Project Phrenos

Lectoraat GGz en GGz inGeest winnen Phrenos herstelprijs

Vanuit GGz inGeest is met het lectoraat Geestelijke Gezondheidszorg het voorstel ‘Perspectief op Potenties - herstel door versterken executieve functies en zelfregulatie’ ingediend voor de prijsvraag van Phrenos.

Phrenos is het kenniscentrum rond herstel, behandeling en participatie bij ernstige psychische aandoeningen. Het plan is beloond met de Phrenos Herstelprijs, die eens in de vijf jaar wordt vergeven. Op 3 december vindt de officiële prijsuitreiking plaats.

Doel het van plan

Het plan heeft als doel een bijdrage te leveren aan de behoorlijk ambitieuze doelstelling om in 2025 het herstel van mensen met een ernstige psychische aandoening met een derde te verbeteren en de prevalentie met een derde te verminderen. Het plan is ontwikkeld in samenwerking van GGz inGeest (Academische Werkplaats Herstel en Rehabilitatie).

Het plan in het kort

Lector Jaap van der Stel aan het woord

Aandacht voor functionele vermogens helpt je jezelf beter staande te houden in het dagelijks leven. Deze aandacht komt vaak te laat, is niet gebaseerd op gevalideerde analyse en hangt nog teveel in het veld van de nazorg. Eerdere focus versnelt en verbetert het herstel en kan bovendien bij de jeugd (het gros van psychische aandoeningen ontstaat tussen 0 en 25 jaar) een hoop klachten voorkomen. Het plan wil werken aan een methodiek van zowel identificatie van (het gebrek aan) bepaalde vermogens als van een praktische aanpak voor de direct betrokkenen.

In het plan beschrijven jullie het belang om deze vaardigheden zo vroeg mogelijk in de behandeling mee te nemen. Hoe kwamen jullie tot dit inzicht?
We zijn begonnen met denken over herstel van psychische aandoeningen. Toen ik daarover een paar jaar terug een boek schreef vond ik het zinvol de allesomvattende term herstel in vieren te delen: klinisch, maatschappelijk, persoonlijk en functioneel herstel. Het concept functioneel herstel was echter nog heel vaag. Reden voor weer een boek waarin deze term beter werd uitgelegd. Tijdens de voorbereiding stuitte ik op het werk van een Amerikaanse neuropsycholoog die mij echt verder heeft geholpen in het denken over de executieve functies en waarom die bij mensen met een psychische aandoening vaak verstoord zijn geraakt (of niet goed zijn ontwikkeld). Al schrijvende kwam ik tot inzichten die we nu hebben uitgewerkt en blijkbaar prijswinnend waren.

Het plan is ook een aanzet tot de ontwikkeling van een methodiek voor de praktijk. Kun je iets over deze aanzet vertellen, met name de vertaling naar de praktijk (hulpverleners, betrokkenen)?
We werken aan een methodiek om samen met cliënten hun executief functioneren in kaart te brengen, en plannen te maken om dit te verbeteren. Die verbetering noemen we dus functioneel herstel. Maar zodra we zo’n assessment methodiek hebben uitgevoerd rijst meteen de vraag ‘wat kun je doen om die executieve functies te verbeteren?’. Dus we werken nu al aan een overzicht van allerlei bestaan de methodieken.

Wat is de specifieke betrokkenheid van de hogeschool in dit project – nu en in de toekomst?
Het idee is hier ontwikkeld. We zijn echter nog lang niet klaar. Ondertussen hebben al een groot aantal studenten aan dit project via hun vierdejaars-onderzoek hier een bijdrage aan geleverd. En inmiddels lukt het al om het thema zelfregulatie en executieve functies in het onderwijs in te brengen. Zeker ook sociaal werkers, die mensen ontmoeten in hun dagelijks leven, kunnen straks van de resultaten (de methodieken die we ontwikkelen) gebruik maken.

De verbinding tussen het lectoraat en het werkveld is helder. Hoe zie je de verbinding met het onderwijs en de studenten voor je?

Met enige vertraging gaat het onderwijs er direct van profiteren. Eerste de vierdejaars, maar langzamerhand snappen wij het thema zelf ook zo goed dat we het moeiteloos kunnen uitleggen aan eerstejaars.

De prijs is binnen, maar wat is er eigenlijk gewonnen en hoe gaat het nu verder (in de uitvoering)?
Het belangrijkste wat we gewonnen hebben is steun voor onze ideeën. En hopelijk trekt succes succes aan, waardoor het nu makkelijker wordt om, als onze ontwikkeling weer een stukje verder is, mooie subsidies binnen te halen voorde implementatie en verdere ontwikkeling.

Lees hier het artikel 'Functioneel herstel en zelfregulatie: opgaven voor cliënten en psychiaters' (pdf, 149 kB)