Hogeschool Leiden

Vrijeschool Pabo

  • Voltijd
  • Nederlandstalig
  • 4 jaar
  • Bachelor of Education in Primary Schools

Introductie

De Vrijeschool Pabo kun je het beste karakteriseren als een mix van een kunstacademie, een reguliere pabo en een studie filosofie. Nadat je bij ons je opleiding hebt voltooid, kun je als docent gaan werken op de ruim honderd vrijebasisscholen in Nederland en België, of op elke reguliere basisschool. Door het kleinschalige karakter van onze opleiding kunnen we écht persoonlijk werken.

Opleidingsvarianten

De voltijd dagopleiding duurt vier jaar. Afhankelijk van je vooropleiding en werkervaring kun je ook kiezen voor een aangepaste dagopleiding, tweejarige deeltijdopleiding, werken-lerentraject of individuele trajecten. Meer over de verschillende opleidingsvarianten lees je bij het onderdeel Opbouw studie.

Jouw toekomst

Op welke manier bereid je kinderen het beste voor op de toekomst? Op een wereld waar je nu nog niet van kan voorspellen hoe hij er straks uit gaat zien. In het vrijeschoolonderwijs stel je jezelf niet de vraag ‘hoe past dit kind straks in deze maatschappij’, maar ‘wat kan dit kind toevoegen’. Respect is daarbij altijd het uitgangspunt. Voor je medemens, omgeving, voor de wereld en het ‘spirituele’. 

Met het diploma van de Vrijeschool Pabo ben je bevoegd als groepsleraar in het basisonderwijs. Je kunt aan de slag bij een van de verschillende vrijebasisscholen in Nederland, België of elders in de wereld. Werken bij een reguliere basisschool behoort echter ook tot mogelijkheden. Wil jij liever lesgeven aan de middenbouw van de vrijeschool, de eerste klassen van de middelbare school? Hiervoor biedt de Vrijeschool Pabo een minor aan, een specialisatie voor onderwijs aan 10-tot-14-jarigen.

Antroposofische visie

Vrijescholen gaan uit van het antroposofische mensbeeld. Volgens deze visie ontwikkelt een mens zich in fasen van zeven jaar. Elke fase wordt gekenmerkt door specifieke lichamelijke, mentale, sociale en emotionele ontwikkelingen. Je bekijkt deze ontwikkelingen niet als losse elementen, maar altijd als geheel (holistische visie). Vrijescholen richten het onderwijs zó in dat al deze lagen van het kind worden aangesproken en ontwikkeld. De slogan van veel vrijescholen luidt: 'Leren met hoofd, hart en handen'. In dit proces worden leraren worden meer gezien als opvoedingskunstenaar in plaats van schoolmeester.

Respect en naastenliefde zijn belangrijke kernwaarden binnen de antroposofie. Ook ga je in deze visie vanuit dat er meer is tussen hemel en aarde dan alleen dat wat jij direct kunt waarnemen. Denk bijvoorbeeld aan liefde. Je kunt van iemand houden, zonder dat iemand het ziet, ruikt, voelt of hoort. Toch is het er, het is wezenlijk aanwezig. Je hoeft van huis uit geen antroposoof te zijn om te studeren bij de Vrijeschool Pabo. Het is de bedoeling dat iedere student, van wat voor geloof dan ook, zich op de opleiding thuis kan voelen. Wel is het belangrijk dat je openstaat voor de beginselen van antroposofie en voor de belevingswereld van anderen.

Als leraar basisonderwijs doe je meer dan alleen lesgeven. Naast kennisoverdrager ben je ook pedagoog. Je begeleidt leerlingen in hun leerproces en je speelt een belangrijke rol in hun persoonlijke ontwikkeling. Daar ligt ook meteen een van de belangrijkste krachten van het vrijeschoolonderwijs. Het onderwijs gaat verder dan goed leren lezen of rekenen. Er is bij een vrijeschool veel aandacht voor de vorming van iemands persoonlijkheid en het ontdekken en ontwikkelen van zijn of haar talenten.

In je lessen geef jij leerlingen de ruimte voor zelfontplooiing, creativiteit en kunst en cultuur. Van jongs af aan maak je ze volwaardig deelgenoot van hun eigen leerproces. Zo bereid je ze erop voor om hun eigen plek te vinden in een snel veranderende wereld. De directe omgeving van een leerling speelt hierbij een belangrijke rol. Tijdens je dagelijkse werkzaamheden sta je dan ook in nauw contact met ouders of verzorgers van het kind. Verder maak je als leerkracht deel uit van een team. Samen met je collega’s zorg je ervoor dat het onderwijs goed op elkaar aansluit. Ook denk je na over actuele vraagstukken die spelen in jouw organisatie en onderwijsvernieuwingen om het programma en de didactiek nog krachtiger te maken. 

Als leraar basisonderwijs ben je nooit uitgeleerd. Ook als je al volop aan het werk bent, blijf je jezelf ontwikkelen, onder andere met behulp van vakliteratuur, wetenschappelijk onderzoek, congressen en intervisiebijeenkomsten. Samen met het Centrum onderwijs & innovatie verzorgt de Vrijeschool Pabo tal van nascholingscursussen voor professionals in het vrijeschoolonderwijs. Dat kan variëren van de masterclass Pedagogisch Meesterschap tot de teamtraining Werken in verbinding met Ouders. 

Wil je doorstuderen aan de universiteit? Er zijn verschillende mogelijkheden waarmee je jezelf verder kunt specialiseren of juist verbreden. Denk bijvoorbeeld aan een master op het gebied van orthopedagogiek, onderwijskunde of pedagogisch leiderschap. Meestal volg je eerst een schakeljaar. Of je kiest voor een master op hbo-niveau. 

Hulp bij jouw studiekeuze

Hoe kom je erachter of de opleiding Vrijeschool Pabo echt bij je past? Er zijn verschillende mogelijkheden om dat te ontdekken. Bezoek de Open Dag en maak persoonlijk kennis met onze studenten en docenten, woon presentaties bij en bekijk de lokalen en onze andere faciliteiten van dichtbij. Wil je, na het bezoeken van een Open Dag, meer proeven van de sfeer en de inhoud van de opleiding zelf? Ga op Meeloopdag met een van onze studenten. Door het jaar heen organiseren we als opleiding zelf ook nog een aantal activiteiten, zoals de Ontmoetingsdag. Je bent van harte welkom om hierbij aanwezig te zijn en zelf te ervaren waar we bij de Vrijeschool Pabo mee bezig zijn. Verder raden we je van harte aan om een keer rond te kijken bij een vrijeschool bij jou in de buurt.

Om jou zo goed mogelijk te helpen bij je studiekeuze heeft de Vrijeschool Pabo ook een verplichte intakeprocedure. Meer hierover lees je op de pagina Inschrijven en toelating.

Hoe ga jij jezelf oriënteren en welke mogelijkheden heb je daarbij? Wij maken je graag wegwijs met behulp van onze checklist studiekeuze.

Hogeschool Leiden

Voor cijfers over het arbeidsmarktperspectief, maar ook over studenttevredenheid en studiesucces kun je terecht op de website van Studiekeuze123.

Is de Vrijeschool Pabo iets voor jou?

Als student bij de Vrijeschool Pabo leer je om kinderen te begeleiden naar volwassenheid. Jij daagt ze uit om op een ontdekkingsreis te gaan waarin ze zichzelf leren kennen en waarderen. Om je leerlingen hierbij te ondersteunen is het belangrijk dat je zelf ook open staat om nieuwe dingen te leren en onbevooroordeeld naar dingen te kijken. Uit ervaring weten we dat kinderen het beste leren van mensen die zelf ook nog steeds willen leren. Die graag op onderzoek gaan en met interesse de wereld verkennen in al haar verschijnselen. 

Als je kiest voor deze opleiding, kies je ervoor om echt de diepte in te gaan, of het nu gaat om het kind, cultuur, kunst, theorie of jezelf. Tijdens de opleiding krijg je regelmatig een spiegel voorgehouden door je docenten en medestudenten. Het is belangrijk jij bereid bent om daar diep in te kijken ook al is het soms confronterend. Verder is enthousiasme voor onze studenten een onmisbare eigenschap. Enige levenservaring na de middelbare school is ook zeker een pluspunt.

Het is niet nodig dat je een antroposofische achtergrond hebt om te starten bij de Vrijeschool Pabo, zolang je maar openstaat voor de beginselen van de antroposofische visie en voor de belevingswereld van anderen. Meer over de antroposofische uitgangspunten lees je bij het onderdeel Waar ga je werken onder Jouw toekomst.

Vergelijkbare opleidingen

Twijfel je of de Vrijeschool Pabo iets voor jou is? Oriënteer je ook bij vergelijkbare lerarenopleidingen. Denk bijvoorbeeld aan de reguliere opleiding tot Leraar Basisonderwijs (Pabo) of de Academische Pabo. Vind jij de antroposofische visie interessant en wil jij kinderen vooral begeleiden vanuit muziek, dans en beweging? Neem dan een kijkje bij Docent Muziek of Docent Dans/Euritmie. Bij de opleiding Kunstzinnige Therapie leer je meer over de therapeutische werking van de verschillende kunstvormen kunt en hoe je dit kunt inzetten om mensen sterker te maken.

Studieopbouw

Om zelf een inspirerende les te ontwerpen vraagt om veel creativiteit en inlevingsvermogen. Bij de Vrijeschool Pabo bereiden we je hier optimaal op voor. Bij de ontwikkeling van ons programma hebben we gezorgd voor een evenwichtige balans tussen kennis en kunstvakken zoals boetseren, tekenen, schilderen, muziek, dans en euritmie. Door zelf met kunst bezig te zijn leer je hoe deze vakken op de kinderen doorwerken, terwijl je tegelijkertijd ook je eigen creativiteit ontwikkelt. 

Bij de Vrijeschool Pabo ga je vanaf dag één zelf aan de slag. De dagelijkse werkpraktijk vormt altijd het uitgangspunt. We willen je inspireren om het maximale uit je studie te halen. Tijdens de lessen en opdrachten wordt je uitgedaagd om vol de diepte in te duiken. Onze ervaring is namelijk dat je persoonlijke ontwikkeling pas echt op gang komt als je jezelf echt met iets verbindt. Vanzelfsprekend krijg je daar goede begeleiding bij. In de loop van de opleiding ontdek je waar jouw talenten en ook je valkuilen liggen. Je krijgt een betere kijk op jezelf en leert steeds meer om te vertrouwen op je eigen kwaliteiten.

Stage lopen

Stages zijn een belangrijk onderdeel van het programma. Hierin krijg je immers de mogelijkheid om te ervaren hoe het er in de praktijk echt aan toe gaat. In ieder studiejaar zijn meerdere stageperiodes opgenomen, zowel bij vrijescholen als bij reguliere basisscholen. Zo ontwikkel je ook echt de competenties die jij straks nodig hebt in jouw toekomstige beroep. Denk bijvoorbeeld aan:

  • werken met kinderen in de klas
  • samenwerken in het team van leraren
  • ontwerpen van onderwijs

Omdat de vrijeschool een internationale beweging is, liggen er voor jou volop kansen om in het buitenland ervaring op te doen.

Culturele ontwikkeling

Culturele ontwikkeling speelt een grote rol op vrijescholen. Bij ons betekent dit naast zelf oefenen met kunst en muziek, dat je verhalen leert vertellen uit de cultuurgeschiedenis; bijvoorbeeld uit de Griekse mythologie, Edda, de bijbel maar ook legenden en sprookjes. 

Jaarfeesten

Op de Vrijeschool Pabo zijn jaarfeesten en gemeenschappelijke bijeenkomsten een vast onderdeel van het studieprogramma. Het doel is je vertrouwd te maken met de achtergronden van de jaarfeesten en de manier waarop deze in de vrijeschool gevierd kunnen worden. Het tweede doel is de gemeenschapsvorming, zowel op de Pabo als in het basisonderwijs is dit als leerprincipe zeer belangrijk.

Wil je een idee krijgen van hoe we een jaarfeest vieren? Bekijk het filmpje over de Michaëlweek.

De Vrijeschool Pabo biedt een aantal opleidingsvarianten aan. 

Voltijd dagopleiding
Ben je net klaar met een opleiding in het voorgezet onderwijs? De voltijd dagopleiding richt zich op mensen die pas net beginnen met hun (studie)loopbaan. 

Aangepaste dagopleiding
Ben je al een (paar) stap(pen) verder in je loopbaan? Dan kun je kiezen voor de aangepaste dagopleiding. Je volgt dan wel een vierjarige voltijd bachelor van 60 EC (studiepunten waarbij 1 EC staat voor een studiebelasting van +/- 28 uur), maar je hebt met minder vaste contacturen en meer zelfstudie-opdrachten. In deze variant ben je maximaal anderhalve dag aanwezig bij de opleiding.  Daarnaast loop je stage, de overige uren besteed je aan zelfstudie. Op die manier kun je de opleiding combineren met een parttime baan, de zorg voor een gezin, etc. 

Leren op de werkplek
Binnen de aangepaste dagopleiding is het ook mogelijk om na je propedeusejaar te starten met een duaal traject waarbij praktijk en studie hand in hand gaan. Je zoekt zelf een stageplek waar je gedurende de verdere opleiding minimaal twee dagen per week aan het werk gaat. Het traject start met een assessment. In overleg met je studiebegeleider stel je vervolgens zelf je eigen studieprogramma op. 

Verkorte deeltijdopleiding
Heb jij al een bachelor op hbo- of wo-niveau afgerond? Dan is er de optie om de opleiding in twee jaar te doorlopen. Het opleidingsprogramma richt zich voornamelijk op het behalen van competenties op het gebied van pedagogisch-didactische vaardigheden vanuit de achtergronden van het vrijeschoolonderwijs. Voor dit traject vindt een assessment en een intakegesprek plaats. Net als bij de eerdergenoemde varianten is studielast is net als bij de andere vormen 60 ect per jaar. Je bent maximaal anderhalve dag per week aanwezig bij de opleiding. Daarnaast ga je elke week een dag stage. De overige uren besteed je aan zelfstudie.

Zij-instroom
Werk jij al in het onderwijs en ben je in het bezit van een bachelor op wo- of hbo-niveau? Met het verkorte traject voor zij-instromers biedt de Vrijeschool Pabo jou de kans om binnen twee jaar de bevoegdheid om als groepsleraar in het basisonderwijs te behalen. Voor deelname aan het traject is het noodzakelijk dat je een contract hebt van minimaal twee dagen op een basisschool en dat er bij deze school voldoende begeleiding mogelijk is. De school waar je werkt doet een aanvraag voor het zij-instroom traject. 

Als zij-instromer volg je de meeste lessen met de studenten van de verkorte deeltijdopleiding. Daarnaast krijg je begeleiding in de praktijk, in samenwerking met de basisschool. Het individuele studieprogramma is gericht op de leraarsbekwaamheden, afhankelijk van de eigen competenties en de mogelijkheden binnen de school.

Dit jaar staat in het teken van ‘waarnemen en denken’, waarbij het belangrijk is dit open en onderzoekend te doen. Je krijgt verschillende vakken. Sommige zijn meer gericht op de achtergrond van de vrijeschool (zoals leerplan vrijeschool) andere op je eigen denkontwikkeling (onder andere filosofie), op de stagepraktijk (denk aan het vak didactiek) of op je eigen kunstzinnige vermogens (bijvoorbeeld handvaardigheid). In de stageperiodes maak je (hernieuwd) kennis met het vrijeschool onderwijs vanuit het perspectief van de leraar. Hoe sta je voor de klas, hoe begeleid je de kinderen individueel, klassikaal…en hoe is dit voor jezelf?

Bindend studieadvies 
Aan het eind van het eerste jaar krijg je een bindend studieadvies. Heb je tussen de 48 en 60 European Credits (EC) behaald én alle essentiële studieonderdelen succesvol afgerond, dan krijg je een positief studieadvies waarmee je kunt doorstromen naar de hoofdfase van de opleiding. 1 EC staat hierbij voor +/- 28 studiebelastingsuren. Bij een afwijzend advies kun je de opleiding aan Hogeschool Leiden niet voortzetten. Als blijkt dat de Vrijeschool Pabo toch niet de juiste opleiding voor je is, dan kunnen we helpen om een alternatief te vinden.

In het tweede studiejaar start je met de hoofdfase. In deze fase wisselen onderwijs en stages elkaar af. 

Jaar 2
Tijdens tweede jaar draait het om ‘spel en beweging’. Hierbij bouw je allerlei belangrijke kwaliteiten van een leraar op, de ene keer doelgericht en dan weer flexibel. Het gehele jaar heeft de didactiek als blikrichting.

Jaar 3
De eerste helft van het derde jaar wordt volledig besteed aan de minor (keuzevak). Wat je kiest bepaal je zelf. De Vrijeschool Pabo biedt minoren aan op allerlei gebieden. Maar je kunt ook kiezen voor een minor bij een andere opleiding van Hogeschool Leiden of bij een andere (internationale) hogere onderwijsinstelling. Ook is het mogelijk om in deze tijd een internationale stage te plannen of een eigen plan uit te voeren, dat bijdraagt aan jouw leraar zijn. 

Tijdens de tweede helft van het derde jaar verdiep je je in een leeftijdsfase van de kinderen: 
• kleuterspecialisatie van 4 tot 7 jaar
• het kind van 8 tot 12 jaar
• (pre)puber van 10-12 jaar

Jaar 4 

Het vierde jaar staat in het teken van je afstuderen. In het eerste deel van je afstudeerfase ontwikkel je jouw opgebouwde ervaring verder, zodat je onderwijs tot kunst kan uitgroeien en om als individu te kunnen werken in een team van andere leraren. Je volgt opnieuw een minor. Je kunt kiezen uit twee minoren; de ene minor is sterk praktijkgestuurd en gekoppeld aan een LIO-stage (leraar in opleiding) en in de andere ga je dieper in op het theoretisch kader gecombineerd met een kortere stage. In het tweede deel van het vierde jaar rond je de opleiding af met een praktijkgericht kunstzinnig onderzoek. 

Docenten vormen altijd het hart van een opleiding. Bij de Vrijeschool Pabo word jij begeleid door een hecht team van betrokken en ervaren docenten. Ieder met een eigen deskundigheid en passie. Ben je benieuwd naar wie straks jouw docenten zijn? Maak kennis met het docententeam.

Wil je meer weten over studeren met een functiebeperking en welke voorzieningen de hogeschool hiervoor biedt? Bekijk de  pagina’s van de Studentendecaan.

Kies ook voor de Vrijeschool Pabo

Heb jij nu een goed beeld van de opleiding en kun je niet wachten om zelf aan de slag te gaan?

Vrijeschool Pabo in Leiden

Op onze hogeschool kun je meer dan alleen je studie volgen. Wij geloven in individuele talentontwikkeling naast het reguliere programma. Zo bieden we een Honoursprogramma aan, faciliteiten voor topsporters en extra ruimte voor ondernemerschap in de vorm van de Topondernemersregeling. Ook krijg je de kans om een bijdrage leveren aan de kwaliteit van het onderwijs bijvoorbeeld door lid te worden van je opleidingscommissie of de centrale Studentenraad. Of je wordt lid van een studie- of studentenvereniging. Meer hierover lees je op de pagina Studeren in Leiden. Wil jij ervaring opdoen in het buitenland? De vrijeschool is een internationale beweging, waardoor je op allerlei plekken in de wereld terecht kunt. Zowel de opleiding en het International Office van Hogeschool Leiden kunnen je hierbij helpen.

Praktische zaken

Voordat je aan je opleiding bij Hogeschool Leiden kunt beginnen is het belangrijk om een aantal praktische zaken te regelen.