Hogeschool Leiden

Derde scriptieprijs voor onderzoek posttraumatische stressstoornis

Josine Laarakker, alumna Kunstzinnige Therapie, heeft de derde scriptieprijs behaald met haar onderzoek ‘Een nieuwe start: leven met een trauma’. Hierin heeft zij een behandelmodule voor PTSS ontwikkeld met behulp van muziektherapie.

Josine Laarakker met docent Muziek en scriptiebegeleider Odulf Damen
Josine Laarakker met docent Muziek en scriptiebegeleider Odulf Damen

Een interessant onderzoek, dat met de derde plaats van de HL-scriptieprijs is bekroond. Josine vertelt ons wat zij van haar onderzoek heeft geleerd, maar ook wat haar onderzoek betekent voor het vakgebied. 

Wat houdt jouw onderzoek in het kort in?

 “In mijn onderzoek presenteer ik een kunstzinnige, muziektherapeutische behandelmethode voor posttraumatische stressstoornis (PTSS). Hiervoor heb ik onder andere zes verschillende behandeldoelstellingen geformuleerd en geef ik suggesties voor muziektherapeutische oefeningen, waarmee aan deze doelstellingen kan worden gewerkt. Dit varieert van het luisteren naar muziek en het uitvoeren van gestructureerde oefeningen als een vraag- en antwoordspel, tot verschillende vormen van (groeps)improvisaties. Hoewel er in het werken met cliënten met PTSS rekening gehouden dient te worden met de uitwerking die sommige instrumenten op hen kunnen hebben – een luid volume en grote percussie-instrumenten, zoals de djembé, kunnen bijvoorbeeld soms hevige reacties oproepen – worden er in principe geen instrumenten op voorhand uitgesloten. Wel genieten gemakkelijk bespeelbare instrumenten, zoals kleine percussie- of ritme-instrumenten (bijvoorbeeld framedrum, trommel, rasp, castagnetten, kalimba, ritme-ei), of snaarinstrumenten (lier, bourdonlier, gitaar) de voorkeur. Uiteindelijk wordt in het twaalf weken durende traject toegewerkt naar het schrijven, spelen en opnemen van een lied, waarin de individuele deelnemers samen met de groep en met behulp van instrumenten en/of tekst hun eigen ontwikkelingsproces tot klinken brengen. Met het opnemen hiervan kan de deelnemers bij afronding van het traject een tastbare herinnering worden meegegeven.

Gedurende de totstandkoming van dit onderzoek heb ik met veel interesse de nieuwste onderzoekpublicaties over PTSS gelezen. Ook kijk ik met plezier terug op de talrijke gesprekken die ik met verschillende muziektherapeuten heb kunnen voeren. Dit was voor mij erg leerzaam en gaf mij de bevestiging dat ik een onderwerp had gekozen waarop ik nog steeds niet ben uitgekeken en uitgeleerd.”

“Als cliënten de behandelmodule gaan volgen, dan hoop ik dat dit bijdraagt aan het leren omgaan met de restverschijnselen van de trauma’s waar cliënten mee te maken hebben.”

Josine Laarakker, alumna Kunstzinnige Therapie

Wat hoop je te bereiken met jouw afstudeeronderzoek?

 “Ik hoop dat de behandelmodule die ik in mijn onderzoek heb opgesteld daadwerkelijk zal worden toegepast en vanuit de praktijk nader kan worden toegespitst en aangevuld. Als cliënten de behandelmodule gaan volgen, dan hoop ik dat dit bijdraagt aan het leren omgaan met de restverschijnselen van de trauma’s waar cliënten mee te maken hebben. Dat kan in de vorm van het leren hanteren van overweldigende emoties en rouw, een hervonden zelfvertrouwen en positief zelfbeeld, zingeving van het leven of het weer durven vooruitkijken. Voor het vakgebied hoop ik hiermee te kunnen bijdragen aan de verantwoording jegens GGZ-instellingen om muziektherapie toe te passen in het werken met cliënten, die na de verwerkingsfase van PTSS toe zijn aan het zetten van een volgende stap. Het behandelproces stopt daar immers niet, maar met voldoende begeleiding wordt het leven met PTSS wel steeds beter hanteerbaar.”

Wat maakt muziektherapie zo’n mooi vak?

“Tijdens mijn stageperiode bij de GGZ ging ik voor het eerst muziektherapeutisch werken met cliënten. Zowel individueel als in groepen. Daar heb ik van dichtbij kunnen meemaken hoeveel baat sommige cliënten bij de muziektherapie hadden. Tegelijkertijd is het nooit een eenrichtingsverkeer: in de connecties die ik met mijn cliënten ben aangegaan heb ik ook veel over mijzelf kunnen leren. Deze wisselwerking, dit oprechte contact, maakt het voor mij een prachtig vak.”

Een mooi afstudeeronderzoek met een mooi resultaat – en nu?

“Vanuit mijn interesse in het doen van onderzoek, als vanuit de wens om actief bezig te zijn met muziektherapie, zou ik in de implementatie van deze behandelmodule waar mogelijk graag een bijdrage willen leveren. En natuurlijk hoop ik met dit onderzoek te kunnen bijdragen aan de aandacht die de behandeling van posttraumatische stressstoornis in mijn optiek verdient!”

Lees meer over de opleiding Kunstzinnige Therapie

Jaarlijks reikt Agnita Mur, lid van het College van Bestuur van Hogeschool Leiden, de 'Hogeschool Leiden Scriptieprijs' uit aan de drie beste werkstukken van studenten uit het voorgaande studiejaar. De winnaar van deze prijs ontvangt een cheque ter waarde van €750,-. De nummers 2 en 3 ontvangen respectievelijk een cheque van €500,- en €250,-.