Post-hbo Fysiotherapie

Mindfulness training bij patiënten met stress en/of chronische pijn

Inleiding

Mindfulness is een specifieke vorm van aandacht: doelgerichte, vriendelijke, niet-reactieve aandacht voor de ervaring in het hier-en-nu, zonder oordeel. Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR ofwel Aandachttraining) is begin jaren tachtig ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn, moleculair bioloog én ervaren beoefenaar van Vipassana-meditatie en yoga.

De MBSR is een groepstraining volgens een vast protocol, gebaseerd op Westerse wetenschappelijke kennis uit de medische biologie en de psychologie, en op Oosterse psychologische kennis en vaardigheden als meditatie en yoga. De training richt zich op het inzetten van de eigen kracht, mindfulness (zie hierboven), in het hanteren van stress, pijn en ziekte. De training wordt wereldwijd aangeboden in o.a. (universitaire) ziekenhuizen, gevangenissen, bedrijven, privépraktijken, scholen en opleidingscentra.

MBSR kent een doorgaande traditie van wetenschappelijk onderzoek naar effecten en werkingsmechanismen. De positieve effecten zijn overtuigend aangetoond; wetenschappelijk onderzoek naar de werkings-mechanismen verwijst naar veranderingen in synapsvorming o.a. in de pre-frontale cortex en vergrote psychologische flexibilteit (verminderende experiential avoidance). De ervaring van pijn of stress is een samenhang tussen de pijn- of stress-prikkel en uw antwoord daarop. Uw antwoord wordt vaak gekenmerkt door automatische patronen. Die niet altijd gunstig werken. Effect van de training is: u leert helder opmerken wanneer u automatisch meegaat in van uw specifieke gedachten, gevoelens en lichaamssensaties of die juist onderdrukt. En dat met die acties het contact met de voortdurend veranderende, 'echte' werkelijkheid verloren gaat.

U leert om in het dagelijks leven een vriendelijke, mee-bewegende aandacht te hebben voor wat hier en nu steeds opnieuw gebeurt. U leert hoe u een patiënt kan helpen het getrainde vermogen tot aandacht in te zetten om zin- en betekenisvol te antwoorden op actuele stressvolle situaties of pijn-aanvallen. Een bekende uitspraak van John Lennon vat mooi samen: 'Life is what happens while you're busy making other plans'. De training leert zowel 'het gebeurende leven' als 'uw plannenmakerij' te zien.

Doel

Na het volgen van deze cursus is de cursist in staat om:

• de geïnitieerde of versterkte eigen, persoonlijke ontwikkeling zelfstandig voort zetten
• te werken vanuit een brede visie op gezondheidszorg bij mensen met stress en/of een chronische ziekte
• elementen uit de mindfulness cursus in de eigen praktijk bij patiënten toe te passen

Doelgroep

De cursus is bedoeld voor fysiotherapeuten met enige jaren werkervaring

Beroepsrollen en competenties

De cursus draagt bij aan de invulling van de beroepsrol Hulpverlener, op de competenties diagnosticeren, therapeutisch handelen, preventief handelen, en aan de invulling van de beroepsrol Beroepsontwikkelaar op de competentie innoveren

Beginvereisten

Een nieuwsgierige, open houding; de bereidheid tot onderzoek in de vorm van dagelijks oefenen

Benodigde leermiddelen en literatuur

Voor deze cursus dient de cursist eigen, gemakkelijk zittende kleding (joggingbroek) mee te nemen op elke cursusdag. Oefenmatjes en meditatie-kussens zijn aanwezig. Bij aanvang van de eerste bijeenkomst ontvangt de cursist de cursusmap en 4 oefencd's. Iedere bijeenkomst wordt het werkboek voor de dan volgende week uitgereikt. Frequent wordt gebruik gemaakt van powerpoint presentaties waarvan hand-outs worden verstrekt.Aanbevolen literatuur voor deze cursus is: Jon Kabat-Zinn: Handboek meditatief ontspannen, Effectief programma voor het bestrijden van pijn en stress, Altamira-Becht, Haarlem, 7e druk 2008 (vertaling van: Full catastrophe living by Jon Kabat-Zinn 1990)

Organisatie van de scholing

1. Studiebelasting
De studiebelasting bestaat uit 8 cursusdagen van 4 contacturen en per cursusdag 6 uur voorbereidingstijd. In totaal een studiebelasting van 80 uur

2. Didactische werkwijze
Iedere bijeenkomst heeft een praktisch deel en een theoretisch deel (werkcollege-vorm)

We beginnen altijd met het praktische deel waarin we daadwerkelijk oefenen met bodyscan, eenvoudige yoga oefeningen en zitmeditatie volgens de beproefde en effectieve methode van Jon Kabat-Zinn. Buiten de bijeenkomsten doet iedere deelnemer individueel oefeningen om de aandacht te trainen (met de CD's), en opdrachten uit het werkboek met het doel de integratie van aandacht in het dagelijks leven te bekrachtigen.De deelnemers aan de cursus wisselen tijdens de bijeenkomsten persoonlijke ervaringen uit

In het theoretisch deel behandelen we praktisch toepasbare capita selecta uit wijsbegeerte, neurowetenschappen en antropologie over het onderwerp 'Stress en pijn', in de vorm van (interactieve) werkcolleges

3. Cursusleider/ docenten

• Dr Pieter Verduin, fysiotherapeut, filosoof, logotherapeut, docent Hogeschool Leiden, deskundigheidsgebied theorie en praktijk van menselijke gezondheid, beoefent sinds 1986 zen-meditatie en yoga
• John van der Meij, fysiotherapeut, manueel therapeut, medewerker ITON vanwege zijn expertise op het gebied van pijn en neurowetenschappen, oprichter en partner Trilemma waarin lichaamsbewustzijnsoefeningen een belangrijke spil zijn
• Drs Hans Popma, fysiotherapeut, manueel therapeut Heliomare, afgestudeerd medisch antropoloog/socioloog, beoefent sinds meerdere jaren zen-meditatie

4. Programma/data/tijden/locatie

• Cursusdag 1: dinsdag 18 september 2012 van 13.00-17.00 uur
• Cursusdag 2: dinsdag 25 september 2012 van 13.00-17.00 uur
• Cursusdag 3: dinsdag 9 oktober 2012 van 13.00-17.00 uur
• Cursusdag 4: dinsdag 23 oktober 2012 van 13.00-17.00 uur
• Cursusdag 5: dinsdag 30 oktober 2012 van 13.00-17.00 uur
• Cursusdag 6: dinsdag 6 november 2012 van 13.00-17.00 uur
• Cursusdag 7: dinsdag 13 november 2012 van 13.00-17.00 uur
• Cursusdag 8: dinsdag 20 november 2012 van 13.00-17.00 uur

Locatie: Hogeschool Leiden, Zernikedreef 11, 2333 CK te Leiden

Deze cursus wordt ook Incompany aangeboden (bij u op locatie). Voor meer informatie kunt u contact opnemen via fysio.posthbo@hsleiden.nl.

Studieactiviteiten

Relatief weinig leeswerk, 6 x per week dagelijks ongeveer 45 min. oefenen, informele opdrachten uitvoeren. Reflecteren, ervaringen uitwisselen met andere deelnemers

Beoordelingswijze

Op basis van deelname en aanwezigheid. Er wordt geen toets afgenomen

Aantal deelnemers

Minimaal 12, maximaal 14

Certificaat

Indien u de cursus goed heeft doorlopen ontvangt u na afloop een certificaat

Accreditatie

U ontvangt 53 accreditatiepunten voor deze cursus voor het register Algemeen Fysiotherapeut of het register Psychosomatisch fysiotherapeut.

Cursusprijs

€ 695,- Voor aanvang van de cursus ontvangt u van ons de factuur

Voor Incompany cursussen kunt u tarieven opvragen via fysio.posthbo@hsleiden.nl.

Inschrijven

U kunt zich inschrijven voor deze cursus via het inschrijfformulier.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de managementondersteuning van het cluster Zorg: 071 5188700 of: fysio.posthbo@hsleiden.nl

Op al onze scholingen zijn onze leveringsvoorwaarden van toepassing