Frank Oele - docent Vaktherapie

Frank Oele - docent spraak en dramatherapie

"Ik geef sinds de start van de opleiding Vaktherapie, nu zeven jaar geleden, lessen in spraak- en spreekkunst aan eerste en tweedejaarsstudenten. Hierin verweef ik mijn grote interesse voor Nederlands, filosofie en toneel. Naast het lesgeven bij de opleiding heb ik ervaring in het geven van spraaktherapie, vooral met jonge kinderen. Ook werk ik als leerkracht spraakvorming op de vrijeschool en heb ik vijf jaar geleden de Vrije Theaterschool opgericht."

"Als ik zie dat een student gegrepen wordt door het kunstzinnig bezig zijn dan vind ik dat mooi."

Als je een klas twee jaar les geeft, wat zie je dan aan het begin en wat gebeurt er?

"In het begin van de opleiding zijn de meeste studenten niet bekend met de werking en mogelijkheden van de taal, spreken en spreekkunst. Op een speelse manier probeer ik studenten klanken, poëzie, ritmes, gedichten te laten beleven, waardoor een wereld voor hen opengaat. Het zijn lessen waarin je vooral doet. Als ik zie dat een student gegrepen wordt door het kunstzinnig bezig zijn dan is dat mooi.

In het begin krijgen zij de opdracht om zelf gedichten te zoeken en voor te dragen. In de loop der tijd ontdekken ze steeds meer de werking van de beelden, klanken en ritmes. Er komt een creatief proces op gang en je ziet de student tot inzicht komen en er eigenaar van worden. Zo kunnen de studenten op den duur in de afrondende fase een tekst doorleefd, vrij, bewust en authentiek vertolken."

"Taal is meer dan de drager van informatie. Het kan emotie overbrengen."

"In de Westerse wereld zijn we heel erg gefocust op intellectuele overdracht. Maar taal is veel meer dan de drager van informatie. Het kan emotie overbrengen. Het bijzondere van spraak is dat door de taal hetgeen wat in iemand leeft gedeeld kan worden met een ander. Het is het meest sociale dat je met een ander kunt doen. Iedereen heeft wel eens een praatje gehouden voor een groep. Dan voel je je zenuwachtig. Je kunt je niet verbergen. Jij bent het die daar staat met het gevoel: ik uit me helemaal en ik ben helemaal zichtbaar."

Wat vind jij belangrijk in deze opleiding?

"Studenten zich eerst laten verbinden met het medium spraak en drama, zodat ze daarna kunstzinnig via de taal en toneelspelen therapeutisch kunnen werken. In de kunst zelf zit het therapeutische."

Hoe dan?

In hoe de taal is opgebouwd, het ritme, de stemming en scenes van het toneelstuk, zit compositie en vormkracht. Dit zie je ook in gedichten. Door deze kunst zelf uit te oefenen werkt het gezondmakend op je terug. Iedereen die zo op kunstzinnige wijze aandacht aan zichzelf besteedt, wordt daar gezonder van.

Wat valt je op bij studenten spraak- en dramatherapie?

"Grote behoefte aan expressie, aan naar buiten gericht zijn en sociale betrokkenheid."

"In de kunst zelf zit het therapeutische."

Wat leren studenten bij deze opleiding?

"Het is een heel omvattende opleiding met twee belangrijke poten. Het inhoudelijke deel gaat om het leren kennen van de mens. Om gezondheid en ziekteleer, wat is een gezonde mens, oordeelsvrij waarnemen, hoe stel je een therapeutisch plan op en voer je het uit, hoe ga je met je cliënten om.

De andere poot is dat je een soort kunstenaar wordt op het gebied van spraak en drama, zodat je de analyse kunt maken: wat heeft iemand nodig, welke middelen zet ik daarvoor in. Het is voor iedere student een individueel proces om de kunst en de theorie met elkaar te verbinden of te laten ontmoeten: wat zou goed zijn voor deze persoon, welke therapie zet ik in. Met als doel iemand bij zichzelf te brengen in een creatief proces."

Heb je een stokpaardje?

"Dat er in een les heel ernstig naar iets gekeken wordt en dat er ook heel hard gelachen wordt. Die gezamenlijke beleving hiervan is belangrijk. Dat is de adem van het leven."

"Je wordt een soort kunstenaar op het gebied van spraak en drama."

Wat kun je verwachten bij een les van Frank?

"Lessen en theorie over in- en uitademen, spreken in verschillende ritmes en vanuit verschillende klankstemmingen. Therapie gaat over goed leren ademen. Daar zijn in spraak en drama heel veel middelen voor. Zodat je je niet verliest in de buitenwereld, of in de spanning die in je leeft. In gesprek zijn met elkaar; door de synergie van woorden nieuwe uitspraken laten voortkomen.

Je leert gedichten voordragen: by heart (dus niet alleen uit het hoofd), zo dat je een gedicht vrij kunt spreken. Je leert omgaan met de kracht van de taal, dat je er samen lol in hebt om met taal, ritmes en verhalen bezig te zijn."

Meer weten over de richting Spraak- en dramatherapie?
Bekijk de opleidingspagina van Vaktherapie.

Foto Frank Oele - docent Vaktherapie | Hogeschool Leiden