden we dat verder in de opvang kunnen inzetten? Om daar antwoorden op te vinden, zijn we verder gegaan met wetenschappelijk onderzoek in de opvang. 

De werking van natuur in de vrouwen- en maatschappelijke opvang (vervolgstudie)

Met de vervolgstudie wilden we meer te weten komen over het verband tussen natuurervaringen en ouderschapsbeleving. Daarnaast onderzochten we hoe professionals in het werk met gezinnen in de opvang een keuze maken voor bepaalde natuuractiviteiten met een gezin. 

Met de vervolgstudie wilden we meer te weten komen over het verband tussen natuurervaringen en ouderschapsbeleving. Daarom hebben we bij gezinnen in de maatschappelijke- en vrouwenopvang een vragenlijst afgenomen. In de vragenlijst vroegen we aan ouders hoe zij zich op dat moment voelden als ouder. Alle ouders voelen zich soms sterker in hun ouderschap dan anders. Soms voelen ouders zich verbonden met hun kind, soms minder. Soms voelen ouders dat ze zelf besluiten kunnen nemen, soms niet. Soms voelen ouders dat ze het ouderschap goed aankunnen, soms niet. We wilden graag weten of dat gevoel voor ouders anders is als ze in de binnenruimte van de opvang waren, bijvoorbeeld op hun kamer, of als ze in de natuur waren. Daarom hebben we binnen en in de natuur zo’n vragenlijst afgenomen. Zo konden we zien of ouders zich sterker voelen staan in hun ouderschap wanneer ze in de natuur zijn. De uitkomsten van dit onderzoek lees je in de wetenschappelijke publicaties:

Met de vervolgstudie wilden we ook te weten komen hoe professionals kiezen welke natuuractiviteit ze inzetten voor een gezin. Er is in de natuur van alles te doen, zoals actief sporten, kletsend wandelen, in stilte ontspannen, of het verzorgen van dieren. Om erachter te komen hoe professionals daar een keuze in maken, hebben professionals praktijkbeschrijvingen gemaakt van momenten waarop zij met een gezin in de natuur waren. Door daar gericht naar te kijken en verschillen en overeenkomsten te zoeken, kwamen we te weten hoe professionals een natuuractiviteit kozen. De uitkomsten van dit onderzoek vind je via Frontiers in Psychology.

Looptijd: september 2017 - mei 2021

Publicaties

Bekijk alle publicaties

Contact

Elise Peters

Onderzoeksgroep Natuur & Ontwikkeling Kind
Lector Natuur & Ontwikkeling Kind Elise Peters.
brochure

In de praktijk

Wil je zelf aan de slag met natuur in de maatschappelijke opvang, of er gewoon meer over weten? Bekijk dan de pagina met alle praktijkproducten die we op basis van ons onderzoek en praktijkervaringen van professionals hebben ontwikkeld. Hier vind je ook meer over ons scholingsaanbod.

Bekijk alle praktijkproducten en ons scholingsaanbod