Natuur en Ontwikkeling Kind groei

Onderzoek

Professionals in het basisonderwijs, de kinderopvang en de zorg krijgen zicht op de waarde van natuur in hun werk met kinderen. Pas dan wordt het mogelijk om natuur te verankeren als speelleeromgeving in het onderwijs, de kinderopvang en de zorg. Kennis is daarom nodig van de relaties tussen een natuurrijke omgeving, de speelleermogelijkheden die dit genereert en specifieke doel- en taakstellingen in het basisonderwijs, de kinderopvang en de zorg. Het lectoraat richt zich op het ontwikkelen en ontsluiten van deze kennis met als doel natuurrijke ontwikkelingsmogelijkheden voor kinderen te waarborgen.

Onderzoeksthema’s lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind

De onderzoeksactiviteiten van het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind zijn gericht op:

  1. Het herdefiniëren van de pedagogische waarde van de ruimte en in het bijzonder van natuur in onderwijs, kinderopvang en zorg.
  2. Het beschrijven van het gebruik van natuur als pedagogische ruimte en de betekenis van dit gebruik voor de ontwikkeling van kinderen in onderwijs, kinderopvang en zorg.
  3. Het beschrijven van de betekenis van natuur als speelleeromgeving voor de ontwikkeling van het jonge kind (0-7 jaar).
  4. Handvatten voor professionals om mogelijkheden te creëren voor kinderen te profiteren van natuur, waarbij in het bijzonder aandacht is voor het denken in 'lifelines' voor kinderen.
  5. Handvatten voor professionals om het gebruik van natuur als pedagogische ruimte te communiceren naar derden en de betekenis van dit gebruik voor de ontwikkeling van kinderen inzichtelijk te maken.

Met mooie voorbeelden van natuurrijke speelleeromgevingen in onderwijs, kinderopvang en zorg wil het lectoraat zichtbaar maken hoe een natuurrijke omgeving kan worden geïntegreerd in de dagelijkse praktijk. 

Onderzoeksprojecten lectoraat natuur en Ontwikkeling Kind

De 'leer'kracht van Groene schoolpleinen

Het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind heeft samen met zes consortiumpartners 700.000 euro subsidie gekregen vanuit de Raak Pro stimuleringsregeling voor vervolgonderzoek naar groene schoolpleinen. Hoe kunnen die een gezonde ontwikkeling van kinderen op basisscholen bevorderen en het leerrendement vergroten?

Dieuwke Hovinga leidt het onderzoek samen met socioloog Jolanda Maas van de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarnaast wordt er samengewerkt met VU-hoogleraar Mark van Vugt, hoogleraar Agnes van den Berg van de Rijksuniversiteit Groningen, en consortiumpartners Thomas More Hogeschool Rotterdam, Veldwerk Nederland, de Sophia Stichting en Fonds 1818. In een onderzoekstraject van 4 jaar gaan zij onderzoeken hoe een groen schoolplein, met extra planten en bomen, effectief ingezet kan worden in het onderwijsleerproces. Welke expertise bij leerkrachten (in opleiding) is nodig om dit te bereiken?
Lees meer over het Raak Pro onderzoek De 'leer'kracht van Groene schoolpleinen

Download de 'leer'kracht van schoolpleinen'

Van weten naar doen

De afgelopen jaren is flink geïnvesteerd in groene kinderdagopvang. Toch blijft er een duidelijk verschil in het handelen van pedagogisch medewerkers binnen in vergelijking tot buiten. Pedagogisch medewerkers nemen binnen een actieve, stimulerende en ontwikkelingsgerichte rol aan. Die rol verandert buiten in een meer passieve, toezichthoudende rol. Om het gebruik van de buitenruimte te stimuleren, heeft het lectoraat in samenwerking met kinderopvangorganisaties Kober en Korein, het IVN (Instituut voor Natuurbevordering) en Ecologische Pedagogiek van de Hogeschool Utrecht een onderzoeksproject opgezet.
Lees meer over 'Van weten naar doen'

Natuur en de taalontwikkeling van kinderen

Samen met Stichting Sopora, Junis Kinderopvang en Wellantcollege wordt een eerste pilotonderzoek ontworpen naar de woordenschatontwikkeling van kinderen en het gebruik van taalfuncties in natuurrijke speelleeromgevingen. Met als doel te komen tot een meer programmatische leeromgeving.

Groene schoolplein goed voor jonge kinderen

In opdracht van het Productschap Tuinbouw en in samenwerking met het VUMC, afdeling Sociale Geneeskunde, heeft het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind een pilotstudie gedaan naar de betekenis van groene schoolpleinen. Centraal stond het beweeg- en speelgedrag van kinderen, ervaringen van welbevinden en de rol die een groen speelplein in het onderwijsleerproces vervult. Uit dit onderzoek bleek dat jonge leerlingen (groep 4 en 5) zich prettiger voelen op een school met een groen schoolplein dan op een school met een 'grijs' plein. Zij hebben meer vriendjes en geven aan minder vaak gepest te worden dan hun leeftijdsgenootjes met een tegelplein.
Lees meer over over het pilotonderzoek Groene schoolpleinen