Lectoraat Residentiële Jeugdzorg

Lopende projecten en subsidies

Binnenland

Binnen Nederland werkt het lectoraat Residentiële Jeugdzorg aan verschillende projecten. 

'Meester in de Klas' - gericht werken aan het leerklimaat

Uit leerklimaatonderzoek bij tientallen VSO-scholen in het hele land (al dan niet verbonden aan een gesloten instelling) is gebleken dat er niet zo zeer verschillen in het leerklimaat bestaan tussen de scholen, maar vooral tussen de verschillende klassen. Desondanks zijn er ook scholen die het in het geheel moeilijk hebben, zoals blijkt uit resultaten van periodiek leerklimaatonderzoek, negatieve beoordelingen van de inspectie, veel incidenten in de klassen, een hoog ziekteverzuim onder docenten en een groot verloop in het docententeam. Aan de hand van de resultaten van het leerklimaatonderzoek en in afstemming met de praktijk heeft een projectgroep (Hogeschool Leiden, Hogeschool Windesheim en Bureau HTM) de werkwijze ‘Meester in de Klas’ ontwikkeld. Deze werkwijze maakt het mogelijk docenten te ondersteunen en geeft handvatten voor het gericht kan inzetten op verbetering van het leerklimaat.
Lees meer over het project 'Meester in de Klas'

Verbeteren van leefklimaat in Estse jeugd(zorg)instellingen en gevangenissen

Op uitnodiging van het Estse Ministerie van Justitie werkt het lectoraat Residentiële jeugdzorg samen met vijf gesloten (jeugd)zorginstellingen en gevangenissen in Estland. Het Ministerie had over het leefklimaat in deze instellingen, waar soms jongeren en volwassenen door elkaar verblijven en dit heeft geleid tot een bijzondere samenwerking. Hogeschool Leiden helpt het Estse ministerie door in een periode van een jaar driemaal het leefklimaat te meten (vragenlijsten en gesprekken). Ook het werkklimaat van de stafleden wordt meegenomen door werkklimaatonderzoek uit te voeren. Hogeschool Leiden voorziet het ministerie en de individuele instellingen van feedback en biedt handvatten ter verbetering van het leefklimaat.  
Lees meer over het verbeteren van leefklimaat in Este jeugd(zorg)instellingen en gevangenissen

Horizon Jeugdzorg & Onderwijs en Stichting Gereformeerd Burgerweeshuis

Horizon Jeugdzorg en Onderwijs is een samenwerkingsverband aangegaan met het lectoraat Residentiele Jeugdzorg om een aantal projecten uit te voeren in het kader van het leef- leer- en werkklimaat op de zorg- en schoollocaties van Horizon. In de projecten die het lectoraat uitvoert staat de integratie van zorg en onderwijs voorop. De huidige stand van zaken wordt onderzocht en deze gegevens worden gebruikt om zorg en onderwijs beter met elkaar te laten samenwerken. De meta-vraag is als volgt geformuleerd: wat is de toegevoegde waarde van de duale aanpak van jeugdzorg en onderwijs?
Lees meer over Horizon Jeugdzorg & Onderwijs en Stichting Gereformeerd Burgerweeshuis

Leefklimaatonderzoek in alle JJI's in opdracht van Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)

Binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI) is het leefklimaat een belangrijk begrip. Het lectoraat voert in opdracht van de instellingen zelf en Dienst Justitiële Inrichtingen jaarlijks onderzoek uit in alle justitiële jeugdinrichtingen van Nederland. Er wordt leef-, leer- en werkklimaatonderzoek uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek worden in een rapport beschreven en teruggekoppeld aan het management en de medewerkers van de instelling. Daarnaast worden de resultaten op de leefgroepen aan de jongeren en het team teruggekoppeld met folders. Op deze manier kunnen de teams actief aan de slag met de resultaten. De resultaten van alle JJI's gezamenlijk worden beschreven in de jaarrapportage voor Dienst Justitiële Inrichtingen.  Meer informatie

Lees hier de jaarverslagen van DJI 2013 en 2014

Leerklimaatonderzoek op VSO scholen

Op structurele basis wordt er op de scholen van Altra en Orion (regio Amsterdam) onderzoek gedaan naar het leerklimaat op school en in de klas, aangevuld met werkklimaatonderzoek onder docenten. Opbrengsten voor de scholen zijn het inzicht in de perceptie van leerlingen en docenten waardoor feedbackcycli op gang gebracht worden door middel van het bespreken van de resultaten. De perceptie op eigen positie en kansen in de maatschappij, veiligheid en identiteitsontwikkeling 
In het NRC Handelsblad van zaterdag 14 maart 2015 heeft een artikel gestaan (p. 26) over wat het leerklimaatonderzoek in de praktijk kan betekenen, in dit geval voor School2Care (onderdeel van Altra).

Sia, RAAK-publiek. Titel van het project: "ik ga weer naar school"

Voor een periode van twee jaar (2014-2015) wordt er door middel van een Raak-publiek subsidie een grootschalig project uitgevoerd. Hogeschool Leiden is penvoerder van dit onderzoek. Met dit project wordt beoogd samen met regionale werkveldinstellingen van Hogeschool Leiden (penvoerder) en Windesheim door middel van praktijkgericht- en wetenschappelijk onderzoek deze impliciete kennis om te zetten in evidence based kennis. De doelstelling is om concrete vernieuwende producten zoals een onderwijsmethode, een training voor docenten en gevalideerde meetinstrumenten, te gebruiken om de kwaliteit van het leer- en werkklimaat te verbeteren. Middels een Randomised Controlled Trial met 200 jongeren wordt de effectiviteit van het programma getoetst. Het project wordt opgezet in een eerste pilotfase met regionale partners en vervolgens landelijk uitgerold bij de werkveldpartners en hogescholen in de buurt waar beide hogescholen al een nauwe samenwerking mee hebben.
Lees meer over Sia, RAAK-publiek

Buitenland

In Duitsland en België werkt het lectoraat aan de volgende projecten.

Duitsland: leefklimaatonderzoek in Duitse justitiële jeugdinrichtingen (Justizvollzuganstalt, JVA) 

Op dit moment word er onderzoek gedaan naar het leefklimaat in enkele grote jeugdgevangenissen in Nordrhein-Westfalen, Duitsland. Deze gevangenissen onderscheiden zich op vele vlakken van het Nederlandse jeugdstrafrechtssysteem. Zo bestaan er bijvoorbeeld rond 300 plekken voor jongeren tussen 14-25 jaar binnen één JVA. Er wordt onderzocht hoe deze jongeren zich op basis van de verschillen in het systeem onderscheiden van de gedetineerde jongeren in Nederland en hoe dit het leefklimaat kan beïnvloeden, met als doel om van elkaar te kunnen leren. Na de validatie van de PGCI in het Duits wordt op dit moment ook gewerkt aan een vertaling van de Treatment Motivation Questionnaire, de Basic Empathy Scale en de Living Group Work Climate Inventory in de Duitse taal. Meer informatie, neem dan contact op met Evelyn Heynen.

België: onderzoek naar leefklimaat en agressie-incidenten in gesloten jeugdzorginstellingen

Samen met de Universitair Psychiatrisch Centrum (UPC) KU Leuven werken wij aan een project rondom leefklimaat en agressie-incidenten binnen residentiele jeugdzorginstellingen in België. In een kleinschalige longitudinale studie worden de effecten van leefklimaat op het ontstaan van agressieve incidenten op de groep onderzocht. Meer informatie, neem dan contact op met  Evelyn Heynen.

In het verleden is ook leefklimaatonderzoek uitgevoerd in de volgende landen:

  • Aruba, Curaçao, Haïti (gesloten jeugdzorginstellingen)
  • Oekraïne (gesloten jeugdzorginstellingen voor meisjes)
  • India, Turkije (justitiële jeugdinrichtingen)
  • Engeland, Schotland (langgestrafte volwassenen)

Omwille van deze onderzoeken is de leefklimaat-vragenlijst vertaald in het Afrikaans, Engels, Frans, Hindi, Russisch en Turks. De vragenlijsten in het Duits en Papiaments zijn binnenkort beschikbaar.