Antroposana

Richtlijn voor Case Studies Kunstzinnige Therapie ontwikkeld

Door mijn eigen achtergrond als kunstzinnig therapeut, gecombineerd met een medisch-wetenschappelijke achtergrond, vind ik het heel belangrijk om de kunstzinnige therapie verder te helpen in de richting van evidence-based practice

Van onze onderzoeker Annemarie Abbing

Eind 2012 ben ik gestart met een promotieonderzoek, gericht op documentatiemethode van de kunstzinnige therapie (KT). In 2011 deden we al een onderzoek naar methoden die in de praktijk gebruikt werden. Het bleek dat de meeste kunstzinnig therapeuten in de praktijk zelf hun eigen methode ontwikkelen, bij gebrek aan een geschikt format. Er wordt niet structureel en uniform gedocumenteerd en daarmee gaat waardevolle ervaringskennis verloren.

Noodzaak van onderzoek

De tegenwoordige realiteit is dat de waarde van een therapie pas duidelijk kan worden als de behandelmethoden transparant en inzichtelijk zijn. Effecten moeten worden aangetoond, waardoor de therapiepraktijk verbeterd kan worden en niet-effectieve behandelingen kunnen worden afgewezen. Dit is de kern van evidence-based practice, met als uitgangspunt een zo goed en veilig mogelijke zorg voor de cliënt. Om dit te bereiken, is goed onderzoek nodig.

Aansluiten bij de dagelijkse praktijk

Gezien de zeer geïndividualiseerde benadering van KT en het feit dat er in het veld nog weinig onderzoek wordt gedaan, is het goed om het onderzoek zo dicht mogelijk te laten aansluiten bij de praktijk. Je maakt dan gebruik van expertkennis. Expertkennis ontstaat onder andere door het doen van onderzoek naar cases.

Case reports

Een case report is een beschrijving van een casus, dus van de behandeling van één cliënt. Bij dit soort onderzoek wordt de therapeutische setting intact gelaten. Case reports zijn belangrijk als je individuele therapeutische effecten wilt beschrijven, en als je het klinisch redeneren en de individuele besluitvorming inzichtelijk wil maken. Deze manier van onderzoek wordt in de tegenwoordige wetenschap steeds serieuzer genomen.

Richtlijnen

Helaas is het niveau van casusbeschrijvingen soms twijfelachtig: het is vaak teveel een 'verhaal' en te weinig wetenschappelijk om impact te hebben. Dit geldt overigens niet alleen voor KT, maar voor case reports in het algemeen. In 2013 is daarom een groep reguliere wetenschappers, experts op case studie gebied, bij elkaar gekomen en heeft richtlijnen ontwikkeld voor case reports. Dit zijn de CARE Guidelines (Gagnier, 2013). In deze richtlijnen staat welke onderdelen je moet beschrijven in je case report en op welke manier. Dit vergroot de publicatiekans en de wetenschappelijke impact. De richtlijnen zijn echter met name voor de medische praktijk ontwikkeld en kunnen daarom niet zomaar in de KT praktijk gebruikt worden.

Case report richtlijn voor KT

Om de CARE Guidelines geschikt te maken voor gebruik bij KT, hebben we een project opgezet. Hieraan werkten mee, naast ikzelf en Erik Baars, Anne Ponstein, Odulf Damen en Joop Hoekman. Door vanuit de literatuur, de KT-praktijk en de opleiding KT informatie te verzamelen over documentatiemethoden, konden we de richtlijn aanpassen en specificeren voor KT. Dit project is nu vrijwel afgerond en eind dit jaar zal het artikel hierover gepubliceerd worden. En dan kunnen therapeuten er mee aan de slag!

Promotietraject

Dit onderzoek vormt de basis voor de rest van mijn promotietraject. De bedoeling is dat therapeuten de methode in de praktijk gaat toepassen, dus dat ze gaan documenteren op deze gestandaardiseerde manier en dat met behulp van de methode goede case reports geschreven gaan worden. Ook willen we een vergelijkende studie doen, waarmee de effecten van kunstzinnige therapie zichtbaar gemaakt kunnen worden.

Referentie

Gagnier, J., Kienle, G., Altman, D., Moher, D., Sox, H., Riley, D. and the CARE group (2013). The CARE Guidelines: Consensus-based Clinical Case Reporting Guideline Development. Global Adv Health Med. 2013;2(5):38-43. DOI: 10.7453/gahmj.2013.008