Post-hbo Kunstzinnige Therapie

Expressieve Technieken 2012

Expressie, acceptatie, transformatie

Doelgroep: kunstzinnig en creatief therapeuten beeldend

Data: 14 en 28 september, 12 en 26 oktober, 9 november 2012

Tijd: 9.30-17.30 uur

Plaats: Hogeschool Leiden, Zernikedreef 11, Leiden

Kosten: € 495,- inclusief, koffie-thee en materiaalkosten

Docenten:

• Praktijklessen: Barber Spiekerman; docent aan de opleiding Kunstzinnige Therapie, kunstzinnig therapeut
• Theoretische onderbouwing: Wil Uitgeest; docent aan de opleiding Kunstzinnige Therapie, beeldend kunstenaar, verteller, kunstzinnig therapeut

Met de expressieve technieken is een methodiek ontwikkeld waarmee je een proces op gang brengt van ontlading, transformatie en aanboren van de kracht van de creativiteit die ieder mens bezit. Vanuit aandacht in het hier en nu, uitgaande van de wijsheid van het lichaam en de beweging, komt er een proces op gang dat gericht is op het vrij maken van de innerlijke beeldtaal en het doorleven van persoonlijke thema´s. De problematiek die tot de hulpvraag heeft geleid kan in deze beelden worden geactualiseerd. Vervolgens blijkt de cliënt dan vaak zelf de weg te kennen die tot verandering of transformatie leidt, zeker als de therapeut hem in dit proces voldoende vertrouwen en steun biedt.

De ervaring heeft ons geleerd dat de expressieve technieken niet in strijd zijn met de meer klassieke kunstzinnig therapeutische technieken, maar bij een cliënt de weg hiervoor juist vrij kan maken (vergelijk het onderscheid tussen impressionisme en expressionisme in het nawoord van De spirituele bronnen van de kunst van Rudolf Steiner). De ervaring laat zien dat na een fase van meer geleide expressieoefeningen er vaak als vanzelf een stroom op gang komt, gestuurd door de cliënt zelf. De cliënt lijkt dan vaak te weten wat op dat moment noodzakelijk of goed is, en de therapeut kan dit proces volgen en erop aansluiten.

Doelgroep

In deze cursus kunnen kunstzinnig en creatief therapeuten beeldend de werking van de expressieve technieken aan den lijve ervaren. Ook wordt aan de hand van casussen de toepassing in de praktijk besproken en een theoretische onderbouwing van de techniek uiteengezet.

Voor kunstzinnig therapeuten is deze cursus een aanvulling, om naast het werken met impressieve opdrachten, zo nodig ook op expressie gerichte opdrachten in het proces in te kunnen zetten.

Voor creatief therapeuten is het een verdieping van de mogelijkheden binnen de expressie, waarbij deze techniek sterk uitgaat van de beweging, het ervaren van de werking van de opdrachten en het laten ontstaan van de beelden. En niet zo zeer een letterlijk ver-beelden van eigen thema≠s.

Kunstzinnig therapeuten die tijdens de opleiding al kennis hebben gemaakt met de expressieve technieken kunnen hun ervaring verdiepen en de brug naar de praktijk slaan.

Het doel is tweeërlei:

• 1. Persoonlijke ontwikkeling; het vrij maken van de eigen innerlijke beeldtaal en het kunnen doorleven van de thema's die hierin gestalte aannemen. Het zelf doorleven is ook een voorwaarde voor het kunnen begeleiden van anderen in een soortgelijk proces.
• 2. Het leren kennen van de werking van diverse soorten oefeningen en vanuit de eigen ervaringen en die van de groep een vertaalslag maken naar de mogelijke inzetbaarheid in de praktijk. Daarbij komen ook indicaties en contra indicaties voor de expressieve technieken aan bod. Aan de hand van casussen en voorbeelden uit de praktijk van kunstzinnig therapeuten zal de toepassing van de techniek verder worden verdiept. Deze casussen dienen als inspiratie voor de vertaalslag naar de eigen praktijk.

Inhoud en werkwijze

1. Praktijklessen
Elke bijeenkomst vormen bewegingsoefeningen en grote bewegingsstudies in houtskool de voorbereiding op het schilderen. Er wordt met twee handen tegelijk gewerkt; dit is om de dominantie van een van de hersenhelften op te heffen.

In het begin wordt met de ogen dicht gewerkt waardoor er meer ruimte ontstaat voor innerlijke gewaarwordingen. Als de overheersende rol van de ogen (de beoordelende instantie) eenmaal is teruggenomen, dan kunnen de ogen de handen gaan volgen in plaats van andersom. En dan blijkt dat onze handen innerlijke beelden kennen, en ze ook gestalte kunnen geven in beeldend werk.

Aanvankelijk werken we vanuit oerbewegingen, zoals recht/rond, lemniscaat, spiraal,enz. Deze oerbewegingen hebben elk een specifieke werking en actualiseren verschillende aspecten van de menselijke binnenwereld. Deze bewegingen worden gaandeweg de drager van persoonlijke beelden, en de bijbehorende ervaringswereld. Hieruit ontstaan in onderling overleg thema-opdrachten, waarin iedere deelnemer in groeiende vrijheid zijn innerlijke beelden 'door laat stromen' in zijn werk.

Naast de bespreking van de ervaringen tijdens de lessen en de inhoudelijke uitwisseling zijn er één of meer persoonlijke werkbesprekingen. Cursisten selecteren zelf het werk dat ze willen bespreken. Daarbij gaat het om het verwoorden van de beleving en werking van het doen zelf, en om de beleving aan het gemaakte beeld. Gezamenlijk wordt er gekeken naar de gevolgde werkwijze, de beeldkwaliteiten en naar wat er uit de beelden spreekt.

Een deel van het proces vindt tussen de bijeenkomsten in plaats. Hierbij wordt aan cursisten gevraagd het persoonlijke proces voort te zetten en te intensiveren met thuiswerk. Daarbij is persoonlijke thematiek de leidraad.

2. Theorie en beroepspraktijk
Twee dagdelen worden besteed aan de theoretische onderbouwing van de techniek en het maken van een vertaalslag naar de praktijk. Bij de theoretische onderbouwing wordt aandacht besteed aan:

• Het verschil en de dynamiek tussen expressie en impressie,
• Begripsmatige verheldering d.m.v. kernpunten uit de Jungiaanse psychologie
• Aandacht voor de plaats en betekenis van expressieve technieken in de KT.

Bij de vertaalslag naar de praktijk wordt aan de hand van verschillende casussen van diverse therapeuten gesproken over de mogelijkheden van expressief werken in de KT. Ook de ervaring van de deelnemers zelf wordt hier mee verbonden.

Aanmelden

U kunt zich via ons inschrijfformulier aanmelden.