Hogeschool Leiden

Verantwoording 2018

Dit is de verantwoording van het lectoraat Eigen Regie bij Fysiotherapie en Beweegzorg over de bijdrage aan de beroepspraktijk en maatschappij, aan onderwijs en professionalisering en aan kennisontwikkeling in 2018. De drie onderzoekslijnen van het lectoraat zijn:

  1. voorwaarden voor het creëren van effectieve beweegzorg
  2. zorgtechnologie binnen fysiotherapie
  3. innovatie in preventief beweeggedrag in co-creatie met de doelgroep

Beroepspraktijk en maatschappij

Samenwerkingen binnen de Delta

Naast bestaande regionale samenwerkingen met bijvoorbeeld het LUMC, Rijnland Revalidatie Centrum en Centrum voor Vitaliteit was 2018 een vruchtbaar jaar wat betreft het starten van nieuwe samenwerkingen. Zo is in januari 2018 de kick-off geweest van het netwerk Vitale Delta (gesubsidieerd vanuit RAAK SIA via programma SPRONG). Dit is een consortium van Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam, de Haagse Hogeschool en Hogeschool Inholland waarin samengewerkt wordt aan thema’s rond vitaliteit en gezondheid. Binnen het netwerk wordt door middel van vier werkpakketten inhoudelijke kruisbestuiving bevorderd tussen de lectoraten van de deelnemende hogescholen: Ondersteund Vitaal (zorgtechnologie), Zelf Vitaal (zelfmanagement en eigen regie), Fysiek Vitaal (bewegen in de wijk) en Sociaal Vitaal (integrale wijkaanpak). Ons lectoraat zet zich in voor het werkpakket Fysiek Vitaal (bewegen in de wijk). De eerste subsidie waarmee we een gezamenlijk project gaan uitvoeren, samen met Hogeschool Rotterdam en de Haagse Hogeschool, is inmiddels gehonoreerd (zie verder: BiBoZ project).

Vitale Delta werkt sinds haar oprichting samen met Medical Delta (via vertegenwoordigers in de Wetenschappelijke Raad MD). Medical Delta is een in 2006 opgericht universitair netwerk in Zuid-Holland (TU Delft, Erasmus MC, LUMC, Universiteit Leiden en Erasmus Universiteit Rotterdam) met als doel technologisch onderzoek naar innovatieve oplossingen voor duurzame gezondheidszorg te stimuleren. Recent heeft Medical Delta het startschot gegeven voor een breed en uniek wetenschappelijk programma waarin twaalf onderzoeksgroepen actief zullen zijn binnen het Medical Delta Scientific Programme 2019-2023. Vitale Delta is opgenomen als de plek waarin praktijkgericht onderzoek binnen MD verband kan plaats vinden: een mooie kans op samenwerking tussen fundamenteel en praktijkgericht onderzoek.

Zorgtechnologie

Het lectoraat is intensief betrokken bij het Nationaal eHealth Living Lab (NELL). Dit doen wij onder andere door studenten in te zetten voor het beoordelen van apps voor de GGD-appstore. Dit wordt uitgebreid met ‘wearables’. We werken hiervoor samen met LUMC, Kenniscentrum Sport, GGD Hagelanden en Hogeschool Zuyd. Aanvullend zijn wij als lectoraat lid van het platform Inzet van Technologie voor Gezondheid en Welzijn, afgekort PIT. Dit platform is in 2016 in het leven geroepen in kader van de Platformregeling van Regieorgaan SIA. Doelstelling van de regeling is om lectoren landelijk te verbinden op inhoudelijke thema’s die aansluiten op de agenda’s van de verschillende topsectoren. Het platform PIT richt zich op het inzetten en duurzaam implementeren van bestaande en ontwikkelen van nieuwe technologieën voor gezondheid en welzijn. De wensen van de zorgconsument staan hierbij voorop. Daarnaast spelen zorgprofessionals en (private) ontwikkelaars van eHealth een belangrijke rol. Het platform concentreert zich op drie gebieden: kennis & onderzoek, onderwijs & praktijk en visievorming & zichtbaarheid. 

Universiteiten, medische centra en revalidatiecentra

Sinds 2018 is prof. dr. Thea Vliet Vlieland, bijzonder hoogleraar Doelmatigheid van revalidatieprocessen bij het LUMC, aangesloten bij het lectoraat. Dit heeft de samenwerking van bestaande netwerken binnen het LUMC en Basalt Revalidatie versterkt. Aansluitend op deze samenwerking heeft het lectoraat een samenwerkingsovereenkomst opgesteld met Basalt Revalidatie, het grootste centrum voor medisch specialistische revalidatiezorg in Nederland. Binnen deze samenwerkingsovereenkomst is ook de opzet en uitbreiding van ‘leergemeenschappen’ binnen Basalt Revalidatie in samenwerking met ons lectoraat opgenomen. De leergemeenschap wordt gezien als een groep mensen die met en van elkaar leren en onderzoeken om de zorg te verbeteren. De leergemeenschap bestaat uit een vaste kern van twee professionals, twee docenten en twee studenten. Deelname is op vrijwillige basis. De deelnemers zijn gelijkwaardig deelnemer vanuit hun expertise. De thema’s waarmee men werkt zijn uit het werkveld afkomstig en door de leergemeenschap zelf te bepalen. De leergemeenschap krijgt nadrukkelijk geen ‘opdracht’ vanuit managers of artsen. Voor alle deelnemers is het gekozen thema belangrijk en actueel. De randvoorwaarden tijd, beschikbaarheid en financiën moeten voor aanvang van de leergemeenschap geregeld zijn. Eind 2018 is er nu een leergemeenschap actief (fysiotherapeut, ergotherapeut, twee docenten fysiotherapie en twee studenten fysiotherapie) op het thema ‘Stimuleren van eigen regie van klinisch opgenomen revalidanten’. In 2019 worden deze activiteiten voortgezet en het aantal leergemeenschappen uitgebreid.

Onderwijs en professionalisering

Ontwikkelingen bachelor en master

De lector is als lid intensief betrokken geweest bij het tot stand komen van de notitie ‘Hogeschool brede ontwerpprincipes curricula’. Kennis vanuit deze notitie is direct ingezet bij het herontwerp van het curriculum bachelor Fysiotherapie. De lector is voorzitter van de curriculumcommissie Fysiotherapie en lid van de ontwikkelgroep van de bachelor 3.0. Daarnaast start het lectoraat samen met de opleiding Fysiotherapie in 2020 met een master Fysiotherapie en Wijkgerichte Beweegzorg. In 2018 is een CDHO aanvraag geschreven en gehonoreerd zodat het een bekostigde master wordt. Dit traject is voortgezet om in het opstellen van de aanvraag Toets Nieuwe Opleiding (TNO) die in april 2019 wordt ingediend.

Onderzoeksopdrachten voor studenten

Vanuit het lectoraat zijn er, tevens in samenwerking met het Centrum voor Vitaliteit, in 2018 twaalf opdrachten voor Praktijk Onderzoek Fysiotherapie (POF) geformuleerd en uitgezet (48 studenten totaal betrokken). Elke opdracht wordt gedurende één semester door derde- of vierdejaars studenten uitgevoerd (20 EC). Opdrachten gaan bijvoorbeeld over de toepasbaarheid van beweegapps voor ouderen, het ontwikkelen van een toolbox voor startups om vitaliteit te meten en haalbaarheidsonderzoeken van een beloningssysteem om vitaliteit van ouderen te stimuleren. Aan het einde van elk semester organiseert het lectoraat samen met de opleiding Fysiotherapie het POF symposium. Hier presenteren alle POF studenten hun eindproducten. Verder hebben we drie opdrachten voor de minor Verbeteren en Vernieuwen van de opleiding Verpleegkunde en één afstudeeropdracht voor de opleiding Vaktherapie aangeleverd.

RAAK subsidies: KNOP en [email protected]

Als vervolg op het KNOP (KennisNetwerk Ouderen en Preventie) project dat we samen met de Hanze Hogeschool tussen 2015 en 2017 hebben uitgevoerd (RAAK Publiek), is er in 2018 een Blended Learning co-creatie ontwikkeld (gesubsidieerd vanuit RAAK TOP-UP). Het is een ‘train de trainer’ concept voor docenten en studenten waarbij online oefeningen, informatie en werkvormen worden gegeven. Verder hebben we voor het project [email protected] (RAAK PRO, penvoerder de Haagse Hogeschool) samen met docenten en studenten van de bachelor Fysiotherapie (Hogeschool Leiden) en bachelor Bewegingstechnologie (HHS) lesmateriaal ontwikkeld op het terrein van zorgtechnologie/eRevalidatie.

Kennisontwikkeling

Presentaties en publicaties

Zowel de lector als de senior onderzoeker hebben meerdere presentaties gegeven over de nationale ontwikkelingen van de fysiotherapie en thema’s van het lectoraat zoals eigen regie, zorgtechnologie, doenvermogen en co-creatie. Dat waren er intern vijf, tijdens de IPO week, bij Alumni Fysiotherapie, de teamdag Fysiotherapie, het POF symposium, en het Centrum voor Vitaliteit. Extern waren dat er zes, onder andere bij de Dag van de Fysiotherapie van het KNGF, KNGF kwaliteitsconferentie, NVFG jaarcongres het symposium en HUB Rotterdam. In 2018 hebben we twee artikelen gepubliceerd, een nationale en een internationale publicatie, en is er nog een internationaal artikel in concept geschreven.

Subsidieaanvragen

In 2018 hebben we in samenwerking met Hogeschool Rotterdam en de Haagse Hogeschool twee grote subsidieaanvragen geschreven: BiBoZ (RAAK Publiek, Hogeschool Leiden als penvoerder, 300K) en NICE4ALL (RAAK PRO, penvoerder De Haagse Hogeschool). Het BiBoz project is gehonoreerd en start in mei 2019. Tijdens dit project willen we in co-creatie met de doelgroep een methodiek ontwikkelen om de context beter te betrekken bij het stimuleren van duurzaam gezond beweeggedrag. Bij NICE4ALL hebben wij als lectoraat een werkpakket mogen indienen (100K). Het doel is om voor CVA patiënten een doorlopende route te ontwikkelen in de zorgketen (voor en na ontslag uit revalidatiecentrum) waarin de leefstijlaspecten, bewegen en voeding zijn geïntegreerd en met zorgtechnologie worden ondersteunt. Het werkpakket betreft onderzoek naar relevante gedragscomponenten van revalidanten die voorspellend zijn voor volhouden van een gezonde leefstijl naast het hebben van een chronische aandoening (hersenbloeding).  Tot slot hebben we een vooraanmelding mogen doen voor het aanvragen van een postdoc (RAAK postdoc). Het thema is: ‘Wat hebben toekomstige fysiotherapeuten nodig om beter in te spelen op het doenvermogen van de cliënt om zo het duurzaam gezond beweeggedrag te stimuleren?’.

Trainingen, KNGF en congres

De lector is, op uitnodiging van het Hoofdbestuur van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF), als lid van de landelijke werkgroep toekomstvisie intensief betrokken geweest bij de ontwikkeling van de toekomstvisie ‘Vertrouwen in beweging’ van het KNGF. Op 22 november 2018 is deze visie tijdens de landelijke ledenvergadering vastgesteld. Eind 2018 is lector John Verhoef gevraagd zitting te nemen in de landelijke werkgroep ‘Veranderagenda Fysiotherapie’ waarin de visie wordt geoperationaliseerd naar de praktijk. Samen met de Leyden Academy on Vitality and Ageing (LAVA) hebben het lectoraat een training in de markt gezet voor fysio-, oefen- en ergotherapeuten met de titel ‘Succesvolle interventies voor vitale ouderen’. Het lectoraat is uitgenodigd om samen met de Hanze hogeschool de ENPHE (European Network of Physiotherapy in Higher Education) Congres 2019 in Groningen in oktober 2019 te organiseren. Lector John Verhoef is gevraagd om bij de opening een ‘keynote lecture’ te houden over de toekomst van fysiotherapie.