Odulf Damen, lid van de kenniskring van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg, pakt een boek uit de kast in de bibliotheek

Muziektherapie: verbinden, onderbouwen en bewijzen

“Zichtbaar maken hoe kunstzinnige therapie werkt en wat de resultaten zijn, daar streef ik naar. Zowel cliënten als zorgprofessionals profiteren hiervan,” aldus Odulf Damen.

Interview met onze onderzoeker Odulf Damen

“Zichtbaar maken hoe kunstzinnige therapie werkt en wat de resultaten zijn, daar streef ik naar. Zowel cliënten als zorgprofessionals profiteren hiervan,” aldus Odulf Damen.

Muziektherapie spreekt het gevoel aan

Het afgelopen jaar sprak Odulf Damen op meerdere congressen over de verbinding tussen impressief en expressief werken bij muziektherapie. “Expressief werken is wanneer we onze persoonlijke gevoelens in muziek naar buiten brengen. Als we daarentegen de muziek en klank van buiten op ons in laten werken, zowel luisterend als spelend, noemen we dat impressief werken.”

De mens als geheel, ook bij muziektherapie

Er is nu een tendens gaande om impressief en expressief werken te verbinden. Dit sluit aan bij de visie van de AG, die de heelheid van de mens als uitgangspunt heeft. Net als andere muziektherapeuten werkt Odulf hiermee, echter een goede theorie ontbreekt. “Ik zie het als mijn taak om hier een bijdrage aan te leveren”.

Op dit moment doet Odulf (samen met anderen) onderzoek naar zowel impressief en expressief werken als naar de verbinding hiertussen.

Expressief en impressief werken in kaart met casestudies

Voor het eerst wordt de verbinding van impressief en expressief werken met behulp van casestudies in kaart gebracht. Hoe brengen individuele cliënten hun gevoelens tot uitdrukking? Hoe ervaren zij dit en hoe helpt dit om hun gedrag te veranderen? En hoe helpen de muzikale elementen hen daarbij?

“Studenten en opleiders van kunstzinnige therapie leren hiervoor de methode van CARE-guidelines, die samen met andere onderzoekers van lectoraat AG is uitgewerkt voor de kunstzinnige therapieën ( CARE-AAT Guideline). Bovendien wordt deze methode ook aan de NVKT en andere (internationale) muziekopleidingen aangeboden.

Impressief werken toepasbaar binnen behandelmodules

“Gericht en onderbouwd inzetten van bepaalde muziek, om de lichaams- en levensenergie te versterken, kan alleen als de kwaliteiten hiervoor beschreven zijn.” In twee projecten wordt dit uitgewerkt:

  • Kwaliteiten objectiveren
  • Studenten onderzoeken de intersubjectiviteit van bepaalde klanken, intervallen en maatsoorten. Wanneer meer personen dezelfde ervaring delen, wordt de subjectiviteit geobjectiveerd. Odulf ontwikkelde hiervoor (samen met o.a. Esther Vis en Loes Broere) een methode op basis van de Goetheanistische fenomenologie. Er draait nu een pilot, waarna het drie jaar zal draaien alvorens het uitmondt in een publicatie.
  • Ervaringskennis in behandelmodulesErvaringskennis is de basis voor het ontwikkelen van behandelmodules die de inzet van bepaalde muzikale middelen bij bepaalde therapeutische doelstellingen bevatten. “Ik heb er een opgesteld voor kinderen met zowel gehechtheidsproblemen als een lichte tot matige verstandelijke beperking. De module kwam tot stand op basis van interviews bij therapeuten en de Delphi methode, zodat het een consensus-based behandelmodule is geworden.”

Studenten kunnen nu wetenschappelijk nadenken

“Trots ben ik op het feit dat we nu twee methodes hebben die studenten de mogelijkheid geven om wetenschappelijk na te denken over hun eigen beroep en hun eigen therapeutisch handelen. In de eerste twee jaar van de opleiding leren we ze kijken naar muziek en wat dat doet bij de cliënt middels de fenomenologische methode. In de laatste twee jaar leert de student te kijken naar hoe je therapie geeft en het eigen therapeutisch handelen te onderbouwen met de casestudy methode.”

Volgende stap

“Samen met andere collega’s werk ik de onderzoeken verder uit. Met Anne Ponstein implementeer ik de casestudy methode in de opleiding KT. Daarnaast lever ik een bijdrage aan het casestudy traject van Annemarie Abbing. Tot slot onderzoek ik de mogelijkheden voor een promotietraject over de verbinding tussen impressief en expressief werken.”

 

Dit artikel is afkomstig uit de nieuwsbrief  ( html, 63 KB )van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg, mei 2015.