Voorkant Hogeschool Leiden

Impressies

De lectoren, hogeschool docenten, onderzoekers en werkveldpartners geven een korte impressie van wat het congres EFCAP voor hun heeft opgeleverd.

Peer van der Helm – lector Residentiële Jeugdzorg (Hogeschool Leiden)

“Op Hogeschool Leiden geef ik les in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie en Forensische Psychiatrie (Minor Werken in het gedwongen kader). Een congres als deze is voor mij erg interessant omdat ik de nieuwste ontwikkelingen mee kan nemen naar mijn studenten in september als de colleges weer beginnen. Een belangrijke ontwikkeling voor studenten waren een serie lezingen over psychopathie. Tot voor kort werd altijd aangenomen dat dat onveranderbare persoonlijkheidseigenschappen waren. Uit ons eigen onderzoek van kenniskringlid Evelyn Heynen die daar in januari op promoveerde bleek echter dat met betrekking tot jongeren die eigenschappen minder vast lagen dan we eerst dachten en dat we meer moeten denken aan veranderbare eigenschappen onder invloed van biologisch- psychologische en sociale omstandigheden. Dat kwam in het congres het meest naar voren in een voordracht van prof. Ess Viding uit Engeland. De Nederlandse voordrachten op dit terrein liepen nog wat achter, ik heb daar ook vragen over gesteld. Ook heel interessant voor onze studenten waren presentaties over de gevolgen van hersenbeschadiging bij kinderen. Ik ga daar een college over maken voor mijn studenten.  Een derde interessante voordracht was die van Michael Lamb over het interviewen van misbruikte en mishandelde kinderen. Voor onze hogeschoolstudenten die veel interviews doen en soms met weinig informatie terugkomen als ze kinderen interviewen had deze presentatie een belangrijke les: voor het doen van een goed interview zijn open vragen nodig en het geven van steun aan de geïnterviewde: je kunt pas over gevoelige zaken praten als je eerst een relatie hebt opgebouwd!

Nogal ontnuchterend was de presentatie van Sharon Dijkstra over Eigen Kracht conferenties die in de jeugdwet verplicht zijn gesteld in het kader van de jeugdbescherming. Een eerdere meta-analyse liet al zien dat EK conferenties niet effectief waren en zelfs schade toebracht (meer kindermishandeling en misbruik). De eerste resultaten van een Randomised Controlled Trial (RCT) liet zien dat maar heel weinig gezinnen trek hadden in EK en bijna geen familie had de EK afgemaakt omdat ze niet gemotiveerd waren voor EK, de social worker er geen zin in had en negatieve eerdere ervaring met EK en ruzies binnen de familie. De belangrijkste les die er uit getrokken kan worden is dat voordat een interventie bij wet verplicht wordt er eerst goed onderzoek naar moet worden gedaan, met name omdat interventies ook schade kunnen veroorzaken zoals een langer traject waar in de tussentijd meer schade optreedt: In het verleden heb ik hiervoor samen met Geert-Jan Stams en Nico van Tol voor gewaarschuwd: bezint eer ge begint en veroorzaak geen schade!

Daarnaast doe je natuurlijk veel contacten op, zo heb ik professor Jorge Valle uit Spanje leren kennen die graag ook leefklimaatonderzoek in Spanje wil gaan doen. Toevallig hadden we met de Universiteit van Barcelona (ESADA) net deze lijsten in het Spaans vertaald. Ook de psychiater van een grote Engelse jeugdgevangenis, waar momenteel veel opstanden en branden zijn, Heidi Hales, wil graag kijken of ze door middel van leefklimaatonderzoek de situatie daar kan verbeteren. Hogeschool Leiden werkt daar uiteraard graag aan mee in het kader van Internationalisering.”

Chris Kuiper – lector Transformaties in de Zorg voor Jeugd (Hogeschool Leiden)

“Vanuit het perspectief Transformaties in de zorg voor jeugd zijn op een congres als het EFCAP twee soorten lezingen voor mij interessant: Lezingen over waar psychiatrie en jeugdhulp elkaar niet alleen ontmoeten, maar wederzijds diep beïnvloeden. Dat leidt tot echte transformaties en nieuwe praktijkoplossingen. De keynote lezing van Jorge del Valle uit Oviedo bevestigde de problemen die we hebben om jongeren te verwijzen naar een zorgvorm die passend is. Zijn pleidooi voor betere triage en geïntegreerde jeugdhulp en psychiatrische hulp wanneer geïndiceerd geeft richtingen aan voor echte transformatie. Daar kunnen we (ondersteund door Nederlands onderzoek van Harmke Leloux) gebruik van maken in de Master Jeugdzorg. Daarnaast zijn inzichten uit fundamenteler biologisch onderzoek en doelgroeponderzoek met de daaruit voortvloeiende consequenties voor de dagelijkse praktijk interessant. Aangetoonde en vermeende gender verschillenen en aantoonbaar geclusterde klachtenpatronen van jongeren in residentie maken de discussie over gemengde of niet gemengde groepen, en specialisatie versus generalisatie (wat is normaal?) weer actueel.”

“De keynotelezing over kinderrechten van Ton Liefaard bevestigde het belang van de juridische kijk op de zorg voor jeugd. Het is een inspiratie om zowel onderwijs als onderzoek bij jongeren steeds weer te borgen in de rechten van het kind. Daarnaast is er altijd voldoende tijd om de onderzoek-praktijk netwerken te versterken. Dat is immers een voorwaarde voor een goede versterking van ons onderwijs: maatschappelijk relevant en wetenschappelijk robuust.”

Ellen Eltink – docent en promovenda Universiteit van Amsterdam en GZ-psycholoog (Spirit)

“Het EFCAP congres biedt een grote mogelijkheid om bekend te raken met lopend (inter)nationaal onderzoek op het gebied van forensische psychiatrische zorg voor kinderen en adolescenten. Ik vond het erg waardevol om te horen over al het onderzoek dat wordt gedaan binnen instellingen om de zorg voor onze moeilijke doelgroep te verbeteren. Daarnaast is het goed om te zien dat deze inzet wordt beloond doordat er daadwerkelijk verbeteringen zichtbaar zijn. Zo is bijvoorbeeld de samenwerking met het gezin van adolescenten tijdens het gesloten verblijf meer op de voorgrond gekomen en wordt er aandacht besteed aan het in kaart brengen van risico en protectieve factoren, zodat behandeling effectiever wordt.

Ik ga zeker contact opnemen met andere onderzoekers om op de hoogte te blijven van hun onderzoek en de opbrengsten voor de dagelijkse praktijk.” 

Anna Dekker - HL docente en onderzoeker lectoraat Residentiële Jeugdzorg– tevens promovenda aan de VU

“Het is erg inspirerend en hoopvol om te zien hoeveel mensen zich op internationaal niveau bezighouden met zorg voor een zwaar belaste doelgroep. Het leuke van het EFCAP congres is dat het wetenschappelijke onderzoek erg praktijkgericht is, want maakt dat de relevantie van het onderzoek constant centraal staat. De substantiële hoeveelheid sprekers uit Nederland op een internationaal congres maakt dat we kunnen concluderen dat Nederland een belangrijke spil is in het onderzoek naar ‘wat werkt’ voor forensische jeugd en adolescenten. Daarnaast is het ook elke keer weer bijzonder om te zien hoe activiteiten van verschillende landen op elkaar aansluiten en dat er altijd interessante samenwerkingen en contacten voortkomen uit het bijwonen van dergelijke congressen. Zo heb ik Nina Kind uit Basel (Zwitserland) ontmoet die zich voor haar promotie net als ik bezig houdt met de vraag wat de social-workers in de instellingen nodig hebben om dit werk vol te kunnen houden en wat de impact van het werken met de zwaar belaste doelgroep is.”

Ferdi Bekken - HL onderzoeker lectoraat Residentiële Jeugdzorg – tevens promovendus aan de UvA

Het Efcap congres heeft mij zeer geïnspireerd. Het is goed om te weten dat zo veel bevlogen professionals zich verdiepen in de materie rondom forensische jeugdzorg. Veel onderzoekers uit de vele landen die waren gerepresenteerd hielden zich bezig met een scala aan onderwerpen, die bijvoorbeeld betrekking hadden op risicotaxatie, effectieve zorg, bio- en neurologische achtergronden en therapie. Veel van deze onderzoeken kwamen neer op het belang van de therapeutische relatie en een positief behandelperspectief voor de jongeren in de forensische zorg en dat is iets wat ik mee kan nemen in de dagelijkse praktijk.”

Susanne Höfte – HL onderzoeker lectoraat Residentiële Jeugdzorg – tevens promovenda aan de VU

“Het EFCAP congres was het eerste congres dat ik bezocht en van tevoren wist niet zo goed wat ik kon verwachten. Het is bijzonder om te zien hoe meerdere disciplines zowel op internationaal als nationaal niveau de nieuwste kennis met elkaar delen waardoor er nieuwe connecties en ideeën ontstaan voor eigen onderzoek. Zo heb ik kennis mogen maken met een van de keynote speakers professor Ton Liefaard. Door dit gesprek kwam naar voren dat niet veel juristen hiermee bezig zijn en hoe belangrijk het is om op te komen voor de kinderrechten in de gesloten jeugdzorg. De les die ik heb geleerd: alles wat je eng vindt moet je doen Hierdoor kun je paden bewandelen die anders gesloten blijven en blijf je groeien.”

Sophie de Valk – HL onderzoeker lectoraat Residentiële Jeugdzorg – tevens promovenda aan de UvA

“Het was een goed georganiseerd congres met een afwisselende inhoud. Door de verschillende symposia kom je makkelijk te weten waar andere onderzoekers mee bezig zijn en kun je ervaringen en kennis uitwisselen. Ik vond het prettig aan het EFCAP congres dat het erg praktijkgericht was. Iedere lezing of symposium sloot af met implicaties voor de praktijk, waardoor de theorie meteen gebruikt kon worden. Echter waren de deelnemers van het congres naar mijn idee vooral onderzoekers en beleidsmakers, dus het zou leuk zijn als de praktijk daar ook nog meer in vertegenwoordigd zou zijn. De lezing van Ton Liefaard vond ik erg inspirerend. Hij liet vanuit een wettelijk oogpunt zien dat we in de omgang met jongeren ons aan bepaalde wetten moeten houden. Dat hij specifiek noemde dat inspraak van de jongere in de behandeling verplicht is kan ik erg goed gebruiken om te onderbouwen waarom shared decision making in het gedwongen kader belangrijk is en waarom repressie dus tot een minimum moet worden gebracht.”