Emerging future

Deze vragen stonden centraal in het ophalen van de oogst van onze maatschappelijke opstelling in april. Als start van de opstelling maakten we allemaal een tekening van het vraagstuk met betrekking tot het veld van het onderwijs waar we mee rondliepen en lieten de tekening spiegelen door de groep. Dat werd als uniek en heel waardevol ervaren. “Jij legde uit wat ik voelde toen ik dit tekende zonder dat ik het zelf door had! Jij gaf woorden aan mijn beleving." Gaf één van de tekenaars een andere deelnemer terug. We waren verrast door hoe goed deze beeldende manier werkte om op een diepere laag contact met elkaar te maken.

Dit ‘generatief scriben’ is ontwikkeld door het Presencing Instituut onder leiding van o.a. Otto Scharmer[1]. In de methode van Theory U staat verbinding maken met diepere bronnen van ‘weten’, los van alleen het cerebrale weten, centraal. Uit het hoofd, in het lijf en in je handen. Maar hoe doe je dat? We gingen scriben; Tekenen en schilderen waarbij je ook gebruik kunt maken van geschreven woorden.

Nynke: "Drie jaar geleden deed ik mee met het U-lab van MIT. Een online en gratis training van MIT geleid door Otto Scharmer en zijn team over Theory U[1]. Naast prachtige inhoud van het onlineprogramma werd je aangemoedigd om dit in online community ’s uit te gaan proberen. Hier trof ik Margareta von Salisch[2], die zich al sinds acht jaar bezighield met Theory U en we trokken een stukje samen op. Inmiddels begeleiden we bij Centrum onderwijs & innovatie Leiden opstellingen met elementen uit Theory U. Otto Scharmer ontwikkelde samen met Arawana Hayashi Social Presencing Theater (SPT)[3] een hele eigen manier van opstellingen doen. Wij gebruiken deze prachtige opstellingswijze omdat het zo’n mooie manier van werken is die je continue verbonden houdt met het niet-weten en de emerging future oftewel: de toekomst die zich ontvouwt, de toekomst die naar je toekomt."
 

[1] https://www.u-school.org/offerings/u-lab-1x-2023

[2] www.vonsalisch.nl,

[3] https://www.u-school.org/spt

Net als in familie of organisatie opstellingen laat je je bij SPT leiden door de beweging die in je lichaam begint. Je stelt een vraag met elkaar die je graag wilt onderzoeken en je stelt de stakeholders op die belangrijk zijn om informatie te geven omtrent deze vraag. De rollen worden hardop genoemd en wie zich geroepen voelt neemt de rol op zich. Iedereen die een rol heeft gaat ten opzichte van elkaar staan in de ruimte en vervolgens stel je vragen aan elkaar: Waar wil je lichaam heen? Wat voel je op een bepaalde plek? Tot wie in deze ruimte word je aangetrokken of afgestoten? 
Het doel van zo’n opstelling is niet om een eenduidig antwoord te krijgen, maar om nieuwe denkrichtingen en informatie te krijgen die een nieuw licht kunnen schijnen op de vraag. We kunnen als mensen soms erg vast zitten in gedachtencirkels en denkpatronen waar we niet uit komen.

SPT kan dit doorbreken en verrassende perspectieven aanreiken. De afgelopen maatschappelijke opstelling kwam Margareta nog een extra dimensie toevoegen aan de opstelling door het collectief generatief scriben toe te passen met de groep. We maakten aan het begin een tekening om de vraag helder te krijgen en aan het eind om op te halen wat het ons gebracht heeft.

Nynke: "De grootste winst zat volgens mij in de manier van praten met elkaar. Eerder maakte ik regelmatig mee dat na een opstelling, waarin er heel goed naar het lichaam was geluisterd er een gesprek volgde waarin dit lichaam helemaal niet meer mee deed. De hoofden gingen weer aan en daarmee ook de wens om snel tot logische oplossingen te komen. Door ook na de opstelling te scriben en de tekeningen te spiegelen kwam er een heel ander gesprek op gang."

Door scriben toe te voegen aan de maatschappelijke opstelling met een onderwijsvraag lukte het de deelnemers om de verbinding te houden met het lichaam, het voelen en het waarnemen, en daardoor kregen we met elkaar een glimp van de ‘emerging future’ te zien.

Door: Margareta von Salisch & Nynke Verdoner

Bij Centrum onderwijs & innovatie Leiden verzorgen we Maatschappelijk opstellingen en geven we advies en begeleiding aan schoolteams, schoolleiders en organisaties in Systemisch Werk. Heb jij een vraagstuk over Systemisch Werk en wil je eerst eens kennis met ons maken om te zien of we iets voor je kunnen betekenen? Laat vrijblijvend je contactgegevens achter dan neemt een van onze experts van het Centrum onderwijs & innovatie Leiden (COIL) contact met je op, om een afspraak te maken voor het gratis consult.