Leraar basisonderwijs kleine tafel

Onderzoek hoogbegaafdheid in het basisonderwijs

Janine Haenen doet binnen de kenniskring Passend Onderwijs/ Inclusive Education van Hogeschool Leiden, onderzoek naar hoogbegaafdheid in het basisonderwijs. Het doel is om antwoord te krijgen op de vraag hoe leerkrachten aan kunnen sluiten bij de onderwijsbehoeften van hoogbegaafde leerlingen. De resultaten uit dit onderzoek worden gebruikt om (aankomende) leerkrachten te inspireren en ze worden onder andere vertaald naar het onderwijs op de Pabo van Hogeschool Leiden, zodat aanstaande leerkrachten goed voorbereid worden op onderwijs aan hoogbegaafde kinderen.

Binnen dit onderzoek zijn veertien interviews met ouders van hoogbegaafde kinderen gehouden. Uit deze interviews kwam onder andere naar voren dat de leerstof voor hoogbegaafde kinderen het beste kan worden gecompact, verdiept en/of verrijkt. Een goede manier om deze stof aan te bieden is binnen een thema of project. Deze manieren van omgaan en aanbieden van leerstof blijken tevens succesfactoren van het Leonardo-onderwijs te zijn. Daarnaast werkt het voor deze kinderen goed om een eigen leerplan te hebben binnen een bestaand onderwijssysteem, zoals het dalton of Montessorionderwijs. Belangrijk is wel dat zij hierin individueel coachend worden begeleid. Ook mogen er binnen het onderwijsprogramma twee dingen niet ontbreken. Allereerst het leren leren, omdat hoogbegaafde kinderen zichzelf vaak geen leerstrategie aanleren. Ten tweede sociale vaardigheidstraining om deze kinderen onder andere te leren samenwerken en gesprekstechnieken te leren. Ten slotte moeten leerkrachten kennis hebben over het herkennen van deze kinderen. Een hoogbegaafde kleuter heeft namelijk slechts vijf dagen nodig om zich aan te passen aan de groep, zodat hij niet meer opvalt.

Vragenlijst

Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is een gesloten vragenlijst opgesteld die in juni 2012 is uitgezet onder basisscholen en ouderverenigingen in de Leidse regio. Middels deze vragenlijst wordt bij een grotere groep ouders en leerkrachten onderzocht in hoeverre de eerdere resultaten bevestigd worden en welke onderdelen belangrijk zijn. De uitkomsten van deze vragenlijst worden op dit moment geanalyseerd, samen met de Universiteit Leiden. De rapportage van dit onderzoek zal te zijner tijd op deze website verschijnen.