Hogeschool Leiden

Van Romeo en Julia naar papa en mama

10 januari 2017 - Twee studenten van de Universiteit van Amsterdam en Hogeschool Leiden schreven beide een afstudeerscriptie over hoe ouders de overgang van partnerschap naar ouderschap ervaren.

Hoe ervaren ouders de overgang van partnerschap naar ouderschap

Vanuit verschillende onderzoeken is er al veel bekend over de veranderingen die het krijgen van een kindje met zich mee brengen. Zo weten we bijvoorbeeld dat het welzijn van ouders na de geboorte een dipje laat zien, en dat ook de partnerrelatie onder druk kan komen te staan. Hoe zit dat binnen ons onderzoek? Hoe wordt de overgang van partnerschap naar ouderschap ervaren? Studenten Elma (Universiteit van Amsterdam) en Souhaila (Hogeschool Leiden) schreven beide een afstudeerscriptie over dit onderwerp, gebruik makend van onze onderzoeksgegevens.

Relatie onder druk, maar hechter

Souhaila codeerde ruim 40 verschillende interviews, met aanstaande ouders en ouders bij 6 weken, 6 maanden en 12 maanden. Ze bekeek hoe deze ouders de partnerrelatie beleven op deze verschillende momenten. Net na de geboorte valt het volgende op. Enerzijds geven ouders aan dat zij merken dat er minder tijd en energie is voor quality time, anderzijds vertellen ouders dat hun relatie hechter is geworden. Vaders zijn trots op de prestatie van moeder en er wordt veel met elkaar besproken. Na 6 maanden, en zeker na 12 maanden, geven ouders veel sterker aan dat er behoefte is aan gezamenlijke quality time. Dit moet - veel meer dan vroeger - gepland worden, maar niet iedereen neemt die moeite. Koppels vinden het soms lastig om het netwerk in te schakelen, bijvoorbeeld als oppas, hoewel ze dit eigenlijk wel belangrijk vinden. Na 12 maanden blijkt dit overigens wel gemakkelijker te gaan dan na 6 maanden.

Geen ruzie?

Opvallend is dat er in bijna geen enkel interview gesproken is over (grote) ruzies. Misschien heeft dit te maken met sociaal-wenselijkheid: ouders hangen liever niet de vuile was buiten. Het kan ook zijn dat de ontevredenheid in de partnerrelatie, zoals die in de literatuur naar voren komt, zich niet uit in ruzies, omdat ouders in het eerste jaar vooral bezig zijn met hun kind en er gewoonweg geen tijd is om over de relatie te praten, laat staan om er ruzie over te maken. Of, en dat is een stuk positiever, het gaat eigenlijk gewoon best goed met de relaties van onze deelnemers.

Moeders zijn behoorlijk tevreden

Dit sluit aan bij de bevindingen van het onderzoek van Elma. Zij ging aan de slag met de vragenlijsten en bekeek het welzijn en de partnerrelatie bij 52 moeders op verschillende meetmomenten (zwangerschap, 6 maanden, 12 maanden). De tevredenheid over de partnerrelatie bleek weliswaar in de loop van de tijd wat af te nemen, maar dit was maar gering. Opvallend was wel dat moeders met 1 kindje de partnerrelatie hoger waardeerden dan moeders met meerdere kinderen. Maar de moeders waren over het algemeen eigenlijk behoorlijk tevreden over de kwaliteit van de relatie. Ook met het welzijn van de moeders zat het wel goed, hoewel er wel een klein verschil was tussen voor de geboorte en daarna. De kwaliteit van de partnerrelatie bleek ook gerelateerd aan hoe goed moeders in hun vel zitten, maar onduidelijk is nog wat hierin bepalend is. Zonder verdere analyse wordt dit een beetje een kip-ei-discussie.

Tips voor ons

Vanuit de beide onderzoeken kwamen ook aandachtspunten voor het onderzoeksteam van Leuker voor later naar voren. De onderzoeksgroep zou eigenlijk meer divers moeten zijn, nu is de groep relatief hoogopgeleid en ‘wit’. En het zou interessant zijn om wat informatie over het kind mee te nemen, want of je een huilbaby hebt of een droombaby, bepaalt ook wel het één en ander. En we zouden de ouders eigenlijk nog langer moeten volgen. Gelukkig zijn dit punten waar we zelf inderdaad aandacht aan besteden, terwijl diversiteit een aandachtspunt blijft.

Tips voor ouders

Hoewel het met de partnerrelatie in ons onderzoek best goed gesteld is, kwamen uit de onderzoeken toch tips voor ouders naar voren. Een van de geïnterviewde ouders gaf mee: "de basis van de relatie is wel heel belangrijk, als je een kind krijgt wordt juist op alle kleine kraken in je relatie extra druk gezet". En verder schreven Elma en Souhaila onder andere:

  • Communicatie is belangrijk: blijf met elkaar praten, over je kind maar ook over andere dingen die je bezig houden
  • Toon interesse in elkaar en geef complimenten
  • Breng je netwerk in kaart en durf hen te vragen om hulp
  • Zorg voor quality time met elkaar en zorg ook goed voor jezelf!