Hogeschool Leiden

Investeer meer in ouderlijk welzijn en minder in opvoedadviezen

De aandacht voor het ouderlijk welzijn moet centraal staan naast alle aandacht voor opvoeden. Hiervoor pleitte Carolien Gravesteijn in haar lectorale rede, afgelopen 28 mei 2015 op Hogeschool Leiden.

Kijk hier de lectorale terug.

De aandacht voor het ouderlijk welzijn moet centraal staan naast alle aandacht voor opvoeden. Hiervoor pleit Carolien Gravesteijn in haar lectorale rede, vandaag op Hogeschool Leiden. Wat is volgens ouders nodig om hun welzijn te bevorderen en wat is de invloed daarvan op hun handelen als opvoeder. Dat is het perspectief dat centraal moet staan. De komende jaren doet Gravesteijn binnen het lectoraat Ouderschap & Ouderbegeleiding onderzoek welke factoren ouderlijk welzijn kunnen bevorderen en wat dit betekent voor opvoeden en ontwikkeling van kinderen. Het lectoraat, verbonden aan Hogeschool Leiden, is mede mogelijk gemaakt door Augeo Foundation, een particuliere stichting die zich inzet voor het welzijn van het kind.

“Je kunt tegenwoordig geen krant of tijdschrift meer openslaan of er staan wel adviezen en meningen in over hoe ouders hun kinderen moeten opvoeden”, stelt Gravesteijn. “Het is maar de vraag of deze aandacht voor opvoeden ook echt helpt. In de wetenschap en de beroepspraktijk gaat het vaak over wat ouders in hun rol als opvoeder allemaal wel of niet zouden moeten kunnen om de ontwikkeling van hun kind te optimaliseren. Van betekenis is de vraag wat maakt dat sommige ouders zich goed en zeker in hun ouderschap voelen en anderen minder of niet. En wat de invloed hiervan is op opvoeden en ontwikkeling van kinderen.”

Carolien Gravesteijn benadrukt de kracht van alledaags ouderschap in lectorale rede

Meer dan opvoeden

Carolien Gravesteijn ging tijdens haar lectorale rede, die ze donderdag 28 mei uitsprak op Hogeschool Leiden, in op bovenstaande punten, geïllustreerd met een persoonlijke anekdote over haar eigen leven als ouder. Ook vond tijdens de rede de boekpresentatie van ‘Meer dan opvoeden – perspectieven op werken met ouders’ plaats. De eerste versie van dit boek is overhandigd aan Roos van Gelderen, Wethouder Jeugd, Zorg en Welzijn van de Gemeente Leiden. Gastsprekers tijdens de rede waren Micha de Winter en René Diekstra. Winter gaf een lezing met als titel ‘Het strijdperk opvoeding. Na de pauze ging Diekstra in op de vraag of er zoiets bestaat als een excellente opvoeding. 

Lectoraat Ouderschap en Ouderbegeleiding

Door middel van lange termijn onderzoek wil het lectoraat Ouderschap en Ouderbegeleiding van Hogeschool Leiden, onder leiding van Carolien Gravesteijn, zicht krijgen welke factoren ouderlijk welzijn bevorderen en welke factoren een aantoonbaar beschermende invloed hebben op opvoeden en ontwikkeling van ouder en kind. De deskundigheid van professionals bestaat dan niet meer in de eerste plaats uit standaardkennis over ouderschap. Belangrijke vragen die centraal komen te staan zijn; ‘Wat willen ouders weten?’, ‘Wat willen ouders bereiken?’ en ‘Wat willen ouders kunnen?’. Vanuit een co-creatieperspectief kunnen ouders, in dialoog met professionals en wetenschappers, op zoek gaan naar wat ze (willen) weten, kunnen en bereiken. Met studenten, docenten en onderzoekers van Hogeschool Leiden gaat het lectoraat Ouderschap en Ouderbegeleiding, in samenwerking met Augeo, (wetenschappelijke) kennis over ouderschap uitbreiden. 

'Leuker voor later'

Het lectoraat kent momenteel een drietal onderzoeken. Eén van de onderzoeken is ‘Leuker voor later’, waarin vaders en moeders vanaf de zwangerschap tot het vierde levensjaar van hun kind gevolgd worden. Door middel van dit onderzoek worden uitspraken gedaan over de invloed van individuele factoren, het thuis- en netwerkklimaat op welzijn van ouder en kind. Voor dit onderzoek wordt onder andere samengewerkt met gemeente Leiden en Stichting Jeugd en Samenleving Rijnland (JES).

Relatie tussen ouders en school

Het tweede onderzoek richt zich op de relatie tussen ouders en school. Recente onderzoeken laten zien dat als ouders thuis betrokken zijn bij het leergedrag van hun kinderen, dit de leer- en levensvaardigheden van kinderen vergroot. De nadruk in deze onderzoeken is vooral school- en kindgericht en weinig oudergericht. Het lectoraat wil een meer oudergerichte kijk bevorderen bij scholen, de wetenschap en de samenleving. Een belangrijke vraag is: 'Wat betekent ouderbetrokkenheid thuis voor ouders?' De relatie tussen leraar, ouder en kind moet hierin centraal staan. Voor dit onderzoek wordt onder andere samengewerkt met de Pabo, Social Work en verschillende basisscholen.

Van partnerschap naar ouderschap

Het laatste onderzoek gaat over het veranderen van partnerschap naar ouderschap. Als er binnen de partnerrelatie problemen zijn voordat het kind wordt geboren, worden deze versterkt als het kind er eenmaal is. Dit vermindert het welzijn van ouder en kind. Als partners daarentegen goed samenwerken en positief communiceren heeft dit niet alleen een positieve invloed op het ouderlijk welzijn, maar ook op het opvoedgedrag van de ouder en de (leer)ontwikkeling van kinderen. Voor dit onderzoek wordt onder andere samengewerkt met het LUMC.