Historisch erfgoed ontmoet slimme data

De Leidse binnenstad staat bekend om haar rijke verleden en vele monumentale panden. Tegelijkertijd staat de stad voor moderne uitdagingen: stenen kades en smalle stegen houden hitte vast en hevige regenval vraagt om slimme wateropvang. Hoe vergroen je een historische stad zonder haar unieke karakter aan te tasten? 

Binnen de landelijke Erfgoed Deal werken Gemeente Leiden en partners zoals Universiteit Leiden en Naturalis aan erfgoedinclusief vergroenen. Maar hoe maak je bergen onderzoeksrapporten, historische kaarten en ecologische data direct bruikbaar voor ontwerpers, beleidsmakers én inwoners? 

Hier slaat Hogeschool Leiden de brug tussen theorie, technologie en praktijk. Experts en studenten van het DataLab zetten geavanceerde data-engineering en AI (kunstmatige intelligentie) in om eeuwenoude erfgoedkennis en moderne klimaatdata samen te brengen in één slimme, digitale infrastructuur. 

In de ontwerpfase van de Erfgoeddeal Leiden ontwikkelt Hogeschool Leiden voor de gemeente Leiden een werkend prototype (proof of concept) dat complexe informatie vertaalt naar praktische digitale toepassingen: 

• Kenniskluis 
  Een centraal, gestructureerd fundament waarin historische data, kaarten en ecologische onderzoeken veilig en duurzaam samenkomen. 
• Kennishub 
  Een AI-gestuurde zoek- en ontdektool. Beleidsmakers en ontwerpers kunnen in gewone taal vragen stellen over specifieke locaties in de stad. Bijzonder is het experiment met 'historische persona's': virtuele ontwerpers uit acht verschillende Leidse tijdsperioden die vertellen hoe er vroeger met de ruimte werd omgegaan. 
• Kennislab  
  Een ontwerptool waarin historische verhaallijnen worden verrijkt met actuele klimaatkansen. Aan de hand van interactieve schuifknoppen voor biodiversiteit, waterberging en hittestress ontstaan direct concrete ontwerpsuggesties voor de openbare ruimte. 
• Inwonersportal 
  Vergroenen doe je samen. Ook particuliere tuinen, schoolpleinen en bedrijfsterreinen spelen een belangrijke rol. Via een AI-portal kunnen inwoners straks hun tuinsituatie invoeren en op maat gemaakt advies ontvangen over beplanting en inrichting die passen bij zowel het Leidse erfgoed als het lokale ecosysteem. 

Dit project laat zien waar het praktijkgericht onderzoek van Hogeschool Leiden voor staat: complexe maatschappelijke vraagstukken oplossen met innovatieve technologie. 

Door nauwe samenwerking tussen onderzoekers, docenten en studenten verbinden we actueel onderwijs direct aan de praktijk van overheden en kennisinstellingen. Het resultaat is geen papieren eindrapport, maar een werkende demonstrator, een heldere governance en een roadmap voor de toekomst. 

Het LCAB  werkt graag samen met gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven aan innovatieve praktijkoplossingen. Neem contact met ons op via [email protected] om de mogelijkheden voor een gezamenlijk project te bespreken.