De vlaggen van de hogeschool

Over

Thema

Genot als beschermende factor tegen perfectionisme

14 februari 2019 - Lector Geestelijke Gezondheidszorg Jaap van der Stel schreef een boek over perfectionisme en hoe dit een steeds groter probleem vormt onder twintigers en dertigers.

Van der Stel kwam begin vorig jaar op het idee voor zijn boek ‘Perfectionisme’, nadat journalisten massaal reageerden op een tweet die hij had gestuurd. Daarin verwees hij naar een internationale studie die aantoont dat de ervaren sociale druk om perfect te zijn, onder twintigers de afgelopen dertig jaar met maar liefst 33 procent is gestegen. Hoe dat kan? Van der Stel legt uit:

“Uit het eerdergenoemde onderzoek komen drie redenen naar voren. Een daarvan is dat millennials, jongeren geboren tussen 1980 en 2000, geconfronteerd worden met de gevolgen van globalisering. De wereld kent geen grenzen meer… Als je iets wilt bereiken, moet je concurreren met de hele wereld. Dat klinkt groot, maar het komt er in de praktijk op neer dat een hoge standaard de norm is geworden. Wat ook meespeelt is dat we leven in een neoliberale meritocratie waarin je wordt afgerekend op je prestaties en er steeds minder zekerheden zijn zoals kans op een vaste aanstelling. Onzekerheden werken perfectionisme in de hand.”

Hoe herken je perfectionisten?

Perfectionisten herken je, zo betoogt van der Stel, aan hun uitstelgedrag en het feit dat ze zichzelf hoge eisen stellen en geen fouten accepteren. Het wordt pas echt een probleem als iemand niet kan voldoen aan de hoge normen die van buitenaf worden opgelegd. Een perfectionist raakt dan gefrustreerd en uitgeput. De groeiende prestatiedruk zou perfectionisme onder studenten in de hand werken. Wat doen hogescholen en universiteiten hier aan? Van der Stel is voorzichtig positief:

“Er is veel aandacht voor prestatiedruk op hogescholen en universiteiten. Je ziet dat instellingen met het thema aan de gang gaan. Ze beseffen dat ze niet alleen een onderwijsfabriek zijn, maar ook dat ze oog moeten hebben voor het welzijn van hun studenten. Je ziet allemaal initiatieven opduiken zoals workshops en lezingen om studenten te wijzen op het belang van hun mentale en fysieke gezondheid.”

Wat kun je er zelf aan doen?

Kun je zelf iets doen tegen perfectionisme? Jawel, antwoord van der Stel:

"Ik ben voorzichtig met tips, want die werken pas als je ernaar op zoek bent. Maar wat cruciaal is, is om te leren vanaf een afstand naar jezelf te kijken. Je kunt dit bijvoorbeeld doen door je gedachten en gevoelens op te schrijven. Denk na over waarom je je niet prettig voelt bij wat je doet. Een goede coach kan bij dat proces helpen. Daarnaast is het belangrijk om je doelen concreet en precies uit te werken in haalbare stappen. Streef je doel vooral niet te krampachtig na, want het moet geen zwaard van Damocles worden. Het ambiëren van een hoge standaard is prima als je er op een ontspannen manier mee omgaat en accepteert dat dingen soms niet lukken. En, mijn advies is om vooral te genieten, want genot staat voorop als beschermende factor bij de valkuilen van perfectionisme.”

Lees meer over Jaap van der Stel en zijn nieuwste boek ‘Perfectionisme’

Jaap van der Stel, lector Geestelijke Gezondheidszorg