Over Hogeschool Leiden

Peer van der Helm promoveert op onderzoek naar leefklimaat in justitiële jeugdinrichtingen

In Nederland zitten veel jongeren opgesloten in justitiële jeugdinrichtingen; in verhouding meer dan in andere West-Europese landen. Heeft opsluiting zin? En hoe werkt dat dan? Onderzoeken wijzen uit dat jongeren vaak slechter uit dergelijke jeugdinrichtingen komen dan dat ze erin gingen. Maar andere onderzoeken wijst ook uit dat er wel degelijk 'iets' kan werken voor deze jongeren. Peer van der Helm deed onderzoek naar het werking van het leefklimaat in dergelijke instellingen. Het blijkt dat een positief leefklimaat een gunstige invloed heeft op de ontwikkeling van de jongeren.

De roep om hard straffen klinkt in de samenleving steeds luider, maar heeft het zin? De behandeling is gericht op rehabilitatie. Het leefklimaat binnen de jeugdinrichting heeft grote invloed op de ontwikkeling van de jongeren. Pedagogische medewerkers hebben het zwaar; ze hebben te maken met agressie en onwil. Recidive kan leiden tot onmacht en het idee dat 'toch niets werkt'. Een self fulfilling prophecy. Dit kan leiden tot onprofessioneel gedrag; de jongeren worden onnodig hard gestraft, er vindt willekeur plaats en er wordt geweld en vernedering gebruikt. Deze strijd leidt tot wederzijds wantrouwen en agressie, en inderdaad, de jongere komt slechter uit de inrichting dan hij er in ging.

Maar het blijkt dat er wel degelijk 'iets' kan werken voor de jongeren. Met name de band met de begeleiders is hierin van cruciaal belang. Als de pedagogische medewerkers een vertrouwensband met de jongeren hebben en steunen waar nodig, ook in slechte tijden, dan creëren ze een leefklimaat waarin de jongere zich veilig voelt. Hij wordt sociaal vaardiger en is daarmee ze beter opgewassen tegen het leven 'buiten'. Naast de band met de begeleiders draagt ook uitzicht op 'groei', duidelijke structuur en een goede onderlinge band met de andere jongeren bij aan het leefklimaat. En in een positief leefklimaat kan de jongere zich positief ontwikkelen. Hij kan vaker de oorzaak van problemen bij zichzelf leggen en zich inleven in anderen; een belangrijke voorwaarde voor recidivevermindering.

Peer van der Helm is 5 juli gepromoveerd in de Aula van de Vrije Universiteit. Hij is verbonden aan het lectoraat Jeugdzorg en Jeugdbeleid van Hogeschool Leiden. Meer informatie over zijn promotie is te vinden op de website van de VU. Meer informatie over zijn proefschrift vind je op de website van UBVU.