Hogeschool Leiden

Beste staatssecretaris: grijp in.

2 maart 2020 - Hoeveel bewegingen moeten er nog komen voordat er daadwerkelijk stappen worden gezet in de GGZ? 

Afgelopen donderdag stierf Justin omdat er geen passende hulp kwam, twee weken geleden Tessa. Een maand geleden Jonna en daarvoor Noortje…..
Allemaal jonge mensen. En iedereen verwees naar elkaar. Er kwam niet de juiste hulp.

Ook de inspecties laten verontruste geluiden horen in diverse analyses van hun onderzoeken naar fatale incidenten het afgelopen jaar. Hun kritiek is niet mals maar ze komen ook met redelijke oplossingen en bovenal pleiten ze voor voldoende financiering van de Jeugdzorg en Jeug-GGZ. Maar hun rapporten krijgen inmiddels een hoog ‘grammofoonplaatmettic’-gehalte.

Daarom zijn er het afgelopen jaar in Nederland allemaal bewegingen opgezet uit protest tegen de verkokering in de psychische zorg en tegen het gebrek aan financiering en voor juiste hulp. Ik noem de beweging van Nul, Keet, Weet en lijm de zorg. De beweging 'Lijm de Zorg’ heeft nu de brief van de moeder van Justin aan de staatssecretaris (Blokhuis) op internet gezet met een manifest met allemaal redelijke vragen. Vragen die eigenlijk al jaren geleden gerealiseerd hadden moeten zijn om te voorkomen dat jonge mensen onnodig sterven bij gebrek aan de juiste hulp.

De stelselverantwoordelijke (het Ministerie van VWS) probeert de sector te stimuleren de problemen zelf op te pakken maar dat komt slechts moeizaam van de grond. 

Een voorbeeld uit het Manifest van ‘Lijm de Zorg’: 7. Stop met onnodige dwangmaatregelen. Versnel de evaluatie van de Wet Verplichte GGZ en zorg voor voldoende draagvlak bij de beroepsgroep en patiëntenvereniging. Heel redelijk toch? Maar in tegenstelling tot wat we met z’n allen hadden afgesproken en in de ‘Beweging van Nul’ ook was gevraagd (nul afzonderingen) rapporteerden de inspecties vorig jaar in augustus en in december dat het aantal separaties in jeugd instellingen nauwelijks was afgenomen. Hoe kan dat?

Mijn analyse is dat eigenlijk niemand het oneens kan zijn met de redelijke vragen van de bewegingen en dat de kennis er is om het op te lossen. Alleen gebeurt dat slechts mondjesmaat omdat de sector zelf verkokerd is en er gebrek is aan menskracht en geld.

Over dat eens zijn met redelijke vragen uit de bewegingen kan je met elkaar discussiëren. Dat gebeurt ook, mede door druk van alle bewegingen. We noemen dat dat discussiëren in de Arbeids- en Organisatiepsychologie psychologie een een ‘taakconflict’: ‘hoe lossen we het op?’. Die kennis is er.

Maar waarom het vervolgens niet of nauwelijks tot resultaten leidt komt omdat onder dat taakconflict een ‘belangenconflict’ schuil gaat. Dan gaat het over wie het voor het zeggen heeft, wie er geld krijgt en hoe perverse prikkels in het systeem werken. Het gaat dan ook over wat niet gezegd of gedacht mag worden, de ‘unspeakables & unthinkables’ in ons psychische zorgsysteem, bijvoorbeeld dat het DSM systeem in ieder geval voor de jeugd failliet is. En we zoals ‘Lijm de Zorg’ ook vraagt veel meer dan nu voor ingewikkelde casussen een verklarende probleemanalyse nodig hebben met een ontwikkelingsgerichte en integrale aanpak van ernstige problematiek. En dat we gespecialiseerde centra nodig hebben die integraal kunnen behandelen, in plaats van verkokerd.

 

Teken daarom het manifest 'Lijm de Zorg'.