Lectoraat Contextueel Veranderen

Twee werelden in het onderwijs

Op de pagina Wat is contextueel veranderen? beschrijven we dat de organisatorische context invloed heeft op het succes van verander- en innovatieprocessen. Dit geldt ook voor veranderingen in het onderwijs en onderwijsinnovaties. Een belangrijke contextfactor in het onderwijs is de samenwerking en spanning tussen ‘het’ onderwijs’ en ‘de ondersteuning’.

Het belang van onderwijslogistiek en de organisatie van het onderwijs voor het succes van onderwijsinnovaties neemt toe. Enerzijds vragen onderwijsinnovaties steeds meer maatwerk en flexibiliteit in de ondersteuning. Anderzijds is in de bedrijfsvoering en ondersteuning door digitalisering een tendens tot standaardisatie zichtbaar. Het gaat er om de goede balans te vinden tussen maatwerk en standaardisatie. 

Onderwijs en ondersteuning als gescheiden werelden

Bij het vastlopen van onderwijsinnovaties spelen de spanning en het wederzijdse onbegrip tussen 'het onderwijs' en 'de ondersteuning' een belangrijke rol. Vertegenwoordigers van het onderwijs en vertegenwoordigers van de ondersteuning hebben vaak verschillende visies op vraagstukken en oplossingsrichtingen. Ze verschillen daardoor ook vaak in focus, oriëntatie en veranderaanpak.

In onderstaande figuur vatten we de tegenstellingen tussen onderwijs en ondersteuning samen.  

Hogeschool Leiden
(Klik op de afbeelding voor een vergroting)

Deze tegenstellingen leiden tot wederzijds onbegrip, frustratie, gevoel van miskenning en moeizame samenwerking tussen het onderwijs en de ondersteuning.

De samenwerking tussen de 'wereld van het onderwijs' en 'de wereld van de ondersteuning' heeft het karakter van een taai vraagstuk. Het hanteerbaar maken van de spanning tussen beiden en het verbinden van beide werelden levert een belangrijke bijdrage aan het succes van onderwijsinnovaties. Onder andere door het stimuleren van wederzijds begrip en gedeelde ervaringen en het creëren van een gemeenschappelijk referentiekader.

Contextueel innoveren en veranderen

Het programma Goed Georganiseerde School onderzoekt wat de invloed is van elementen van de organisatorische context op de effectiviteit van onderwijsinnovaties en veranderprocessen in het onderwijs. Daarnaast onderzoek het programma GGS hoe gericht kan worden ingespeeld op elementen van de organisatorische context om zo de effectiviteit van onderwijsinnovaties en veranderprocessen in het onderwijs te vergroten. Op basis daarvan worden ontwerp-, implementatie- en sturingsprincipes voor verander- en innovatieprocessen geformuleerd.

Lees meer over wat het programma Goed Georganiseerde School doet.