Q&A met Arjen Lubach tijdens het Building Bridges festival, georganiseerd door het Honoursprogramma.

Over

Thema

Q&A met Arjen Lubach: satirisch de diepte in

25 juni 2018 - Het Honoursprogramma sloot haar jaar af met een spetterend gastcollege met niemand minder dan Arjen Lubach! Ruim 300 studenten van alle opleidingen van Hogeschool Leiden waren aanwezig en konden hun vraag stellen aan Arjen.

Arjen Lubach maakt maatschappelijke (taboe)onderwerpen bespreekbaar op een pakkende en humoristische manier. Voor studenten van het honoursprogramma is hij hét voorbeeld hoe je met persoonlijk leiderschap je kritisch en expressief vermogen kunt gebruiken om maatschappelijke impact te hebben. Denk aan zijn campagne tegen de Sleepwet of tegen Facebook. 

Honoursstudent Bas Nieuwenhuizen, mede organisator van het college, legde de avond vast in een verslag.

Opening

Het is 19:45, de inloopruimte is met ruim 300 studenten afgeladen en de muziek van de Haarlemse band Peperbek vult de zaal. De voorbereidingen zijn in volle gang. Wat laatste checks en de zaaldeuren gaan open. Op het podium staan twee stoelen, een tafel met een bloemetje en een beeldje en op de achtergrond een tv-scherm met het logo van de Q&A met Lubach. 

Er klinkt een stem die de zaal welkom heet en vertelt dat de studenten geen beeld- en geluidsopnames mogen maken, terwijl de telefoons volop in de aanslag zijn. Ik, een student van het Honoursprogramma, loop van achterin de zaal naar voren het podium op. Ik vertel wat er straks gaat gebeuren en kondig presentator Sven Hogervorst aan. Hogervorst neemt de zaal mee in zijn plannen voor de avond en na een heuse lofspraak loopt Arjen Lubach het podium op. 

Een mooie opening. De dynamiek tussen Hogervorst en Lubach is hilarisch. De lichtelijk te bemerken spanning bij de presentator in combinatie met zijn bereidheid tot zelfspot, biedt mooie opzetjes voor Lubach om de sfeer met een knipoog neer te zetten. 

Boks voor je vraag

Lubach vertelt over zijn studietijd en loopbaan, existentie, de betekenis en drijfveren van en voor werk en hoe hij een plek in de wereld heeft gevonden waar hij zich 'goed' bij voelt. Gedurende de avond hangt er een prettige balans tussen diepgang en humor. Er is te merken dat Lubach veel haalt uit de interactie met het publiek, zo bedankt hij de studenten met een ‘boks voor je vraag’.  

De eerste ‘boks’ volgt op de vraag of Lubach weleens bang is geweest in zijn carrière en hoe hij hiermee omging. Daarin gaf hij aan dat angst altijd irreëel is. Het is vaak de angst hoe anderen over je denken. Je moet je keuzes niet baseren op hoe andere mensen naar je kijken. Dat moet argument nummer acht zijn en niet nummer één. Hieraan voegt hij later dat hij zelf altijd de neiging heeft om uit zijn comfortzone te gaan. Bij een slapeloze nacht betekent dat voor hem dat hij lekker bezig is.  

Fuck dat koffiedrinken

Het publiek stelt scherpe vragen. Veel van de vragen vanuit de zaal zijn gericht op het arbeidsethos van Lubach. Ze gaan over hoe het komt dat hij zoveel successen heeft behaald en veel verschillende dingen doet. Het gaat in ieder geval niet om koffiedrinken. Fuck dat koffiedrinken was een rake uitspraak. Netwerken om het netwerken is zinloos, lijkt hij over te willen brengen. Het gaat in de kern om wat je levert en niet per se om wie je kent. Fuck dat koffiedrinken om mensen te leren kennen. Maak iets, werk het uit en leg het voor. Werk hard aan wat je wil bereiken. Het komt je niet aanwaaien.  

Om aan te geven dat het zinvol is hard te werken, maar dat het tegelijkertijd geen garantie is voor succes, geeft hij aan dat hij ook voortbouwt op zijn mislukte projecten.  Een film die in de kast ligt, zijn niet verkochte boeken. Uiteindelijk is dat ook allemaal ergens goed voor geweest. Doorgaan, angsten overwinnen en hard werken. Het besef dat we alles kunnen, is zo'n waardevol inzicht. 

Aan de staat van de satire in een land, kun je de staat van het land zien

Naast de interesse die de zaal heeft in wie Arjen Lubach als persoon is, wat hem drijft en hoe hij de persoon is geworden die hier deze avond zit, is er ook interesse in zijn opvattingen over vrijheid van meningsuiting. Zo wordt het voorbeeld aangehaald van de Duitse presentator Jan Böhmermann, die niet werd gesteund, maar juist werd veroordeeld in zijn satirische uitspraken over Erdogan, het staatshoofd van Turkije. Zo zegt Lubach onder meer dat je aan de staat van de satire in een land de staat van het land kunt zien. Daarbij is satire grenzeloos en als satire wel de grens overgaat, dan kan de rest ook net zo hard reageren. De grenzen bepalen wij als maatschappij, niet de overheid of een orgaan. 

Lubach lijkt zich bewust te zijn van de impact die zijn mening kan hebben. Zelf zegt hij niet zo van het wereldje te zijn van de tv-programma's, waarin hij aan tafel bij een Eva Jinek zit om zijn mening te geven over iets. Een mening heb je niet even. De realiteit is zoveel genuanceerder. Zonder grondig onderzoek kun je niet veel mening hebben. 

Een laatste advies 

Hogervorst geeft veel ruimte voor interactie en pakt door op de gestelde vragen. Na ruim anderhalf uur ronden ze af en geeft Lubach de studenten in de zaal nog een laatste advies: 

Geniet! Streef ernaar je zo vaak mogelijk, zo goed mogelijk te voelen. Niet alleen tijdens je vakantie, ook in je werk of opleiding.