Antroposofische Gezondheidszorg Martin

Individualiseren in de zorg voor kinderen met ontwikkelingsstoornissen

Individu georiënteerd en toch generiek, dat is het mooie aan het door Martin Niemeijer ontwikkelde instrument om de constitutie van een kind in beeld te brengen.

Van onze onderzoeker Martin Niemeijer

Het in kaart brengen van de individuele situatie van kinderen met ontwikkelingsproblemen is voor het verlenen van goede zorg net zo belangrijk als de classificatie van een eventuele stoornis. In de antroposofische zorg voor kinderen met ontwikkelingsstoornissen wordt gewerkt met een hierbij bruikbare methodiek.

Martin Niemeijer onderzocht en actualiseerde deze methodiek voor het in kaart brengen van de constitutie van een kind. Op basis hiervan ontwikkelde hij in nauwe samenwerking met behandelexperts een vragenlijst voor de diagnostiek van de constitutie. In deze methode staat centraal het concept van een constitutietypologie met drie paren van aan elkaar polaire beelden van eenzijdigheden in het bio-psychosociaal functioneren.  

Het invullen van het Instrument voor het vaststellen van de Kinderlijke Constitutie (IKC) leidt tot een profiel van de individuele kinderlijke constitutie. Met het IKC wordt de mate van (dis)balans in beeld gebracht op drie ontwikkelingsdomeinen, namelijk:

  1. het waarnemen/denken,
  2. het voelen/beleven
  3. het willen/handelen.

Het instrument bestaat uit twee delen:

  • Het eerste deel in drie subdelen, een voor elk van de ontwikkelingsdomeinen, met elk 12 vragen, die ingevuld worden door de begeleiders van het kind;
  • Het tweede deel bestaat uit drie VAS-schalen (Visueel Analoge-schaal), die ingevuld worden door de voor de diagnostiek verantwoordelijke behandelaar.

Van individueel profiel naar ontwikkelingsstoornis profiel

Het bijzondere van het IKC-profiel is dat je ermee niet alleen de situatie van het kind met een ontwikkelingsstoornis individualiseert. Door de data van verschillende kinderen bij elkaar te voegen, geeft het ook inzicht in het specifieke van een bepaalde ontwikkelingsstoornis. Inzicht in de problematiek van een specifieke stoornis biedt op deze manier aanknopingspunten voor het schrijven van een zorgprogramma voor begeleiding en therapie.

“In mijn werk ben ik actief bezig met het verwoorden en verantwoorden van wat we (intuïtief) doen in de AG bij kinderen met ontwikkelingsstoornissen. Het ontwikkelen en testen van het IKC sluit hierbij aan.”

Volgende stappen

Inmiddels is het IKC zodanig empirisch onderzocht dat de eerste onderzoeksresultaten gepresenteerd kunnen worden. De eerste artikelen zijn in voorbereiding:

  • De ontwikkeling van het IKC
  • De psychometrische kwaliteit (validiteit en betrouwbaarheid) van het IKC
  • Een theoretisch-wetenschappelijke verantwoording van de constitutiediagnostiek
  • Stoornisspecifieke constitutieprofielen, bij Autisme, ADHD, Hechtingsstoornis en Down-syndroom.

Ook is een Bolk’s-companion over de constitutietypologie, als ondersteuning bij scholing, begeleiding en behandeling, in voorbereiding.

Meer weten over het onderzoek? Neem dan contact op met Martin Niemeijer

Dit artikel is afkomstig uit de nieuwsbrief van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg, juli 2015.