Dennis Boer promoveert met onderzoek naar fysiotherapie bij dementie

Wanneer mensen met dementie in een verpleeghuis worden opgenomen, gaan zij fysiek vaak achteruit en worden ze steeds afhankelijker van zorg. Hoewel fysiotherapie en gerichte oefeningen cruciaal zijn om hen fit en mobiel te houden, blijkt de uitvoering in de praktijk enorm te variëren. Dennis onderzocht niet alleen welke oefeningen het beste werken, hij keek in zijn onderzoek ook naar wat de bewoners en hun naasten zelf belangrijk vinden.  

Hij deed zijn onderzoek bij onderzoeksgroep Beweegzorg, Eigen Regie en Gedragsverandering van Hogeschool Leiden. Studenten fysiotherapie hielpen met data verzamelen, lector Petra Siemonsma zat in de begeleidingscommissie en in de oppositiecommissie tijdens de verdediging. Docent-onderzoeker Roy Elbers is mede-auteur van één van de artikelen en Jelmer Jager (ook docent-onderzoeker) heeft geassisteerd bij de proefverdediging. Ook Universiteit Leiden en ouderenzorgorganisatie Kennemerhart werkten mee. 

Een van de meest opvallende inzichten uit het onderzoek is dat de wensen van familie en mantelzorgers vaak over het hoofd worden gezien. Mantelzorgers voelen zich dan buitengesloten; ze weten soms niet of hun naaste fysiotherapie krijgt of wat dit precies inhoudt. Terwijl zij juist heel graag betrokken willen worden, willen meebeslissen en op de hoogte willen blijven van de voortgang. 

Aan de andere kant aarzelen zorgverleners soms om familie in te schakelen, uit angst om hen extra te belasten in een toch al emotioneel zware periode. Het onderzoek laat zien dat een goede samenwerking voor iedereen voordelen heeft. Wanneer fysiotherapeuten mantelzorgers proactief informeren, duidelijk communiceren en zorgen voor een welkome sfeer, voelen families zich gehoord en gesteund. 

Voor de bewoners met dementie blijkt dat fysiotherapie niet alleen draait om het behouden van zelfstandigheid, maar óók om persoonlijk contact en plezier. Patiënten geven aan dat ze het liefst oefenen met begeleiders die de tijd voor ze nemen, empathisch communiceren en op een rustige, vertrouwde manier met hen omgaan. 

Om te kijken of zo'n ideale aanpak werkt, is er een speciaal oefenprogramma van tien weken getest. Hierbij maakten de bewoners onder andere virtuele fietstochten ('exergaming') op een hometrainer met beeldscherm. Dit blijkt een groot succes: de bewoners deden ontzettend goed mee, vonden de sessies erg plezierig en voelden zich veilig. 

Het onderzoek van Dennis laat zien dat fysiotherapie in de ouderenzorg veel verder gaat dan enkel lichamelijke oefeningen. Het draait bovenal om menselijk contact, het begrijpen van de patiënt en het bouwen van een sterk team sámen met de mantelzorgers.