Hogeschool Leiden

Behandeldoelen voor kunstzinnige therapie bij kinderen met ADHD

Voor de beeldende kunstzinnige therapie is een lijst doelen en observatiecriteria ontwikkeld voor de behandeling van ADHD bij kinderen van 7-12 jaar.

In opdracht van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg (AG) deed 4 e jaars studente Kunstzinnige Therapie (KT) Christina Gerodetti, onderzoek naar behandeldoelen bij ADHD. Annemarie Abbing en Anne Ponstein van het lectoraat AG begeleidden haar. 

Onderzoeksmethode

Christina Gerodetti gebruikte 20 ADHD-cases uit verslagen van 4 de jaars studenten KT en maakte daarnaast gebruik van de expertise van praktijkdeskundigen en literatuur over dit onderwerp. Uit deze drie bronnen verzamelde zij de meest toegepaste behandeldoelen en observatiecriteria bij de kunstzinnig therapeutische behandeling van kinderen met ADHD en ADHD-gerelateerde klachten.

In een focusgroep werden deze doelen geclusterd en geprioriteerd. Het resultaat is een lijst behandeldoelen (met hoof- en subdoelen) en een observatielijst dat als meetinstrument gebruikt kan worden. Deze twee lijsten zullen door het lectoraat gebruikt gaan worden in een studie naar ADHD.

Lijst behandeldoelen

De hoofddoelen zijn geformuleerd als aanwijzing voor de therapeut, als een richting waarin de therapeut werkt met de cliënt. De bijbehorende subdoelen zijn geformuleerd als doelen die de cliënt kan bereiken. Op deze manier kunnen de doelen beter met verwijzer / ouders / leerkracht gecommuniceerd worden.

De lijst behandeldoelen wordt voorafgegaan door een overzicht van voorwaarde scheppende attitude aspecten. Vervolgens volgen de behandeldoelen, geclusterd naar behandelfasen. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat er eerst gewerkt moet worden aan rust en ontspanning, vervolgens kan er gewerkt worden aan grensbeleving. Tenslotte kan gewerkt worden aan het vergroten van het zelfvertrouwen, de zelfacceptatie en de zelfregulatie. Onderstaande lijst behandeldoelen is geschikt voor de media beeldend en muziek. Voor muziek is er daarnaast nog een 5 de cluster geformuleerd.

Behandeldoelen ADHD, voor kunstzinnige therapie (beeldend en muziek)

Attitude aspecten voor de therapeut, voorwaarde scheppend:

  • Ritme en voorspelbaarheid bieden en de gewoontevorming versterken
  • Voorspelbare structuur aanbieden, waarin verwachtingen voor het kind duidelijk zijn
  • Basisveiligheid versterken / omhulling bieden

1.Rust & ontspanning tot stand brengen

  • De cliënt komt tot rust
  • De cliënt ervaart ontspanning
  • De cliënt komt bij zichzelf

2.Grensbeleving versterken

  • De cliënt ervaart verbinding met het lichaam
  • De cliënt kan zich afsluiten voor prikkels uit de omgeving

3.Zelfvertrouwen & zelfacceptatie vergroten

  • De cliënt heeft vertrouwen in zichzelf en zijn vaardigheden
  • De cliënt heeft inzicht in zichzelf en in ADHD
  • De cliënt accepteert zichzelf
  • De cliënt heeft doorzettingsvermogen

4.Zelfregulatie versterken (reguleren van gedachten, gevoelens en gedrag)

  • De cliënt kan eerst denken en dan doen
  • De cliënt kan zijn aandacht richten en vasthouden
  • De cliënt kan zijn gevoelens ervaren
  • De cliënt kan gevoelens gereguleerd uiten
  • De cliënt kan impulsen terughouden
  • De cliënt kan zijn gedrag afstemmen op de ander/de omgeving
  • De zelfredzaamheid van de cliënt is vergroot

Extra voor muziektherapie:

5. Afstemmen op de omgeving

  • De cliënt kan luisteren
  • De cliënt kan zijn/haar muzikaal spel afstemmen op de ander